Przedmiotem wynalazku jest mrozoodporny sro¬ dek adhezyjny na bazie dyspersji wodnej polimerów winylowych stosowany glównie do przyklejania wy¬ kladzin podlogowych z polichlorku winylu do podkla¬ dów cementowych, gipsowych i anhydrytowych.Znane srodki adhezyjne na bazie polimerów winy¬ lowych, winylowo-akrylowych wytwarzane sa w pos¬ taci lepkich dyspersji wodnych. Takie srodki odhe- zyjne nazywane klejami emulsyjnymi zawieraja w swoim skladzie oprócz skladnika klejacego caly sze¬ reg dodatków majacych na celu zwiekszenie efektyw¬ nosci klejenia, uzyskanie pozadanej elastycznosci spoi¬ ny klejowej, nadania odpowiedniej lepkosci i innych cech produkowanemu klejowi.Znane sa kleje emulsyjne wykonane z udzialem dys¬ persji wodnych polimerów winylowych, winylowo-akry¬ lowych i innych. W sklad takich klejów wchodza zwy¬ kle jako srodki modyfikujace zywice naturalne lub pólsyntetyczne np. zywica maleinowa wytworzona na drodze kondensacji bezwodnika kwasu maleinowe¬ go, gliceryny i kwasów zywicznych kalafonii.Jako plastyfikatory spoin stosowane sa estry ftalo¬ we np. ftalan dwubutylowy, zas role nieaktywnego wypelniacza stanowi bentonit, glinka biala, anhydryt lubkreda.Wytwarzanie kleju polega na odpowiednim wymie¬ szaniu wszystkich skladników. Kleje emulsyjne oprócz szeregu zalet charakteryzuja sie równiez wadami.Do zasadniczych wad klejów emulsyjnych nalezy mala odpornosc na zmiany temperatury. Srodki adhe- 10 15 25 30 zyjne wytworzone na bazie polimerowych emulsji wod¬ nych wykazuja ograniczona trwalosc w czasie prze¬ chowywania w temperaturze 5—40 °C i sa zupelnie niestabilne w temperaturach ponizej 5°C. W tempe¬ raturach ponizej 0°C srodki te krzepna, a po rozmro¬ zeniu sa produktami pozbawionymi wlasciwosci kle- jacych. Z tej charakterystycznej wlasciwosci wynikaja trudnosci w trakcie magazynowynia i transportu kle¬ jów emulsyjnych, zwlaszcza w okresie zimowym.Próby nadania mrozoodpornosci klejom emulsyj¬ nym za pomoca znanych alkoholi lub glikoli nie da¬ waly w pelni zadawalajacych rezultatów poniewaz substancje te zabezpieczaly kleje przed rozkladem naj¬ wyzej do temperatury —1°C zmieniajac jednoczesnie w sposób niekorzystny wlasciwosci spoin klejowych.Ogrzanie takich klejów powodowalo szybkie starze¬ nie sie emulsji, jej koagulacje i utrate wlasciwosci kle- jacych.Istota wynalazku jest zastosowanie w srodku adhe- zyjnym, którego baze stanowi dyspersja wodna poli¬ merów winylowych, polimerów winylowo-maleinowo- -akrylowych i dodatku 7—15% wagowych wodnego 37—80% roztworu mieszaniny metoksymetylomocz- ników lub 55—60% roztworu mieszaniny metoksy- metylomoczników i mocznika w proporcji 7 czesci wagowych metoksymetylomoczników na 5—7 czesci wagowych mocznika.Srodek adhezyjny wedlug wynalazku sklada sie z 30—50 czesci wagowych polimerów winylowo-malei- nowo-akrylowych w postaci 40—60% dyspersji wod- 126 283126 283 3 nej, 7—15 czesci metoksymetylcmoczników w formie 37—80% roztworu lub 7—15 czesci 55—60% roz¬ tworu wodnego metoksymetylomoczników z mocz¬ nikiem w stosunkach wagowych 7:5—7, 30—45 czesci zmielonego anhydrytu, 10—13 czesci roztworu la¬ kierniczej