Przedmiotem wynalazku jest sposób osadzania tulei stalowych w korpusach metalowych, zwlaszcza w zastosowaniu do korpusów obsad klocków hamulcowych pojazdów szynowych oraz urzadzenie do osadzania tulei stalowych w korpusach metalowych* Znane i stosowane sa sposoby laczenia stalowych tulei lozyskowych z korpusem na przyklad obsady klocka hamulcowego* V otwory w korpusie wprowadza sie tuleje stalowe, po czym opawa sie je z korpusem, a otwory tulei poddaje sie obróbce skrawaniem i szli¬ fowaniu. Nastepnie w te tuleje wtlacza sie tuleje lozyskowe posrednie. Sposób ten wyka¬ zuje szereg wad i niedogodnosci, W wyniku spawania nastepuje deformacja elementów laczo¬ nych, powodowana naprezeniami cieplnymi powstajacymi w trakcie spawania* To z kolei wy¬ musza stosowanie dodatkowej obróbki wykanczajacej, jak toczenie i szlifowanie* Vymaga takze stosowania wielu maszyn i urzadzen, a ponadto powoduje szereg trudnosci technicz¬ nych w realizacji procesu obróbczego polaczonego zespolu, stanowiacego nieregularny uklad przestrzenny* Polaczone spawaniem elementy sa nierozlaczne, co utrudnia regeneracje obsad klocków hamulcowych w przypadku zuzycia tulei lozyskowych* Dla zwiekszenia zywot¬ nosci obsad klooków stosuje sie dodatkowo wymianna tuleje lozyskowa* Sto30wani& spadania w produkcji masowej, wymaga znacznej ilosci urzadzen i oprzyrzadowania spawalniczego* Sposób ten jest zatem energo- i powierzchniochlonny, a takze wymaga stosowania intensywnej wentylacji hal w zwiazku z procesem spawania* Celem wynalazku jest wyeliminowanie lub w czesci ograniczenie opisanych wad i niedo¬ godnosci, a w szczególnosci taka znii ana warunków technologicznych, które bylyby korzyst¬ niejsze w produkcji masowej i które zmieniaja jakosc wyrobu, upraszczaja proces wytwarza¬ nia przez ograniczenie ilosci stosowanych maszyn, urzadzen i oprzyrzadów an, a takze zmniejszaja energo- i powierzchniochlonnosc wyrobu*2 127 362 Cel ten osiagnieto sposobem wedlug wynalazku, w którym jako material wyjsciowy na tuleje do korpusów metalowych jedno i/lub wielosciennyoh stosuje sie odcinki ze stali o podwyzszonych wlasnosoiach wytrzymalosciowych i podwyzszonej zawartosci wegla, umozli¬ wiajacego hartowanie powierzchniowe tulei* srednice zewnetrzna tulei przyjmuje sie o okolo 0,2 mm mniejsza od srednicy otworu, w którym jest osadzona, natomiast srednica wewnetrzna tulei jest mniejsza od srednicy nominalnej po osadzeniu, o glebokosc rowka o przekroju trapezowym i zaglebienie moletu, la ojwodzie tulei wykonuje sie rowki o przekroju trapezo¬ wym, z moletem na powierzchni rowków, przy czym rowki sa tak rozmieszczone na tulei, ze odpowiadaja rozmieszczeniu scianek otworu w korpusie metalowym jedno i/lub wielosciennym* Nastepnie tuleje zaklada sie w otwór korpusu* Zaciskanie tulei w korpusie obsady prowadzi sie poprzez operacje roztlaczania otworu tulei w trzech fazach, przy zastosowaniu stempli o trzech strefach dzialania* V pierwszej fazie nastepuje najpierw swobodne wprowadzenie stempla w tuleje na glebokosc pierwszej strefy dzialania do momentu oporu, tuz przy linii poczatku drugiej strefy dzialania* W drugiej fazie nastepuje silowe wtlaczanie stempla w tuleje, jej stopniowe roztlaczanie promieniowo od osi stempla, a w nastepstwie powodowa¬ nie obwodowego plyniecia materialu, przyrosty srednicy tulei i wprowadzanie