**** URZAD PATENTOWY PRL Patent dodatkowy do patentu nr — Int. Cl.3 B21C 23/04 Zgloszono: 27.12.78 Pierwszenstwo (P. 212248) Zgloszenie ogloszono: 28.07.80 Opis patentowy opublikowano: 28.06.1985 Twórcawynalazku: Marek Zawitaj Uprawniony zpatentu: Instytut Obróbki Plastycznej, Poznan (Polska) Narzedzie do wyciskania pierscieni z metalu o przekroju ceowym Przedmiotem wynalazku jest narzedzie do wyciskania pierscieni z metalu o przekroju ceowym zwalszcza korpusów sprzegiel elektromagnetycznych. Narzedzie wedlug wynalazku stanowi zespól roboczy przyrzadu zainstalowanego na prasie o nacisku dostosowanym do wielkosci wypraski i rodzaju materialu.Znany jest zespól narzedziowy do przeciwbieznego wyciskania pierscieni o przekroju ceowym, w którym wspólpracujacy z suwakiem stempel ma pierscieniowo uksztaltowana czesc czolowa, ksztaltujaca rowek profilu ceowego pierscienia wyciskaniem w matrycy, która wspólosiowo usta¬ wiona wzgledem stempla ma plaska powierzchnie czolowa z centrycznie wykonanym otworem o srednicy równej srednicy zewnetrznej wyciskanego pierscienia. Stempel wyposazony jest w osiowo w nim osadzony pilot, którego powierzchnia czolowa wystaje ponad powierzchnie czolowa stempla i ma srednice tolerowana wzgledem otworu wypychacza umieszczonego w matrycy. Wypychacz wykonany jest wedlug wzoru uzytkowego PRL nr 32 798. Sklada sie on z podstawy w ksztalcie tulei oraz wymiennej nakladki roboczej polaczonej z tuleja przy pomocy elementów lacznikowych o specjalnej konstrukcji. Stempel na zewnetrznej powierzchni wspólpracuje ze zdzierakiem w postaci dodatkowej plyty sprezyscie osadzonej w przestrzeni miedzy stemplem i matryca.W znanym zespole narzedziowym wycisniety ksztaltowym stemplem pierscien ceowy albo pozostaje w matrycy albo na stemplu w zwiazku z czym istnieje koniecznosc instalowania jedno¬ czesnie wypychacza i zdzieraka, przy czym wypychacz ma na ogól zlozona budowe. Powoduje to znaczna rozbudowe przyrzadu, który staje sie ciezki i zajmuje duzo przestrzeni. Skutkiem tego konstrukcja zwlaszcza wydluzonego stempla pochlania znaczne ilosci stali narzedziowej i staje sie nie ekonomiczna. Ponadto kazdorazowe wprowadzenie pilota w tolerowany otwór wypychacza znajdujacego sie w matrycy powoduje szybkie zuzywanie sie krawedzi tego otworu co obniza zywotnosc wypychacza.W celu wyeliminowania powyzszych niedogodnosci skonstruowano narzedzie wedlug wyna¬ lazku, którego istote stanowi zespól roboczy przyrzadu do wyciskania wspólbieznego majacy Stempel, wspólpracujacy z suwakiem, prasy, wykonany w postaci pierscienia o plaskiej powierzchni czolowej. Centrycznie w stemplu osadzony jest pilot wystajacy ponizej powierzchni czolowej stempla na wysokosc nieco wieksza od wysokosci materialu wyjsciowego. W otworze matrycy jest2 126 476 wspólosiowo i na stale zamocowany dolny stempel o swobodnej pierscieniowej koncówce roboczej odpowiedniej do rowka ksztaltowanego pierscienia. Wspólosiowo w stemplu dolnym osadzony jest suwliwie trzpieniowy wypychacz o grzybkowej koncówce roboczej. Grzybkowa koncówka robo¬ cza moze stanowic oddzielna koncówke wymienna wahliwie osadzona na kulistej koncówce trzpienia.Zaletami rozwiazania wedlug wynalazku jest