zywicy maleinowej otrzymanej przez sto¬ pienie 13 czesci wagowych zywicy maleinowej z 14 czesciami wagowymi ftalanu dwubutylu. W sklad srodka adhezyjnego moga ewentualnie wchodzic rów¬ niez "niewielkie ilosci substancji grzybobójczych i ba¬ kteriobójczych.Srodek wedlug wynalazku uzyskuje sie przez odpo¬ wiednie wymieszanie wszystkich skladników najko¬ rzystniej za pomoca mieszadla wolnoobrotowego. Po dokladnym wymieszaniu wszystkich skladników uzys¬ kuje sie klej emulsyjny o dobrych wlasciwosciach adhe- zyjnych odporny na mróz, stabilny w czasie i spelnia¬ jacy inne wymagania uzytkowe.Wprowadzenie do skladu kleju emulsyjnego meto- ksymetylomoczników ewentualnie z dodatkiem mocz- nika, pozwala na uzyskanie produktu niezamarzaja¬ cego do temperatury —25 °C. Ponizej tej temperatu¬ ry klej zamarza, jednak po rozmrozeniu uzyskuje sie produkt o niezmienionych wlasciwosciach swiezego wyrobu.Wprowadzenie do skladu srodka polimerów winy- lowo-maleinowoakrylowych zwieksza odpornosc spoiny klejowej na krótkotrwale dzialanie wody. Efekt ten uzyskuje sie dzieki monomerom maleinowym.Przyklad I. Srodek adhezyjny sklada sie z 30 kg 60% dyspersji wodnej polimeru winylowo-ma- leinowo-akrylowego (o nazwie handlowej Osakryl KM), 12 kg 80% wodnego roztworu metoksymetylo- moczników, 45 kg dokladnie zmielonego anhydrytu i 13 kg stopu zywicy sporzadzonego w temperaturze 130°C z 6,26 kg zywicy maleinowej (o nazwie handlo¬ wej Polomal MA-56) i 6,75 kg ftalanu dwubutylowe- go. Srodek charakteryzuje sie dobrymi wlasciwoscia¬ mi adhezyjnymi, jest stabilny w czasie i jest odporny na mróz do temperatury —20 °C.Przyklad II. Srodek adhezyjny sklada sie z 35 kg 58% dyspersji wodnej polimeru winylowo-ma- leinowo-akrylowego (o nazwie handlowej Osakryl KM), 15 kg 70% wodnego roztworu metoksymetylo- moczników, 39 kg drobnozmielonego anhydrytu i 11 kg zywicy modyfikujacej wykonanej przez stopie¬ nie 5,3 kg zywicy maleinowej (o nazwie handlowej Polomal MA-56) i 5,7 kg ftalanu dwubutylowego.Srodek adhezyjny chaiakteryzuje sie stabilnoscia w czasie przechowywania i* cdpornoscia na mróz do temperatury—20°C.Przyklad III. Srodek adhezyjny sklada sie z 37 kg 58% dyspersji wodnej polimeru winylowo-ma- linowo-akrylowego (o nazwie handlowej Osakryl KM), 11 kg 60% roztworu wodnego metoksymetylomocz- ników, 41 kg zmielonego anhydrytu oraz 11 kg zywi¬ cy modyfikujacej sporzadzonej przez stopienia 5,3 kg zywicy maleinowej (o nazwie handlowej Polomal M-56) z 5,7 kg ftalanu dwubutylowego. Srodek cha- rakteiyzuje sie dobra adhezja wykladzin z polichlor¬ ku winylu do podloza betonowego i jest odporny na wymrozenie do temperatury —19°C.Przyklad IV. Srodek adhezyjny sklada sie z 40 kg 56% dysporsji wodnej polimeru winylowo-ma- leinowo-akrylowego (o nazwie handlowej Osakryl 4 KM), 10 kg 57% roztworu wodnego metoksymetylo- moczników, 39 kg zmielonego anhydrytu i 11 kg zy¬ wicy modyfikujacej wykonanej przez stopienie 5,3 kg zywicy maleinowej (o nazwie handlowej Polomal 5 MA 56) i 5,7 kg ftalanu dwubutylowego. Srodek cha¬ rakteryzuje sie dobrymi wlasciwosciami adhezyjnymi i jest odporny na mróz do —18 °C.Przyklad