obwodowe row¬ kami trapezowymi na krawedzie scianek otworu w korpusie jedno i/lub wielosciennym i stop¬ niowe wypelnianie rowka* V trzeciej fazie stempel wtlaczany jest z dalszym przyrostem sily* Nastepuje dalsze roztlaczanie tulei promieniowo od osi stempla i wzrost naporu na scianki otworu w korpusie wielosciennym* Material scianek otworu zanzyna z kolei plynac w kierunku przeciwnym do przyrostu srednicy tulei i nastepuje zaciskanie na powierzchni trapezowej rowka oraz wtlaczanie w wyciecia moletu* Wystepuje gwaltowny wzrost nacisku jednostkowego w miejscu styku i deformaoja materialu scianek przyotworowyeh korpusu w wycieciach moletu, powodujac zacisniecie tulei w korpusie* Urzadzenie wedlug wynalazku ma na wspólnej ramie poziomy podajnik lancuchowy o ruchu okresowym, na który nakladane sa korpusy metalowe z luzno osadzonymi tulejami* Prostopadle do podajnika urzadzenie ma usytuowany zespól z cylindrem pneumatycznym do przepychania korpusu z podajnika do przyrzadu* Przyrzad ma plyte bazowa na poziomie podajnika^ dwura- mienny uchwyt zaciskowy dzialajacy od dolu w kierunku pionowym, a od góry plyte ksztaltowa dociskowa dzialajaca równiez w kierunku pionowym lecz w dól* Prostopadle do plaszczyzn bocznych korpusu osadzonego w przyrzadzie, przyrzad ma zamontowane obustronnie przeciwbiez¬ ne zespoly tlokowe z przepychanymi stemplami o zmiennej srednicy na trzech odcinkach dlu¬ gosci* V osi zespolu przesuwu, po przeciwnej stronie przyrzadu, na wsnólnej ramie z przy¬ rzadem i pozostalymi zespolami, osadzony jest zespól odbierajacy z chwytakiem hakowym przesuwajacym korpus z osadzonymi tulejami z plyty bazowej do rynny spadowej i dalej pojemnika transportowego.Sposób i urzadzenie wedlug wynalazku umozliwiaja osadzenie w korpusach metalowych jedno i/lub wielosciennych tulei wykonanych ze stali konstrukcyjnej o podwyzszonej zawar¬ tosci wegla np* 35f **5 1 zapewniaja wykonanie osadzenia tulei i jej powierzchni wewnetrz¬ nej bez obróbki wykanczajacej* Tuleje na przyklad tak osadzone, wykonane sa na gotów o* Wymagaja Jedynie hartowania indukcyjnego powierzchni otworu dla uzyskania twartosci 48,5 Hrc* V produkcji masowej na przyklad obsad klocków hamulcowych uzyskuje sie duze oszczednosci zuzycia stali oraz materialów pomocniczych niezbednych przy stosowaniu znane¬ go polaczenia przez spawanie* Obnizeniu nastepuje zuzycie energii elektrycznej* Zmniejsze¬ niu ulega praoochlonnosc, a tym samym bezposrednie koszty produkcji, przy zachowaniu trwalosci i podwyzszeniu estetyki wyrobu* V sposób zasadniczy polepsza sie warunki bezpie¬ czenstwa i higieny pracy w procesie produkcyjnym* Rozwiazanie wedlug wynalazku pokazano w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig* 1 obrazuje w pólprzekróju osiowym zaciskanie tulei w korpusie dwosciennym w kolejnych fazach, w fragmencie przyrzadu, fig* 2 obrazuje schematycznie urzadzenie w widoku z czola, a fig* 3 widok z góry na zespól tlokowy osadzenia tulei ze stemplami i na przekrój przez osie tulei z korpusem dwusciennym i prowadnice stempli*127 362 3 Przedmiot wynalazku opisano najkorzystniej na przykladzie konstrukcji i jej dziala¬ nia* V korpusach metalowych 1, na przyklad w korpusaoh obsad klocków hamulcowych wykrawa sie otwory 2f w które osadza sie tuleje 3 poprzez dwie scianki, lub tuleje k i 4# w otwo¬ rze kazdej scianki. Tuleja ze stali konstrukcyjnej 35 o podwyzszonej zawartosci wegla ma srednice zewnetrzna mniejsza o 0,2 mm od srednicy otworu, w którym jest osadzona* Na obwodzie tulei wykonuje sie rowki 5 o przekroju trapezowym. Rozmieszczenie a' rowków na tulei odpowiada rozmieszczeniu a scianek otworu 2 w korpusie 1* Powierzchnie rowków moletuje sie. Srednica wewnetrzna tulei jest mniejsza od srednicy nominalnej po osadze— niu* o glebokosc rowka 5 i zaglebienie moletu* Tuleje 3 zaklada sie w otwór korpusu* Kor¬ pusy naklada sie na podajnik lancuchowy 69 z którego za posrednictwem popychacza 7 cylin¬ dra pneumatycznego 8 korpus przesuwany jest do przyrzadu obróbczego 9 na plyte bazowa 10* Do plyty korpus dociskany jest plyta ksztaltowa 11 poprzez cylinder 129 a od dolu przytrzy¬ mywany jest przez dwuramienny uchwyt zaciskowy 13f poprzez dzialanie cylindra 14* Prosto¬ padle do przyrzadu 9 i zespolu przytrzymywania korpusu obsady z plyta ksztaltowa 11 i uchwytem zaciskowym 13 umieszczony jest zespól tlokowy osadzania tulei z dwoma prze¬ ciwbieznie pracujacymi popychaczami 15 i 16 przepychanych stempli 17 i 18 za posrednictwem cylindrów 19 i 20.Stemple maja trzy 3trefy dzialania. Strefe wprowadzajaca 21 w postaci lagodnego stoz¬ ka* strefe roztlaczajaca 22 oraz strefe zaciskowa 23 oddzielona od strefy roztlaczajacej ksztaltowym przewezeniem 2km W pierwszej fazie nastepuje swobodne wprowadzenie stempli 17 i 18 na glebokosc strefy 21 do momentu oporu tuz przy linii poczatku strefy 22. \\ dru¬ giej fazie nastepuje silowe wtlaczanie stempli w tuleje 3 i ^ i ich stopniowe roztlacza¬ nie promieniowo od osi stempli, a w nastepstwie powodowanie obwodowego plyniecia materialu tulei. ich przyrostu srednicy i wprowadzanie obwodowe rowkami trapezowymi 5 na krawedzie scianek otworu w korpusie 1* W trzeciej fazie* poprzez przewezenie 2k stemple wtlaczane sa w tuleje 3 i k' z dalszym przyrostem sily* Nastepuje dalsze roztlaczanie tulei promie¬ niowo od osi stempli, strefa 23 stempli i wzrost naporu na scianki otworów w korpusie 1.Material scianek otworu plynie z kolei w kierunku przeciwnym do przyrostu srednicy tulei* Nastepuje zaciskanie scianek otworów na powierzchni trapezowej rowka 5 oraz wtlaczanie materialu w wyciecia moletu. Wystepuje gwaltowny wzrost nacisku jednostkowego w miejscu styku 25 i deformacja materialu scianek przyotworowych 26 korpusu w wycieciach raoletu, powodujac zacisniecie tulei w korpusie. Po osadzeniu tulei w korpusie 1 obsady, plyta 11 unoszona jest w góre cylindrem 12, a uchwyty zaciskowe 13* poprzez cylinder \k zwalniaja korpus obsady, który chwytany jest chwytakiem 27 zespolu odbierajacego 28 i przesuwany do rynny spadowej 29 i dalej do pojemnika transportowego 30. Zespól odbierajacy zamocowany jest na wspólnej ramie, z innymi zespolami, w osie zespolu przesuwu.Zastrzezenia patentowe 1* Sposób osadzania tulei stalowych w korpusach metalowych, zwlaszcza w zastosowaniu do korpusów obsad klocków hamulcowych pojazdów szynowych* w których w sciankach wierci sie otwory* a na tuleje stosuje sie zadanej dlugosci odcinki ze stali o podwyzszonej za¬ wartosci wegla i o srednicy mniejszej od wierconych otworów, przy czym korpus do osadza¬ nia tulei zamocowany jest w przyrzadzie, znamienny tym. ze na obwodzie tulei /3fh i h*/ wykonuje sie rowki /5/ o przekroju trapezowym, a powierzchnie rowków moletuje sie, przy czym rowki rozmieszcza sie odpowiednio do scianek otworów w korpusie, a nastep¬ nie tuleje zaklada sie w otwory korpusu i prowadzi sie osadzenie tulei w ukladzie przeciw¬ bieznym w trzech kolejnych nastepujacych po sobie fazach, ze wzrastajaca sila roztlaczania, az do wystapienia gwaltownego przyrostu nacisku jednostkowego w miejscu styku /25/ i wysta¬ pienia deformacji materialu scianek przyotworowych /2ó/ korpusu w wycieciach moletu oraz zacisniecia tulei w korpusie.k 127 362 2* Sposób wedlug zastrz, 1, znamienny t y m, ze w pierwszej fazie wprowadza sie swobodnie stemple /17 i 18/, na glebokosc strefy wprowadzajacej /21/ stempli, do mo¬ mentu oporu przy linii poczatku strefy roztlaczajacej /22/ nastepnie w drugiej fazie wtlacza sie silowo stemple w tuleje, powodujac ich stopniowe roztlaczanie promieniowo od osi stempli i obwodowe plyniecie materialu tulei oraz przyrost ich srednicy i wprowadza¬ nie obwodowe rowkami /5/ na krawedzie scianek otworu, po czym w trzeciej fazie wtlacza sie stemple w tuleje z dalszym przyrostem sily, poprzez przewezenie /2k/9 strefa zacisko¬ wa /23/, powoduJac dalsze roztlaczanie tulei promieniowo' od osi stempli i wywolujac wzrost naporu materialu tulei na seianki otworów w korpusie, z kolei powoduje sie plyniecie ma¬ terialu scianek otworów w kierunku przeciwnym do przyrostu srednicy tulei, az do zaciska¬ nia sie scianek otworów na powierzchni trapezowej rowka /5/ i wtloczenia materialu w wy¬ ciecia moletu. 3# Urzadzenie do osadzania tulei stalowych w korpusach metalowych, zwlaszcza w zasto¬ sowaniu do korpusów obsad klocków hamulcowych pojazdów szynowych, w którym wykorzystuje sie cylindry pneumatyczne lub hydrauliczne dla przesuwu korpusu do przyrzadu obróbczego, do odbioru z przyrzadu i do mocowania w przyrzadzie oraz do roboczych popychaczy stempli, w którym wykorzystuje sie takze osadzony na wspólnej ranie poziomy podajnik o ruchu okre¬ sowym, na którym podawane sa do przyrzadu korpusy metalowe z luzno osadzonymi w otworach tulejami, znamienne tym, ze prostopadle do podajnika zamocowany jest na wspól¬ nej ramie zespól przesuwu z popychaczera /7/, w którego osi znajduje sie przyrzad obróbczy /9/ z plyta bazowa /10/, w poziomie podajnika, a od dolu pod plyta bazowa /10/ osadzony jest dwuramienny uchwyt zaciskowy /13/, natomiast nad plyta bazowa /10/ znajduje sie, dzia¬ lajaca w pionie, ksztaltowa plyta dociskowa /11/, przy czym prostopadle do przyrzadu obróbczego i plaszczyzn bocznych obrabianego korpusu przyrzad ma zamontowane obustronnie zespoly tlokowe osadzania tulei z dwoma przeciwbieznie pracujacymi popychaczami /15 i 16/ oraz z przepychanymi stemplami /17 i 18/, a ponadto stemple uksztaltowane sa tak, ze maja strefe wprowadzajaca /21/, w postaci lagodnego stozka, strefe roztlaczajaca /22/ oraz strefe zaciskowa /23/ oddzielona od strefy roztlaczajacej ksztaltowym przewezeniem /2k/9 natomiast równiez w osi zespolu przesuwu, po stronie przeciwnej przyrzadu, na wspólnej ramie, osadzony Jest zespól odbierajacy /28/ z chwytakiem /27/, pod którym od plyty bazo¬ wej odchodzi rynna spadowa /29/ dla odprowadzania obrabianych korpusów do pojemnika*127 362 26 9 fij.f127 362 8 7 4 6 2 40 fi(}.& 20 46 13 9 fi,.J Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl PL