PL126328B2 - Method of determination of fastness to light of pigments used for colouring of building materials - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób oznaczania trwalosci na swiatlo pigmentów organi¬ cznych stosowanych do barwienia materialów budowlanych szczególnie zapraw tynkarskich. Do barwienia róznego rodzaju zapraw tynkarskich stosowane sa przede wszystkim pigmenty nieorga¬ niczne ziemne lub sztuczne. Ze wzgledu na ograniczona palete kolorów pigmentów nieorgani¬ cznych oraz ich niska wydajnosc kolorystyczna stosuje sie dodatek pigmentów organicznych do kolorowania zapraw tynkarskich. Pigmenty organiczne stosowane do tego celu musza charaktery¬ zowac sie wysoka odpornoscia na dzialanie swiatla i to w obecnosci skladników zapraw budowla¬ nych takich jak wapno, szklo wodne, cement.Znane metody oznaczania odpornosci na swiatlo pigmentów przewidzianych do barwienia farb wodnych, klejowych, wapiennych i tynków opisane w normach BN-75/6044-03 i w PN-71/C-04403 polegaja na ocenie stopnia swiatlotrwalosci za pomoca ksenotestu wymalowan na kartonie pasta o skladzie: 5,7 g bieli tytanowej, 10,0cm3 roztworu kazeiny i 0,3 g badanego pigmentu, przy czym stosunek pigmentu badanego do calosci pasty wynosi 1 :50. Uzyskane ta metoda wyniki badan swiatlotrwalosci dla poszczególnych pigmentów nie sa miarodajne w przy¬ padku uzycia tychze pigmentów do barwienia zapraw i tynków, gdyz skladniki materialów budow¬ lanych wplywaja w nie przewidziany sposób na odpornosci uzytkowe pigmentów.Sposób wedlug wynalazku polega na sporzadzeniu pasty z próbki badanego pigmentu, wapna hydratyrowanego i/lub cementu lub szkla wodnego, wymieszaniu i dodaniu srodka niejonowego i/lub anionowego korzystnie eteru poliglikolowego, pochodna sulfonowa, estru kwasu bursztyno¬ wego, sola sodowa kwasu dwunaftalenometanodwusulfonowego oraz wody z ewentualnym dodat¬ kiem wodnej dyspersji octanu winylu. Stosunek ilosciowy badanego pigmentu do pozostalych skladników pasty w przygotowanych do oznaczen próbkach wynosi 1:250 i 1 :500.Otrzymana jednolita pasta sporzadza sie wymalowanie na kartonie, suszy w temperaturze pokojowej chroniac przed bezposrednim dostepem swiatla slonecznego. Nastepnie wymalowanie poddaje sie naswietlaniu palnikiem ksenonowym lub swiatlem dziennym oceniajac swiatlotrwalosc2 126 328 w skali 8-stopniowej na podstawie zmiany barwy, zgodnie z PN-77/C-044J1. Dodatek do pasty badanego pigmentu skladników zapraw budowlanych umozliwia powtarzalna, prawidlowa ocene odpornosci na swiatlo, która jest zalezna od wprowadzonych do pasty skladników. Nieoczekiwanie okazalo sie, ze dodatek do badanych próbek pigmentów, srodków powierzchniowoczynnych i zagestnika (octanu winylu) spelnia role spoiwa, które trwale przykleja próbke nalozona na karton, a nie wplywa na zmiane odpornosci na swiatlo. Umozliwia to przeprowadzenie badan próbek, które nie rozkruszaja sie w czasie i temperaturze prowadzonych badan jak równiez pozwala na zadokumentowanie w postaci trwalej barwnej ilustracji.Ponizej podano przyklady wykonania sposobu wedlug wynalazku: Przyklad I. Do mozdzierzy porcelanowych o srednicy wewnetrznej 8-9 cm odwaza sie z dokladnoscia do 0,001 g dwie próby: Blekitu pigmentowego B 0,10g 0,05 g Wapna hydratyzowanego 1,25 g 1,25 g bieli tytanowej — 0,05 g Skladniki dokladnie miesza pedzelkiem, po czym dodaje porcjami 23,65 g octanu winylu odwazo¬ nego z dokladnoscia do 0,01 g rozcienczonego w stosunku 1 :1 roztworem wodnym 10% eteru poliglikolowego i miesza. Po uzyskaniu jednolitej pasty, nanosi sie ja pedzelkiem na karton o wymiarach 30X5 cm ruchem jednokierunkowym trzykrotnie (wzdluz, po szerokosci, wzdluz).Wymalowanie pozostawia do wyschniecia w temperaturze pokojowej, chroniac je przed bezpos¬ rednim dostepem swiatla slonecznego. Próbki wymalowan poddaje sie badaniom na swiatlo zgodnie z PN-77/C-044] 1. Swiatlotrwalosc wynosi 7°.Przyklad II. Do mozdzierzy porcelanowych o srednicy wewnetrznej 8-9cm odwaza sie z dokladnoscia do 0,001 g dwie próby: Zólcien pigmentowa 3G 0,10 g 0,05 g Biel tytanowa 0,10g 0,15g Dyspergator NNO (sól sodowa kwasu dwunaftalenometanodwusulfonowego) 0,05 g 0,08 g Skladniki dokladnie miesza sie pedzelkiem, a nastepnie dodaje przy mieszaniu 21,3 g szkla wod¬ nego, odwazone z dokladnoscia do 0,01 g. Po uzyskaniu jednolitej pasty rozciencza sie dodajac 3,5 g wody. Przygotowana paste nanosi sie na karton jak opisano w przykladzie I. Próbki wymalo¬ wan poddaje badaniom na swiatlo zgodnie z norma PN-77/C-04411. Swiatlotrwalosc wynosi 4°.Przyklad III. Do mozdzierzy porcelanowych odwaza sie z dokladnoscia do 0,001 g dwie próby: Zólcien pigmentowa 10G OJOg 0,05g Biel tytanowa — 0,05 g Cement 15,0g 15,0g i dokladnie miesza. Po uzyskaniu jednorodnej mieszaniny dodaje sie porcjami 9,9 g octanu winylu rozcienczonego w stosunku 1 :1 roztworem 3% pochodnej sulfonowej estru kwasu bursztynowego.Przygotowana paste nanosi na karton jak opisano w przykladzie I. Próbki wymalowan poddaje badaniom na swiatlo zgodnie z norma PN-77/C-04411. Swiatlotrwalosc wynosi 6-7°.Przyklad IV. Do mozdzierzy porcelanowych odwaza sie z dokladnoscia do 0,001 g dwie próby: 0,05 g 0,05 g l,25g 17,00g i calosc dokladnie miesza. Nastepnie dodaje sie porcjami 10,65 g octanu winylu rozcienczonego woda w stosunku 1 :1 roztworem wodnym 5% pochodnej sulfonowej estru kwasu bursztynowego.Przygotowana paste nanosi na karton jak opisano w przykladzie 1 i poddaje sie badaniom na swiatlo zgodnie z norma PN-77/C-04411. Swiatlotrwalosc wynosi 4-5°. Przeprowadzajac badanie na swiatlo sposobami opisanymi w przykladach dla kazdego pigmentu w porównaniu do próby „zerowej" nie zawierajacej dodatku skladników zapraw budowlanych, otrzymano dane przedsta¬ wione w ponizszej tabeli: Zielen pigmentowa B Biel tytanowa Wapno hydratyzowane Cement OJOg — 1,25 g 13,00g126328 3 Odpornosc na swiatlo wg PN-77/C-04411 Lp. Nazwapigmentu próba próba próba próba „zero- z ze szklem z wa" wapnem wodnym cementem 1. Zólcien pigmentowa 10G 2. Zólcien pigmentowa 3G 3. Zielen pigmentowa B 7 6-7 5 7 5 5 3 4 5 6-7 6-7 4 Jak wynika z powyzszej tabeli Zólcien pigmentowa JOG ma niska odpornosc na swiatlo w obecnosci szkla wodnego i nie powinna byc stosowana do zabarwiania zapraw tynkarskich zawierajacych szklo wodne. Natomiast pigmenty charakteryzujace sie odpornoscia powyzej 4° moga byc stosowane do róznych zapraw tynkarskich w zaleznosci od ich przeznaczenia na wykonczenie zewnetrzne lub wewnetrzne.Zastrzezenie patentowe Sposób oznaczania trwalosci na swiatlo pigmentów stosowanych do barwienia materialów budowlanych, znamienny tym, ze sporzadza sie pasty z badanej próbki pigmentu wymieszanej z wapnem hydratyzowanym i/lub cementem, lub szklem wodnym, srodkami powierzchniowoczyn- nymi niejonowymi i/lub anionowymi korzystnie z eterem poliglikolowym, pochodna sulfonowa estru kwasu bursztynowego, sola sodowa kwasu dwunaftalenometanodwusulfonowego oraz woda i ewentualnym dodatkiem wodnej dyspersji octanu winylu, przy czym stosunek ilosciowy badanego pigmentu do pozostalych skladników wynosi 1 :250 i 1 :500, po czym uzyskana jednolita pasta sporzadza sie wymalowania na kartonie, suszy w temperaturze pokojowej i poddaje naswietlaniu palnikiem ksenonowym lub swiatlem dziennym oceniajac swiatlotrwalosc w skali 8-stopniowej na podstawie zmiany barwy. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób oznaczania trwalosci na swiatlo pigmentów stosowanych do barwienia materialów budowlanych, znamienny tym, ze sporzadza sie pasty z badanej próbki pigmentu wymieszanej z wapnem hydratyzowanym i/lub cementem, lub szklem wodnym, srodkami powierzchniowoczyn- nymi niejonowymi i/lub anionowymi korzystnie z eterem poliglikolowym, pochodna sulfonowa estru kwasu bursztynowego, sola sodowa kwasu dwunaftalenometanodwusulfonowego oraz woda i ewentualnym dodatkiem wodnej dyspersji octanu winylu, przy czym stosunek ilosciowy badanego pigmentu do pozostalych skladników wynosi 1 :250 i 1 :500, po czym uzyskana jednolita pasta sporzadza sie wymalowania na kartonie, suszy w temperaturze pokojowej i poddaje naswietlaniu palnikiem ksenonowym lub swiatlem dziennym oceniajac swiatlotrwalosc w skali 8-stopniowej na podstawie zmiany barwy. PL