Przedmiotem wynalazku jest wrzeciennik obrabiarki zespolowej do wier¬ cenia, nawiercania i gwintowania detali typu tarcza majacy zastosowanie zwlaszcza do obrabiarek zespolowych wielowrzecionowych.Stan techniki. Znany ze stanu techniki i najbardziej podobny do przedmiotu wynalazku jest wrzeciennik gwinciarki do gwintów wewnetrznych typu GJT-4 produkcji Fabryki Obrabiarek Thum w NRD. Zbudowany jest on nastepujaco: Z silnikiem elektrycznym umieszczonym w górnej czesci obrabiarki polaczone jest za posrednictwem przekladni zebatej i sprzegla przeciazeniowego wrzeciono wrzeciennika, które osadzone jest obrotowo w korpusie wrzeciennika. Wrzeciennik zawiera ponadto zespól nastawiania skoku wrzeciona, zespól nastawiania posuwu skoku gwintu oraz zespól nastawiania momentu obrotowego.Wrzeciennik dziala nastepujaco. Naped nastepuje za pomoca nasadzonego kolnierzowo silnika elektrycznego za posrednictwem wymiennych kól zebatych i sprzegla przeciazeniowego.Posuw odbywa sie za pomoca sruby pociagowej i nakretki.Dla zabezpieczenia przed przeciazeniem zespól posuwu skoku gwintu zaopatrzony jest w sprzeglo przeciazeniowe. Nastawianie momentu obrotowego odbywa sie za pomoca mechanizmu krzywkowo-dzwigniowego ze sprezyna. W przypadku przekroczenia dopuszczalnego momentu obrotowego, odbywa sie za pomoca mechanizmu krzywkowo-dzwigniowego ze sprezyna.W przypadku przekroczenia dopuszczalnego momentu obrotowego, nastepuje pokonanie oporu sprezyny przekazanie mechanizmami dzwigniowymi impulsu na wylacznik krancowy i wylaczenie ukladu. Wadami opisanego wrzeciennika sa: przestrzennie rozbudowana konstrukcja, a mianowicie zarówno zespól nastawiania skoku wrzeciona jak i zespól nastawiania posuwu skoku gwintu sa zainstalowane poza wrzecionem.Ponadto zabezpieczenie wrzeciennika realizowane jest jedynie sprzeglem przeciazeniowym i wylacznikami krancowymi i przy niezadzialaniu wylacznika krancowego moze nastapic zniszcze¬ nie elementów wrzeciennika.Istota wynalazku. Istota wynalazku jest wrzeciennik obrabiarki zespolowej zwlaszcza do wiercenia, nawiercania i gwintowania detali typu tarcza. W korpusie wrzeciennika umieszczone sa:2 128 029 tuleja zewnetrzna, drazek sterujacy wraz z krzywkami, walek z ramieniem, sprzeglo klowe, oraz wylaczniki krancowe. Kolo zebate przekazujace od napedu obrabiarki moment obrotowy na wrzeciono polaczone jest dwustopniowym wpustem z walkiem sprzegla, o który górna powierzch¬ nia czolowa oparta jest tuleja wysprzeglajaca. Na zewnetrznej powierzchni tulei wysprzeglajacej osadzona jest obrotowo tuleja, polaczona wpustem dwustopniowym z tuleja sprzeglowa. W dolnej czesci tuleja polaczona jest za pomoca wpustu dwustopniowego z kolnierzem i walkiem zabierako- wym. Na zewnetrznej gwintowanej powierzchni kopialu nasadzony jest pierscien z gwintem, polaczony wpustem dwustopniowym z tuleja wewnetrzna, suwliwie wmontowana w tuleje zewnetr¬ zna. W górnej czesci koprusu wrzeciennika umieszczone jest na srubie gniazdo ze sprezyna oparta na walku, sluzace do regulacji wielkosci momentu obrotowego wrzeciona.Korzystne skutki wynalazku. Wrzeciennik wedlug wynalazku posiada zwarta konstrukcje. Jest prosty w budowie, niezawodny w dzialaniu, oraz technologicznie latwy do wykonania. Wrzecien¬ nik posiada podwójne zabezpieczenie to jest mechaniczne i elektryczne przed przeciazeniem i zniszczeniem wrzeciennika, we wszystkich polozeniach w czasie pracy.Objasnienie rysunku. Wrzeciennik wedlug wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wyko¬ nania na rysunku w przekroju. W korpusie wrzeciennika 25 umieszczone sa: w dolnej jego czesci tuleja zewnetrzna 3, z prawej strony drazek sterujacy 37 w tulejach prowadzacych 36,37. Wewnatrz korpusu wrzeciennika 25 znajduje sie walek 29 z ramieniem 30 w tulejkach 28, natomiast w górnej jego czesci jest walek sprzegla 21 w tulei prowadzacej 39 i lozysku 20. W tulei zewnetrznej 3 umieszczona jest tuleja wewnetrzna 6, w której wjej górnej czesci znajduje sie pierscien zgwintem 8 zabezpieczany przed obrotem wpustem dwustopniowym 7. W pierscieniu z gwintem 8 znajduje sie kopial 9 polaczony wpustem dwustopniowym 4 z tuleja 10 i walkiem zabierakowym 5 ulozyskowa- nym na lozysku 2 w tulei wewnetrznej 6. Z kopialem 9 wpustem dwustopniowym 7 polaczona jest