Przedmiotem wynalazku jest lacznik tyrystorowy dla malych silników asynchronicznych jednofazowych.Celem wynalazku jest obnizenie napiecia zasilania silnika w czasie jego malego obciazenia lub w cyklach pracy przerywanej ograniczajace pobór mocy z sieci zasilajacej.Zastosowanie lacznika tyrystorowego umozliwia przelaczanie i podanie na zaciski silnika asynchronicznego jednego z dwu wybranych napiec w zaleznosci od obciazenia walu silnika zewnetrznym momentem hamujacym. Obnizenie napiecia zasilania silnika w czasie jego malego obciazenia lub w cyklach pracy przerywanej, gdy pokonuje on tylko opory wlasne pozwala na ograniczenie do 75% pobór mocy z sieci zasilajacej. Zmniejszeniu ulega równiez pobór pradu magnesujacego, który w sposób decydujacy wplywa na wzrost wspólczynnika mocycos jac tym samym najwieksza wade silnika indukujacego, bez stosowania dodatkowych ukladów kompensujacych.Lacznik tyrystorowy wlaczony jest szeregowo z silnikiem asynchronicznym do sieci zasilaja¬ cej. Uruchomienie silnika nastepuje po zamknieciu klucza laczacego wyjscie generatora relaksacyj¬ nego z bramka dwukierunkowego tyrystora i wejscie tyrystora w przewodzenie. Powoduje to przeplyw duzego pradu przez nieruchomy silnik, który z tyrystora przeplywa przez rezystor i wywoluje na nim taki spadek napiecia, który wymusza przeplyw pradu w obwodzie diod mostka Graetza, rezystora potencjometrycznego i uzwojenia przekaznika kontaktronowego. Pod wply¬ wem tego pradu zamykajacy sie zestyk kontaktronu zawiera polaczony z nim równolegle rezystor, a dioda przelaczajaca emituje impuls wyzwalajacy tyrystor, tuz po przejsciu pradu rozruchowego przez zero. Silnik zaczyna pobierac prad pod napieciem bliskim znamionowemu i jego rozruch odbywa sie normalnie.Jesli po rozruchu silnik nie zostanie obciazony lub obciazenie jego bedzie znacznie odbiegalo od znamionowego, wówczas nastapi spadek pradu zasilajacego, który wywola obnizenie napiecia na rezystorze do wartosci progowego napiecia przewodzenia kazdej z diod mostka Graetza. Przy takim napieciu mostek utraci przewodzenie, zaniknie prad w cewce przekaznika a otwierajacy sie zestyk kontaktronu wlaczy w obwód generatora relaksacyjnego rezystor, który spowoduje zmiane kata zalaczania tyrystora i obnizenie napiecia zasilania silnika.2 126353 W przypadku, gdy silnik zostanie obciazony, wówczas wzrastajacy prad wywola tak duze napiecie na rezystorze, które spowoduje wejscie w przewodzenie mostka diodowego i zadzialanie przekaznika kontaktronowego.Po ustapieniu obciazenia, podobnie jak przy lekkim rozruchu urzadzenie przelaczy silnik na niskie napiecie, przy którym bedzie pobieral z sieci ograniczona moc. przy znacznym wzroscie wspólczynnika mocy cos Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym pokazano schemat lacznika wlaczanego szeregowo z silnikiem asynchronicznym jednofazowym do sieci zasilajacej; Silnik polaczony jest szeregowo z tyrystorem Tyi rezystorem Ri. Do koncówek rezystora Ri podlaczony jest mostek prostujacy prad z diodami D1-D4, którego wyjscie spiete jest kondensatorem elektrolitycznym duzej pojemnosci C2. Kondensator polaczony jest z rezystorem potencjometrycznym R5, a rezystor z uzwojeniem wzbudzajacym kontaktronu PK, tworzac z wyjsciem mostka obwód zamkniety dla pradu stalego. Koncówka rezystora R2 wlaczona jest miedzy tyrystor Tyi silnik, zas druga jego koncówka polaczona jest z zestykiem kontaktronu PK i rezystorem R4, które po drugiej stronie polaczone sa wspólnie z kondensatorem Ci i wejsciem diody przelaczajacej KR. Wyjscie diody przelaczajacej jest polaczone z rezystorem R3 przez klucz W, natomiast wyjscie rezystora R3 laczy sie z bramka tyrystora Ty.Zastrzezenie patentowe Lacznik tyrystorowy dla malych silników asynchronicznych jednofazowych, znamienny tym, ze silnik polaczony jest szeregowo z tyrystorem (Ty) i rezystorem (Ri), do którego koncówek polaczony jest równolegle mostek prostujacy prad z diodami (D1-D4), którego wyjscie spiete jest kondensatorem elektrolitycznym duzej pojemnosci (C2) polaczonym z rezystorem potencjometry¬ cznym (R5), a ten z uzwojeniem wzbudzajacym kontaktronu (PK), tworzac z wyjsciem mostka obwód zamkniety dla pradu stalego, przy czym miedzy silnik asynchroniczny a tyrystor (Ty) wlaczony jest rezystor (R2), którego druga koncówkapolaczona jest z zestykiem kontaktronu(PK) i rezystorem (R4) posiadajacym wspólne polaczenie z kondensatorem (Ci) i wejsciem diody przela¬ czajacej (KR), natomiast wyjscie diody polaczone jest poprzez klucz (W) z rezystorem (R3), którego wyjscie polaczone jest z bramka tyrystora (Ty).Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Ona 100 zl PL