Przedmiotem wynalazku jest sposób usuwania metalicznych zanieczyszczen, zwlaszcza wanadu i niklu z rop i produktów naftowych, znajdujacych zastosowanie w przemysle ropy naftowej.Znany z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3553 106 sposób zmniejsza¬ nia zawartosci metalicznych zanieczyszczen w produktach naftowych polega na przepuszczaniu ich w temperaturze od 672-694 K pod zwiekszonym cisnieniem wodoru nad warstwa katalizatora sporzadzonego z tlenku wanadu i trójtlenku glinu.W sposobie wedlug polskiego opisu patentowego nr 52 781 stosuje sie jako czynnik odmetali- zowujacy pyly kominowe, które zawiesza sie w ropie lub produktach przeróbki ropy naftowej. Na uzyskana zawiesine dziala sie nastepnie, w temperaturze od 623 do 773 K, przy cisnieniu od 1,0 do 20,0 MPa, wodorem lub gazem zawierajacym wodór, po czym jedna ze znanych metod oddziela odmetalizowany produkt.Niedogodnoscia wyzej opisanych sposobów jest to, ze wymagaja one stosowania aparatury cisnieniowej oraz duzej ilosci wodoru. Ponadto czasochlonne jest przygotowanie katalizatora oraz oddzielanie go, po skonczonym procesie, od odmetalizowanego produktu.Wynalazek dotyczy usuwania metalicznych zanieczyszczen, zwlaszcza wanadu i niklu z rop i produktów naftowych.Istota wynalazku polega na tym, ze surowiec wyjsciowy wraz z mieszanina gazowa zawierajaca od 18 do 40 procent tlenu kontaktuje sie z katalizatorem sorbentem w postaci szerokoporowatej krzemionki nasyconej kwasem fluorokrzemowym zawierajacej od 70 do 85 procent porów o promieniach od 100 do 7500 nm, bedacej odpadem przemyslowym przy produkcji nawozów fosforowych, przy czym proces prowadzi sie w temperaturze od 613 do 693 K przy cisnieniu od 0,1 doO,2MPa.Zasadnicza korzyscia techniczna wynikajaca ze stosowania sposobu wedlug wynalazkujest to, ze zabezpiecza on katalizatory stosowane w pózniejszych procesach przeróbki rafineryjnej, takich jak: kraking katalityczny, hydrokraking i hydroodsiarczanie, przed zmniejszeniem przepustowosci2 126 394 zloza i przed szybka deaktywacja. Ponadto odmetalizowane produkty naftowe stosowane jako oleje opalowe w urzadzeniach energetycznych pozwalaja na unikniecie wielu niepozadanych zjawisk wysokotemperaturowej korozji. Sposób wedlug wynalazku charakteryzuje sie upro¬ szczona technologia przy nie mniejszej skutecznosci.Sposób wedlug wynalazku jest blizej objasniony na przykladzie odmetalizowania surowca ropnego przy uzyciu aparatury przedstawionej na rysunku.Uklad aparatury sklada sie ze zbiornika 1 surowca polaczonego rurociagiem z podgrzewaczem 3 surowca. Podgrzewacz 3 polaczony jest z reaktorem 4, a wylot tego ostatniego z chlodnica 5.W ukladzie znajduje sie ponadto pompa 2 nurnikowa, separator 5, odbieralnik 7 i zbiornik 8 z mieszanina gazów.Przyklad. Sposób oczyszczania pozostalosci ropnych wedlug wynalazku przebiega naste¬ pujaco. Wstepnie podgrzana w zbiorniku 1 surowca atmosferyczna pozostalosc ropna z ropy romaszkinskiej o zawartosci wanadu 135 ppm i niklu 45 ppm, do temperatury 373 K kieruje sie pod cisnieniem 0,15 Mn/m2 za pomoca pompy 2, do podgrzewacza 3, w którym osiaga temperature 663 K. Przed wejsciem do podgrzewacza 3 laczy sie ona z mieszanina gazowa. Podgrzane produkty naftowe wraz z mieszanina gazowa wprowadzone sa do reaktora 4, w którym kontaktujac Sie z katalizatorem sorbentem w postaci szerokoporowatej krzemionki, zawierajacej 80 procent porów o promieniach 6000 mm, uwalniaja wanad i nikiel. Oczyszczona ropna pozostalosc wraz z wytwo¬ rzonymi gazami schladza sie w chlodnicy 5 i kieruje do separatora 6, w którym oddziela sie faze gazowa, która zawracana jest do podgrzewacza 3, faza ciekla zas splywa do odbieralnika 7. Zuzyty sorbent krzemionkowy jest odpadem i nie podlega regeneracji. Otrzymany rafmat zawiera 30 procent wanadu i 25 procent niklu w stosunku do pierwotnej zawartosci tych metali w surowcu kierowanym do oczyszczania.Katalizator — sorbent przygotowuje sie w nastepujacy sposób: odpad przemyslowy z produk¬ cji superfosfatu — krzemionke po kwasie fluorokrzemowym rozdrabnia sie do ziaren od 0,1 do 0,5mm i formuje w ksztaltki cylindryczne o wymiarach od 2X2,5mm do 3,5X4,5mm, suszy od 28,8 do 36 Ks w temperaturze od 373 do 383 K nastepnie kalcynuje od 7,2 do 43,2 Ks w temperatu¬ rze od 573 do 673 K.Zastrzezenie patentowe Sposób usuwania metalicznych zanieczyszczen, zwlaszcza wanadu i niklu z rop i produktów naftowych, znamienny tym, ze surowiec wyjsciowy wraz z mieszanina gazowa zawierajaca od 18 do 40 procent tlenu kontaktuje sie z katalizatorem sorbentem w postaci szerokoporowatej krzemionki nasyconej kwasem fluorokrzemowym zawierajacej od 70 do 85 procent porów o promieniach od 100 do 7500 nm bedacej odpadem przemyslowym przy produkcji nawozów fosforowych, przy czym proces prowadzi sie w temperaturze od 613 do 693 K przy cisnieniu od 0,1 do 0,2 MPa.126394 8 PL