V. Srodek adhezyjny sklada sie z 45 kg 45% dyspersji wednej polimeru winylowo-ma- 10 1 einowo-akrylowego (o nazwie handlowej Osakryl KM) 10 kg 50% roztworu wodnego metoksymetylo- moczników, 35 kg zmielonego anhydrytu oraz 10 kg zywicy modyfikajacej wykonanej przez stopienie 4,8 kg zywicy maleinowej (o nazwie handlowej Polomal 15 MA-56) i 5,2 kg ftalanu dwubutylu. Srodek wykonuje dobre wlasciwosci adhezyjne i jest odporny na mróz do 18 °C.Przyklad VI. Srodek adhezyjny sklada sie z 50 kg 40% wodnej dyspersji polimeru winylowo-ma- leinowo-akrylowego (o nazwie handlowej Osakryl KM), 7 kg 37% roztworu wodnego metoksymetylo- moczników, 30 kg zmielonego anhydrytu i 15 kg zy¬ wicy modyfikujacej otrzymanej przez stopienie w temperaturze 130 °C 6,26 kg zywicy maleinowej (o nazwie handlowej Polomal MA 56) i 6,74 kg ftalanu dwubutylowego. Srodek charakteryzuje sie dobrymi wlasciwosciami adhezyjnymi oraz odpornoscia na wy- mrazania do temperatury —12°C. 30 Przyklad VII. Srodek adhezyjny sklada sie z 40 kg 56% dyspersji wodnej polimeru winylowo-ma- leinowo-akrylowego) o nazwie handlowej Osakryl KM), 10 kg 55% roztworu wodnego metoksymetylo- moczników wraz z mocznikiem w stosunku wagowym 35 7:5,39 kg zmielonego anhydrytu i 11 kg zywicy mo¬ dyfikujacej otrzymanej przez rozpuszczenie na goraco 5,3 kg zywicy maleinowej (o nazwie handlowej Polo¬ mal MA-56) u 5,7 kg ftalanu dwubutylu. Srodek cha¬ rakteryzuje sie odpornoscia na wymrozenie do —22 °C i jest przydatny do przyklejania wykladzin podlogo¬ wych z polichlorku winylu do podkladów anhydry¬ towych.Przyklad VIII. Srodek adhezyjny zlozony jest z 40 kg 56% dyspersji wodnej polimeru winylowo- 45 -maleinowo-akrylowego) o nazwie handlowej Osakryl KM), 10 kg 65% roztworu wodnego metoksymetylo- moczników wraz z mocznikiem w stosunku wagowym 7—7, 40 kg zmielonego anhydrytu i 11 kg zywicy modyfikujacej otrzymanej przez stopienie 5,3 kg zy- 50 wicy maleinowej (o nazwie handlowej Polcmal MA-56) i 5,7 kg ftalanu dwubutylu. Srodek charakteryzuje sie odpornoscia na wymrozenie do —25 °C i jest przy¬ datny do przyklejenia rulonowych wykladzin podlo¬ gowych z polichlorku winylu do podkladów anhydry- 55 towo-cementowych wzglednie gipsowych.Zastrzezenie patentowe Mrozoodporny srodek adhezyjny, szczególnie do wykladzin podlogowych z polichlorku winylu zawie- 60 rajacy dyspersje wodna polimerów winylowych, plasty¬ fikator w postaci ftalanu dwubutylowego, modyfika¬ tor w postaci maleinowej, zywicy lakierniczej otrzy¬ manej przez estryfikacje zywicy z drzew iglastych za pomoca bezwodnika maleinowego oraz nieaktywne 65 wypelniacze, znamienny tym, ze sklada sie z 30—50126 283 5 czesci wagowych 40—60% dyspersji wodnej polime¬ rów winylowo-maleinowo-akrylowych, 30—45 czesci wagowych anhydrytu i 7—15 czesci wagowych me- toksymetylomoczników w postaci 37—80% roztworu wodnego lub 10 czesci 55—60% roztworu wodnego 6 metoksymetylomoczników z mocznikiem w stosun¬ ku wagowym 7:5 — 7 oraz 10—13 czesci wagowych stopu zywicy maleinowej z ftalanem dwubutylu w sto¬ sunku wagowym 13:14, oraz zawiera ewentualnie 8 substancje grzybobójcze i bakteriobójcze. PL