tuleja 10 ulozyskowana na lozysku 11 umieszczonym w pokrywie 12, a tuleja 10 wpustem dwustop¬ niowym 14 polaczona jest z tuleja sprzeglowa 27 ulozyskowana w korpusie wrzeciennika 25 na lozysku 13.Wewnatrz tulei 10 znajduje sie tuleja wysprzeglajaca 15, w której w jej górnej czesci osadzone jest lozysko 16górna swoja czescia stykajace sie z walkiem sprzeglowym 21. Na walku sprzeglowym 21 znajduje sie lozysko 17, na którym nasadzone jest ramie 30 polaczone z walkiem 29, natomiast w górnej czesci walka sprzeglowego 21 znajduje sie wpust dwustopniowy 19 laczacy tuleje prowa¬ dzaca 39 z kolem zebatym 18. Tulejaprowadzaca 39 ulozyskowana jest w korpusie wrzeciennika 25 na lozysku 20. Walek 29 znajduje sie w górnej czesci korpusu 25 i umieszczonyjest w gniezdzie 23 za posrednictwem sprezyny 26, natomiast gniazdo 23 wkrecone jest na srube 24 obrotowo obsadzona w korpsuie 25.Drazek sterujacy 37 zasprzegniety jest z tuleja wewnetrzna 6 lacznikiem 38. Z prawej strony drazka sterujacego 37 zainstalowane sa krzywki 33 i 34 wspólpracujace odpowiednio z wylaczni¬ kami krancowymi 32 i 35. Wrzeciennik wedlug wynalazku dziala nastepujaco. Naped przekazy¬ wany jest na kolo zebate 18 i dalej poprzez wpust dwustopniowy 19 na walek sprzeglowy 21. Z walka sprzeglowego 21 'moment obrotowy przenoszony jest na tarcze sprzegla 27 i dalej poprzez dwustopniowy wpust 14 na tuleje 10, a z niej przez wpust dwustopniowy 4 na walek zabierakowy 5 nadajacy moment obrotowy glowicy 1. Równoczesnie z tulei 10 za pomoca dwustopniowego wpustu 4 moment obrotowy przekazywany jest na kopial 9. Za pomoca polaczenia srubowego kopialu 9 z pierscieniem z gwintem 8 nastepuje ruch posuwisty tulei wewnetrznej 6 nadajacej posuw glowicy 1. W chwili uzyskania dolnego skrajnego polozenia glowicy 1, ustawionego krzywka 34 nastepuje poprzez zadzialanie wylacznika krancowego 35 przesterowanie napedu polegajace na nadaniu kolu zebatemu 18 przeciwnych obrotów.W przypadku niezadzialania wylacznika krancowego 35 lub niewlasciwego nastawienia krzywki 34 naped nie zostal przesterowariy, a ruch glowicy nadal jest kontynuowany w dól nastepuje oparcie sie wpustu dwustopniowego 7 o powierzchnie podtoczenia tulei 3, po czym nastepuje wycofanie sie kopialu 9 wraz z tuleja 10 w górne polozenie wysprzeglajac za pomoca tulei wysprzeglajacej 15 walek sprzeglowy 21, który powoduje wylaczenie napedu wylacznikiem kranco¬ wym 22. Identycznie dzieje sie, gdy glowica 1 natrafi na twardy opór lub gdy przekroczony zostanie dopuszczalny moment obrotowy wrzeciona z glowica 1.128029 3 W przypadku niezadzialania wylacznika krancowego 32 przy górnym skrajnym polozeniu, lub niewlasciwym ustawieniu krzywki 33 naped nie zostaje przesterowany i ruch posuwisty i obrotwy glowicy jest kontynuowany, nastepuje ruch walka zabierakowego 5 ku górze i po opraciu sie o tuleje wysprzeglajaca 15, za jej posrednictwem wysprzegla walek sprzeglowy 21, który powoduje wylaczenie napedu wylacznikiem krancowym 22. Regulacja momentu obrotowego nastepuje poprzez przesuwanie gniazda 23 sruba 24, regulujac napiecie sprezyny 26 przekazujacej naciski walka sprzegla 21 i tulei sprzeglowej 27 za posrednictwem walka 29 i ramienia 30 w którym umieszczone sa lozyska 17.Zastrzezenie patentowe Wrzeciennik obrabiarki zespolowej zwlaszcza do wiercenia, nawiercania i gwintowania detali typu tarcza, skladajacy sie z koprusu w którym umieszczone sa: tuleja zewnetrzna, drazek sterujacy wraz z krzywkami, walek z ramieniem, sprzeglo klowe oraz wylaczniki krancowe, znamienny tym, ze kolo zebate (18) polaczone jest wpustem dwustopniowym (19) z walkiem sprzegla (20), o który opiera sie górna powierzchnia czolowa tuleja wysprzeglajaca (15), przy czym na zewnetrznej powierzchni tulei wysprzeglajacej (15) osadzona jest obrotowa tuleja (10) polaczona wpustem dwustopniowym (14) z tuleja sprzeglowa (27), natomiast w dolnej swojej czesci tuleja (10) pola¬ czona jest z kopialem (9) i walkiem zabierakowym (5), za pomoca wpustu dwustopniowego (4), a na zewnetrznej gwintowanej powierzchni kopialu (9) osadzony jest pierscien z gwintem (8) polaczony wpustem dwustopniowym (7) z tuleja wewnetrzna (6) suwliwie umieszczona w tulei zewnetrznej (3).128029 21 21 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL