Przedmiotem wynalazku jest zestaw hydraulicz¬ ny obudowy górniczej z przestawna tama podsadz¬ kowa przeznaczony do scianowych wyrobisk górni¬ czych w kopalniach wegla lub innej kopaliny uzy¬ tecznej wydobywanej sposobem podziemnym.Znane z patentów PRL nr 71202 oraz nr 66266 hydrauliczne obudowy górnicze sa zestawione i wspóldzialaja z tama podsadzkowa. Poszczególne sekcje obudowy sa sprzezone z scianowym przenos¬ nikiem za pomoca hydraulicznego przesuwnika.Równiez z przenosnikiem jest zwiazana tama pod¬ sadzkowa. Jest ona usytuowana w tylnej czesci o- budowy od strony pustki po wybranym weglu i sklada sie z metalowego rusztowania wspierajace¬ go sie o spag i dragów laczacych to rusztowanie z przenosnikiem. Metalowe rusztowanie jest roz- suwne i moze byc wydluzane badz skracane w za¬ leznosci od wysokosci pokladu. Od strony pustki wypelnianej podsadzka plynna na rusztowaniu jest zawieszona tkanina oddzielajaca czesc podsadzana od przestrzeni roboczej obudowy. W dolnej czesci metalowego rusztowania tama ma zamocowany wspomniany drag, spoczywajacy na spagu i lacza¬ cy sie drugim koncem z przenosnikiem. Dragi sa usytuowane miedzy spagnicami dwóch sasiaduja¬ cych ze soba sekcji obudowy i maja skosny za¬ strzal podpierajacy metalowe rusztowanie w polo¬ wie jego wysokosci.Zestaw utworzony z hydraulicznej obudowy i podsadzkowej tamy jest rytmicznie przesuwany w 2 miare postepu sciany. Z chwila gdy maszyna ura¬ biajaca, na przyklad kombajn weglowy z bebnowy¬ mi organami urabiajacymi, minie dana sekcje o- budowy, ta zostaje przesunieta ku nowo powstale- 5 mu czolu sciany. Przesuniecie sekcji obudowy od¬ bywa sie za pomoca hydraulicznego przesuwnika usytuowanego w spagnicy i zamocowanego do przenosnika, który podtrzymywany przez inne sa¬ siednie rozparte sekcje obudowy spelnia w tej sy- 10 tuacji role podpory. W nowym polozeniu sekcja obudowy zostaje rozparta miedzy spagiem i stro¬ pem i staje sie dzieki temu mocna podpora dla przesuwanego przenosnika. Tlok hydraulicznego przesuwnika zostaje teraz wypchniety w kierun- 15 ku czola sciany i przepycha tym samym przenos¬ nik. Wraz z przenosnikiem wedruje tania ciagniona dragami zamocowanymi do rynny przenosnika i metalowej ramy tamy. Wynika z tego, ze podsadz¬ kowa tama przesuwa sie za kazdym razem o od- 20 cinek równy przesunieciu przenosnika, a tym sa¬ mym o odcinek przesuniecia sekcji obudowy. Dlu¬ gosc tego odcinka jest w zasadzie równa zabio¬ rowi maszyny urabiajacej, czyli równa szerokosci bebna, w który jest zaopatrzony kombajn. 25 Znane z patentów PRL nr 93301 i nr 75877 hy¬ drauliczne obudowy górnicze sa zwiazane bezpo¬ srednio z podsadzkowa tama. Metalowe rusztowa¬ nie tamy, usytuowane od strony pustki po wybra¬ nym weglu, a przeznaczonej do podsadzania pia- 30 skiem, jest zamocowane do ostatniego stojaka obu-3 126 301 4 dowy od strony puslki. W obudowie wedlug opisu patentowego nr 93301 metalowe rusztowanie tamy zawiera hydrauliczne stojaki stanowiace podpore tamy. Stojaki te sa rozpierane hydraulicznie miedzy spagiem a stropem. Sa one zamocowane do stojaka obudowy za pomoca hydraulicznych silowników usytuowanych równolegle do spagu. Dzieki temu w chwili gdy sekcja obudowy, po zrabowaniu, jest przesuwana w nowe polozenie ku czolu sciany, podsadzkowa tama pozostaje w miejscu podtrzymy¬ wana przez hydrauliczne stojaki tworzace jej me¬ talowe rusztowanie. Niezaleznosc ruchów sekcji o- budowy i tamy umozliwiaja poziome silowniki. Po przestawieniu sekcji obudowy w nowe miejsce roz¬ piera sie ja miedzy spagiem a stropem. Nastepnie zwalnia sie z rozparcia hydrauliczne stojaki tamy i poslugujac sie rozparta obudowa jako stabilna podpora przesuwa podsadzkowa tame w kierunku czola sciany za pomoca hydraulicznych silowników zamocowanych cylindrami do stojaków obudowy, tloczyskami zas do stojaków tamy. W zaleznosci od roboczej dlugosci cylindrów hydraulicznych silow¬ ników tama jest przestawiana o odcinek równy przestawieniu obudowy lub o wielokrotnosc tego odcinka przy odpowiednio dluzszych cylindrach.Wada zestawów znanych z cytowanych opisów patentowych jest to, ze tamy sa przestawiane za¬ ledwie o odcinek równy przesunieciu obudowy. O- znacza to, ze odleglosc przesunietej tamy od czola masy piasku podsadzajacego pustke jest mala, bo siekajaca kilkudziesieciu centymetrów. W zwiazku z tym objetosc przestrzeni, która nalezy podsadzic za pomoca mieszaniny piasku z woda jest nie¬ wielka, a co szczególnie jest niekorzystne, prze¬ strzen ta jest waska. Doswiadczenie wskazuje, ze podsadzanie piaskiem mieszanym z woda takiej przestrzeni nie zapewnia skutecznego podsadzenia.Osadzony w tej przestrzeni piasek, po odcieknie- ciu wody, tworzy niedostatecznie zageszczona ma¬ se, jest niedostatecznie ubity. Na skutek tego stro¬ powe skaly nie napotykajac dostatecznego pod¬ parcia osiadaja ponad dopuszczalna granice. Ob¬ serwacje wykazuja, ze zbyt waska przestrzen pod¬ sadzana powoduje zbyt duze predkpsci przeplywu mieszaniny podsadzkowej, co nie sprzyja osiada¬ niu piasku w sposób zapewniajacy dostateczna zwiezlosc jego. masy. Wady tej nie mozna usunac przez zastosowanie mniejszej predkosci mieszaniny piasku z woda dostarczanej rurociagiem. Sa tego dwie przyczyny, a mianowicie funkcjonowanie przewodów podsadzkowych, którymi dostarcza sie mieszanine, przebiega prawidlowo przy okreslonej predkosci przeplywu i w przewodach o srednicy bliskiej optymalnej. W innych warunkach w prze¬ wodach podsadzkowych tworza sie korki piasko¬ we zdolne unieruchomic instalacje.Przedstawionego zagadnienia uzyskiwania szero¬ kiego pola podsadzania nie rozwiazuje obudowa z tama podsadzkowa wedlug patentu nr 93301. Aby przesuwanie podsadzkowej tamy moglo odbywac -sie. co trzecie przesuniecie obudowy, celem uzyska¬ nia szerokiego pola podsadzania, silowniki laczace tame z obudowa musialyby siegac az w obszar przenosnika, czyli przegradzac przestrzen pod stropnicami i przez to uniemozliwiac komunika¬ cje wzdluz wyrobiska scianowego.Zestaw obudowy z podsadzkowa tama wedlug patentu nr 75877 równiez nie zapewnia warun- 5 ków niezbednych do skutecznego podsadzania stro¬ pu. Tama podsadzkowa wedlug tego wynalazku sprzezona z obudowa jest przestawiana co dwa za¬ biory kombajnu, w praktyce wiec jest przestawia¬ na co jeden metr, podczas gdy prawidlowe podsa- io dzanie wyrobiska podsadzka piaskowo-wodna wy¬ maga, aby przestrzen podsadzania miala szerokosc blisko dwukrotnie wieksza.Celem wynalazku jest wyeliminowanie rozpo¬ wszechnionego recznego stawiania tam podsadzko- 15 wych przez zmechanizowanie tamowania pola pod¬ sadzkowego, ale z zachowaniem warunków nie¬ zbednych do skutecznego podsadzania pustki po wybranym weglu mieszanina piasku z woda. Ce¬ lem bezposrednim jest zestaw zlozony z hydrau- 20 licznej obudowy górniczej kroczacej lub przesuw¬ nej z podsadzkowa tama przestawiana mechanicz¬ nie, który umozliwia jednorazowe przestawianie tamy o odcinek wiekszy niz szerokosc dwóch za¬ biorów kombajnu przy spelnieniu ponadto warun- 25 ku skutecznego podpierania odkrytego stropu mie¬ dzy czolem sciany a podsadzka, mimo znacznego ich oddalenia.Cel ten osiagnieto za pomoca obudowy hydrau¬ licznej kroczacej zlozonej z sekcji dwóch rodza- so jów, przy czym obydwa rodzaje sekcji maja jed¬ nakowa strukture ogólna z tym, ze sekcja jednego rodzaju ma zwezona szerokosc w porównaniu z sekcja drugiego rodzaju i jest ustawiona odwrotnie w szeregu sekcji. Tylko zwezona sekcja za zamon- 35 towana tame podsadzkowa miedzy spagnica i strop¬ nica od strony podsadzanej pustki. Sekcja ta jest polaczona z przenosnikiem scianowym za pomoca co najmniej jednego silownika hydraulicznego o su¬ mie roboczych skoków wiekszej od skoku robo- 4i czego przesuwników zamocowanych do szerszych sekcji i polaczonych z przenosnikiem.Przedmiot wynalazku przedstawiono w przykla¬ dzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 jest widokiem z boku szerokiej i waskiej sekcji z za- 45 montowana tama podsadzkowa, przy czym waska sekcja wraz z tama sa pozostawione z tylu, zas jej .polozenie dosuniete do czola sciany zaznaczono linia przerywana, fig. 2 jest widokiem z góry wy¬ robiska scianowego z zestawem obudowy w któ- so rym czesc szerokich sekcji jest przesunieta ku czo¬ lu sciany, fig. 3 jest widokiem z góry wyrobiska w w którym wszystkie szerokie sekcje sa dosuniete do czola sciany oraz czesc z posród waskich sek¬ cji wraz z czescia tamy jest takze dosuniejta do m czola sciany.W wyrobisku ograniczonym z jednej strony czo¬ lem C sciany weglowej, z drugiej zas podsadzka P znajduje sie zestaw zlozony z szerokich sekcji 1 u- sJawionych na przemian z waskimi sekcjami 2. so Szerokie sekcje 1 sa polaczone z scianowym prze¬ nosnikiem 4 za pomoca przesuwników 9, których role spelniaja hydrauliczne silowniki. Waskie sek¬ cje 2 maja Itaka sama strukture ogólna jak sek¬ cje 1, ale sa ustawione iw wyrobisku po obró- 09 ceniu ich o kat pólpelny. Waskie sekcje 2 ma-5 ja zamocowane w obszarze spagu silowniki 3 polaczone z drugiej strony ze scianowym przenosnikiem 4. W przypadku stosowania poje¬ dynczego silownika 3 ma on roboczy skok równy wielokrotnosci roboczego skoku przesuwników 9.W razie zastosowania kilku silowników 3 laczy sie je szeregowo miedzy waska sekcja 2 a przenosni¬ kiem 4, przy czym suma roboczych skoków silow¬ ników 3 jest wielokrotnoscia roboczego skoku prze- suwnika 9.W przykladzie zastosowania wynalazku wyko¬ rzystano w zestawie hydrauliczna obudowe oslo¬ nowa. Pojedyncza sekcja obudowy zawiera spag- nice 10 z zamocowanym do niej przesuwnikiem 9.Do spagnicy 10 jest zamocowana oslona 11 za po¬ srednictwem ciegiel 22 nadajacych sekcji cechy od¬ budowy lemniskatowej. Stropnica 12 jest zamoco¬ wana przegubowo do konca oslony 11. Do rozpie¬ rania sekcji miedzy spagiem a stropem sluza hy¬ drauliczne stojaki 13 zamocowane przegubowo do spagnicy 10 i oslony'11. Waska sekcja 2 sklada sie z identycznych strukturalnie elementów co szero¬ ka, sekcja 1 z ta róznica, ze ma wezsza spagnice 10a, oslone Ha i stropnice 12aJ Na fig. 1 waska sekcje 2 przedstawiono linia przerywana w poloze¬ niu najbardziej dosunietym do czola C sciany we¬ glowej. W polozeniu opóznionym wzgledem szero¬ kiej sekcji 1 waska sekcje oznaczono 2a i wryso¬ wano liniami ciaglymi. Waska sekcja 2 jest pola¬ czona silownikami 3, przy czym na fig. 2 i fig. 3 oznaczono je symbolicznie liniami, a tylko w jed¬ nym miejscu oznaczono je odcinkami i równole- globokami w celu zaznaczenia, ze silowniki 3 moga wystepowac przy jednej waskiej sekcji 2 w wiek¬ szej liczbie i sa wówczas polaczone szeregowo mie¬ dzy spagnica lOa i przenosnikiem 4. Do waskiej sekcji 2 jest zamocowana podsadzkowa tama 5.W przykladzie wykonania podsadzkowa tama 5 sklada sie z teleskopowo rozsuwnej belki 14 zamo¬ cowanej poprzez przegub 15 do stropnicy 12a wa¬ skiej sekcji 2, 2», oraz poprzez przegub 16 do spag- nicy lOa. Do belki 14 od strony podsadzki P za¬ mocowana jest przeslona 17 tworzaca przegrode miedzy podsadzka P a obszarem zajmowanym przez obudowe. Przeslona 17 jest wykonana z two¬ rzywa podatnego i moze byc kombinacja gumowej tasmy i plótna. Do spagnicy 10* jest zamocowana zagroda 18 stykajaca sie w obszarze P ze spagiem, a poza tama od strony obudowy odgieta ku górze i podparta sciana 19 zamocowana do spagnicy 10a» Do ucha 20 w stropnicy 12a jest zamocowane po¬ datne zawiesie 21 podtrzymujace podsadzkowy ru¬ rociag 6 ulozony wzdluz wyrobiska i dostarczajacy mieszaniny piasku z woda sluzacej do wytwarza¬ nia podsadzki P. W odstepach do rurociagu 6 sa zamocowane krócce 7 wystajace poza tame 5 w obszar podsadzki P. Krócce 7 sa zaopatrzone w za¬ wory 8.W omawianym przykladzie wykonania wynalaz¬ ku z zastosowaniem obudowy oslonowej uzyto stropnic 12 i 12a wydluzonych ponad oslony 11 i lla» Przez to przy najwiekszym wzajemnym prze¬ sunieciu sekcji 1 i 2, 2a strop wyrobiska jest pod¬ trzymywany na calej szerokosci miedzy czolem C wyrobiska scianowego i podsadzke P. 301 6 W wyniku pracy kombajnu urabiajacego wegiel w czole C wyrobiska powstaje wciecie W. Poloze¬ nie wciecia W wyznacza aktualne polozenie orga¬ nu roboczego kombajnu, nieuwidocznionego na ry- 5 sunku. Glebokosc uskoku w miejscu W jest okre¬ slona szerokoscia organu roboczego i nosi nazwe zabioru. Uskok ma zwykle glebokosc kilkudziesie¬ ciu centymetrów. W miejscu poza kombajnem u- ruchamia sie przesuwniki 9 kilku sasiadujacych ze io soba sekcji 1 obudowy w wyniku czego podsciano- wy przenosnik 4 jest dostawiany do czola sciany.Z tej przyczyny przenosnik 4 w widoku z góry przybiera wezowato wygiety zarys widoczny na fig. 2. W czasie pracy przesuwników 9 sekcje 1 sa 15 rozparte i stanowia podparcie do przesuwania przenosnika. Silowniki 3 zwiazane z waskimi sek¬ cjami 2, 2a sa wtedy polaczone hydraulicznie ze splywem, dzieki czemu waskie sekcje 2, 2a roz¬ parte miedzy spagiem a stropem pozostaja wmiej- 20 scu, jedynie tloczyeka silowników 3 sa wyciagane z cylindrów przez co zostaje wyrównana róznica odleglosci miedzy sekcjami 2 i przenosnikiem 4, która wzrasta przez przesuwanie przenosnika 4. W miejscu gdzie przenosnik 4 zajmie ponownie polo- 25 zenie równolegle wzgledem czola C nastepuje prze¬ suwanie sekcji 1 do czola sciany. Dokonuje sie te¬ go za pomoca przesuwników 9 przy zrabowanej szerokiej sekcji 1, która ma byc przesuwana, a rozpartych sasiednich szerokich sekcjach 1. Po prze- 30 sunieciu sekcji 1 zostaje ona ponownie rozparta miedzy stropem a spagiem. W tym czasie waskie sekcje 2 pozostaja w miejscu i sa rozparte.Po wykonaniu przez kombajn weglowy dwóch lub trzech zabiorów po przesunieciu przenosnika 4 35 do czola C wyrobiska i przemieszczeniu szerokich sekcji 1 za przenosnikiem, powstaje miedzy pod¬ sadzka P a koncem stropnicy szerokiej sekcji 1 wolna przestrzen o szerokosci S. Wówczas rabuje sie sekcje 2 i za pomoca silowników 3 podciaga 40 ku przenosnikowi 4, tak ze waskie sekcje 2 zrównuja sie z szerokimi sekcjami 1. Sekcje 2 zajmuja polozenie 2a. W wyniku tego zakrzy¬ wiona uprzednio (tama 5, co widac na fig. 3. zostaje na pewnym odcinku wyprostowana i zrów- 49 nana z odcinkiem tamy znajdujacym sie w poblizu szerokich sekcji 1. Po wyprostowaniu tamy 5 po¬ wstaje miedzy nia a podsadzka P pusta przestrzen szerokosci S, która za posrednictwem krócców 7 wypelnia sie mieszanina piasku i wody czerpanej 50 z podsadzkowego rurociagu 6.Praktyka wykazala, ze prawidlowe i bez prze¬ szkód, w rodzaju tworzacych sie piaskowych kor¬ ków, funkcjonowanie rurociagu podsadzkowego przebiega przy pewnej okreslonej srednicy rurocia- 95 gu i predkosci przeplywu. Zmiany polegajace na zmniejszeniu na przyklad srednicy rurociagu i zwiekszeniu predkosci lub odwrotnie .sa szkodliwe dla pracy rurociagu i utrudniaja jego eksploatacje.W wyniku tego z krócców 7 wyplywa mieszanina M w kazdych warunkach z jednakowa predkoscia i w jednakowej ilosci w jednostce czasu. Przejscie mieszaniny z waskiego rurociagu do rozleglej przestrzeni o szerokosci S powoduje nagle zmniej¬ szenie sie predkosci w rezultacie czego piasek o- siada niemal natychmiast na spagu, a oddzielona7 126 301 8 woda plynac po warstwie zalegajacego piasku prze¬ plywa z przestrzeni podsadzanej poza wyrobisko.Poczatkowo pewna ilosc piasku niesionego przez wode przenika miedzy przeslona 17 a spagiem po¬ za tama w kierunku obudowy. Piasek ten osiada miedzy przeslona 17 a odgieta czescia zagrody 19 tworzac korek uszczelniajacy swym ciezarem tame 5 wzgledem spagu. W pózniejszej fazie zagro¬ da 18 tworzy kanal do odplywu wody podsadzko¬ wej.Ze wzgledu na ruchy stropnicy 12* wzgledem spagnicy lOa przy rabowaniu i rozpieraniu wa¬ skich sekcji 2 tama ma zdolnosc wydluzania sie i skracania. Umozliwia jfj to teleskopowo zbudo¬ wana belka 14 oraz przeguby 15 i 16. Równiez przeslone 17 mozna utworzyc z dwóch zachodza¬ cych na siebie platów tworzacych pozioma zaklad¬ ke ulatwiajaca zmiany wysokosci tamy 5.W przykladzie zastosowania wynalazku miedzy kazdymi dwoma szerokimi sekcjami 1 ulokowano jedna waska sekcje 2. W zaleznosci od lokalnych warunków górniczych w innych wykonaniach ze¬ staw zawiera waskie sekcje 2 rozmieszczone mie¬ dzy co drugimi, trzecimi itd. szerokimi sekcjami 1.Zastrzezenia patentowe 1. Zestaw hydraulicznej obudowy górniczej z 5 przestawna tama podsadzkowa przeznaczony do scianowych wyrobisk górniczych, znamienny tym, ze ma sekcje (2) obrócone wzgledem sekcji (1) o kat pólpelny i polaczone kazda z scianowym prze¬ nosnikiem (4) za pomoca co najmniej jednego si¬ lownika (3) o sumarycznym roboczym skoku wiek¬ szym od roboczego skoku przesuwnika (9) sekcji (1) i ze sekcje (2) maja zamocowana od strony podsadzki (P) podsadzkowa tame (5). 2. Zestaw hydraulicznej obudowy górniczej we¬ dlug zastrz. 1, znamienny tym* ze sekcje (2) sa wezsze od sekcji (1) i maja taka sama strukture ogólna. 3. Zestaw hydraulicznej obudowy górniczej we¬ dlug zastrz. 1, znamienny tym, ze tama (5) jest za¬ mocowana za posrednictwem teleskopowo rozsuw- nej belki (14) do stropnicy (12a) waskiej sekcji (2) poprzez przegub (15) oraz do spagnicy (10a) po¬ przez przegub (16). 10 15 20126 301126 301126 301 PL