uproszczenie konstrukcji przyrzadów do wyci¬ skania wspólbieznego w stosunku do znanych przyrzadów do wyciskania wspólbieznego spelnaja- cych podobne funkcje technologiczne. Wiaze sie to z likiwdacja mechanizmu zdzieraka, skróceniem dlugosci i masywnosci poszczególnych czesci zespolu roboczego. W konsekwencji powoduje to zmniejszenie zuzycia stali na narzedzia i podniesienie niezawodnosci ich dzialania. W zwiazku z wyeliminowaniem zdzieraka mozliwa jest mechanizacja podawania wstepniaków. Swo¬ bodne przemieszczanie sie pilota wzgledem dolnych elementów narzedzia zwieksza trwalosc tych elementów i pilota.Przedmiot wynalazku przedstawiony zostal w przykldowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój wzdluzny narzedzia z monolitycznym wypychaczem a fig. 2 — przekrój wypychacza z wymienna koncówka robocza.Narzedzie wedlug wynalazku sklada sie z plaskiego stempla 1, w której otworze centrycznie osadzony jest na stale pilot 2 o srednicy zewnetrznej odpowiadajacej srednicy otworu ksztaltowego pierscienia 3 i wystajacy ponizej plaszczyzny czolowej stempla górnego 1. W matrycy 4 osadzony jest na stale i centrycznie dolny stempel 5 o pierscieniowej koncówce roboczej, swobodnie usytuo¬ wanej wzgedem matrycy i odpowiadajacej rowkowi ksztaltowanego ceowego pierscienia 3. Dolny stempel 5 ma wspólosiowo i suwliwe osadzony trzpieniowy wypychacz 6 z grzybkowo uksztalto¬ wana koncówka robocza 7. Koncówka robocza 7 moze stanowic oddzielna czesc wymienna i wówczas jest mocowana wahliwie na kulistej koncówce 8 trzpienia za pomoca wkretu 9. Material wstepniaka pierscienia 3 pod wplywem nacisku plaskiej powierzchni czolowej stempla 1 plynie wspólbieznie wzdluz scianek otworu matrycy 4 i srednicy zewnetrznej pilota 2 ksztaltujac rowek ceowy na swobodnej pierscieniowej koncówce roboczej dolnego stempla 5.Po zakonczeniu wyciskania i podniesienia stempla 1, wypraska pozostaje wewnatrz matrycy na dolnym stemplu 5, z którego wysuwana jest przez wypychacz 6. W celu zrekompensowania róznic wysokosci uksztaltowanego pierscienia, spowodowanych zróznicowanymi walsciwosciami plyniecia materialu, stosuje sie wypychycz 6 z wahliwie osadzona robocza koncówke 7, która ma mozliwosc samoustawiania sie w zaleznosci od wystepujacych nierównosci.Zastrzezenia patentowe 1. Narzedzie do wyciskania pierscieni z metalu o przekroju ceowym, instalowane na prasie i majace matryce z otworem odpowiadajacym srednicy zewnetrznej ksztaltowanego pierscienia i stempel z centrycznie osadzonym pilotem wystajacym ponad powierzchnie czolowa stempla, znamienne tym, ze w otworze matrycy (4) ma osadzony na stale dolny stempel (5) o swobodnej pierscieniowej koncówce roboczej odpowiadajacej rowkowi ksztaltowanego pierscienia, w którym osiowo zainstalowany jest suwliwie trzpieniowy wypychacz (6) o grzybkowej koncówce roboczej (7) oraz ze stómpel (1) ma plaslca poWieWdinie czolowa a wystajacy pilot (2) ma srednice równa srednicy otworu ksztaltowanego pierscienia (3) i zbiezna koncówke. 2. Narzedzie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze trzpieniowy wypychacz (6) ma wymienna grzybkowa koncówke robocza (7) wahliwie osadzona na kulistej koncówce ($} trzpienia.126476 PL