Przedmiotem wynalazku jest sposób korekcji srednicy przedmiotu obra¬ bianego na tokarce, zwlaszcza sterowanej numerycznie.Stan techniki. Znany sposób wprowadzania korekcji srednicy przedmiotu obrabianego na tokarce kopiarce, polega na tym, ze przedmiot obrabiany toczy sie na zadany wymiar, po czym zatrzymuje sie obrabiarke. Nastepnie przedmiot obrabiany wyjmuje sie zuchwytu i umieszcza sie w przyrzadzie pomiarowym, w którym dokonuje sie pomiaru rzeczywistej srednicy przedmiotu obrabianego. Stwierdzona odchylka od rzeczywistej srednicy przedmiotu obrabianego jest nastep¬ nie wprowadzona przez obslugujacego do obrabiarki poprzez korygowanie ustawienia kopialu.Znany jest równiez sposób recznego wprowadzania korekcji srednicy przedmiotu obrabia¬ nego na tokarce sterowanej numerycznie, który polega na tym, ze przedmiot obrabiany toczy sie wstepnie na zadany wymiar na czesci dlugosci, po czym zatrzymuje sie obrabiarke. Nastepnie dokonuje sie recznego pomiaru rzeczywistej srednicy przedmiotu obrabianego i okresla sie odchylke srednicy rzeczywistej od srednicy zadanej tego przedmiotu. Stwierdzona odchylka jest nastepnie wprowadzona przez obslugujacego jako korekcja do ukladu sterowania, po czym uruchamia sie obrabiarke i dokonuje sie toczenia na calkowitej dlugosci przedmiotu obrabianego.Wada pierwszego sposobu jest to, ze korekcja srednicy przedmiotu obrabianego wprowa¬ dzana jest recznie po obróbce przedmiotu i realizowana jest w nastepnym przedmiocie obrabianym.Wada drugiego sposobu jest to, ze korekcjasrednicy przedmiotu obrabianego wprowadzona jest przez obslugujacego. Przy jednoczesnej obsludze kilku obrabiarek, wystepuja przestoje w przypadku koniecznosci pomiaru w jednakowym czasie na kilku obrabiarkach. Wadajest równiez reczny pomiar srednicy, który obarczany jest bledem subiektywnym obslugujacego.Istota wynalazku. Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze naddatek na obróbce przed¬ miotu obrabianego dzieli sie na dwie jednakowe warstwy, po czym po obróbce pierwszej warstwy, przedmiot obrabiany zatrzymuje sie i dokonuje pomiaru rzeczywistej srednicy przedmiotu obra¬ bianego za pomoca czujnika pomiarowego, nastepnie rzeczywista srednice porównuje sie w kom¬ paratorze ze srednica zadana, zas odchylke dzieli sie przez dwa i po wprowadzeniu korekcjipoddaje sie obróbce druga warstwe przedmiotu obrabianego.2 127162 Sposób zgodnie z wynalazkiem umozliwia wprowadzenie korekcji wymiaru srednicy przed¬ miotu obrabianego na tym przedmiocie, na którym dokonywany jest pomiar. Ponadto taki sposób korekcji pozwala korygowac odchylki w automatycznym cyklu pracy obrabiarki oraz eliminuje wplyw bledów subiektywnych obslugujacego.Objasnienie rysunku. Sposób wedlug wynalazku jest blizej objasniony w przykladzie wykona¬ nia w oparciu o rysunek pozwalajacy lepiej zrozumiec istote wynalazku, przedstawiajacy na fig. 1 fragment przedmiotu obrabianego, zas na fig. 2 schemat blokowy ukladu korekcji srednicy przed¬ miotu obrabianego na tokarce sterowanej numerycznej.Przyklad wykonania. Jak uwidoczniono na fig. 1 i fig. 2 rysunku, naddatek na obróbke przedmiotu obrabianego 1 w postaci walka dzieli sie na dwie jednakowe warstwy. Po obróbce pierwszej warstwy przedmiot obrabiany 1 zatrzymuje sie i dokonuje sie pomiaru rzeczywistej srednicy dirz tego przedmiotu za pomoca czujnika pomiarowego 2, który stanowi czujnik hydrauliczno-elektryczny. Srednica dirz rózni sie od srednicy zadanej diz wskutek zaklócen wyste¬ pujacych w procesie obróbki, spowodowanych nagrzewaniem sie obrabiarki i odksztalcaniem ukladu obrabiarka-uchwyt-przedmiot obrabiany-narzedzie.Sygnal elektryczny z czujnika 2 odpowiadajacy rzeczywistej srednicy dirzpodaje sie do kompa¬ ratora porównujacego 3 do którego doprowadzony jest eleketryczny sygnal z ukladu sterowania 4 polozeniem narzedzia skrawajacego 6 odpowiadajacy wartosci srednicy dizzadanej. W komparato¬ rze 3 porównuje sie rzeczywista srednice dirz i srednice zadana diz, zas odchylke € = dirz-dizpoprzez uklad dzielacy 5 odchylke t/l wprowadza sie do ukladu sterowania, za pomoca którego koryguje sie polozenie narzedzia skrawajacego 6.Nastepnie toczy sie druga warstwe przedmiotu obrabianego 1 z uwzglednieniem wprowadza¬ nej korekcji srednicy przedmiotu 1 na wymiar ostateczny d0.•» Zastrzezenie patentowe Sposób korekcji srednicy przedmiotu obrabianego na tokarce, wedlug którego naddatek dzieli sie na warstwy, oraz srednice przedmiotu obrabianego mierzy sie, zas odchylki od wymiaru zadanego wprowadza sie w postaci sygnalu elektrycznego jako korekcje do ukladu sterowania tokarki, znamienny tym, ze naddatek na obróbke przedmiotu obrabianego (1) dzieli sie na dwie jednakowe warstwy, po czym po obróbce pierwszej warstwy, przedmiot obrabiany (1) zatrzymuje sie i dokonuje pomiaru rzeczywistej srednicy (dirz) przedmiotu obrabianego (1) za pomoca czujnika pomiarowego (2), nastepnie rzeczywista srednice (di^) porównuje sie w komparatorze (3) ze srednica zadana (diz), zas odchylke (€=dirz-diz) dzieli sie przez dwa i po wprowadzeniu korekcji poddaje sie obróbce druga warstwe przedmiotu obrabianego (1).127162 -^m -a H PL