Przedmiotem wynalazku jest uklad sterowania tyrystorów w stabilizatorach napiec stalych.Znany jest z informatora technicznego „Zastosowanie tyrystorów niskopradowych", str.28, Wydawnictwo Unitra-Lamina, 1976, Warszawa, uklad sterowania tyrystorów niskopradowych, w którym do zacisku wejsciowego polaczonego z faza sieci energetycznej dolaczono kolejno szere¬ gowo: rezystor, kondensatori tyrystor. Anoda tego tyrystora jest polaczona z kondensatorem, zas jego katoda z dodatnim zaciskiem wyjsciowym ukladu. Do kondensatora dolaczono równolegle drugi rezystor, a punkt laczenia obu rezystorów i wspomnianego kondensatora jest polaczony poprzez kolejno szeregowo polaczone nastepne dwa kondensatory, kolejny rezystor i diode z bramka pierwszego tyrystora. Anoda tej diody polaczona jest z trzecim rezystorem, zas jej katoda z bramka tyrystora pierwszego. Z kolei katoda diody Zenera jest polaczona z punktem laczenia sie wymienionych dwóch szeregowo polaczonych kondensatorów, a jej anoda z zerem ukladu.Czwarty rezystor wlaczony jest pomiedzy punkt laczenia sie kondensatora trzeciego i rezystora trzeciego a zero ukladu. Katoda diody trzeciej polaczona jest z punktem laczenia sie rezystora trzeciego i anody diody pierwszej, zas jej anoda z zerem ukladu, które polaczone jest od strony wejscia z zerem sieci energetycznej, zas od strony wyjscia z zaciskiem zerowym. Do zacisków wyjsciowych ukladu dolaczony jest czwarty kondensator.W ukladzie tym w ujemnej polówce napiecia sieci kondensator wlaczony do zacisku wejscio¬ wego ladowany jest przez diode pierwsza do wartosci szczytowej napiecia sieci. Zgromadzona energia w tym kondensatorze utrzymywana jest do chwili, gdy napiecie na diodzie Zenera niezna¬ cznie przekroczy wartosc napiecia wyjsciowego. W tym momencie pojawia sie impuls pradowy powodujacy wlaczenie tyrystora i przekazanie energii zmagazynowanej we wspomnianym konden¬ satorze do kondensatora wyjsciowego oraz do obciazenia ukladu. W nastepnym okresie cykl pracy sie powtarza.Uklad ten ma wiele wad, a mianowicie: prad obciazenia ograniczonyjest wielkoscia kondensa¬ tora wejsciowego, a napiecie wyjsciowe moze byc w poszczególnych impulsach wielokrotnie przekroczone. Poza tym uklad ten nie zapewnia uzyskania napiecia nizszego od 30 Volt.2 126102 Celem wynalazku jest wyeliminowanie przytoczonych wad i niedogodnosci. Zagadnieniem technicznym wymagajacym rozwiazania jest opracowanie ukladu umozliwiajacego regulacje napiecia od zera wzwyz.Istota wynalazku polega na tym, ze do uzwojenia wtórnego transformatora dolaczone sa szeregowo kondensator i potencjometr, a do jego suwaka dolaczona jest anoda diody, której katoda polaczona jest z bramka tyrystora. Anoda tego tyrystora jest polaczona z faza sieci energetycznej, zas katoda z punktem laczenia sie uzwojenia wtórnego transformatora, potencjome¬ tru i zacisku dodatniego wyjscia ukladu, przy czym punkt zerowy wyjscia jest polaczony z zerem sieci energetycznej.Uklad wedlug wynalazku umozliwia poprawe sprawnosci energetycznej oraz regulacje napie¬ cia od zera wzwyz. Ponadto stwarza on mozliwosci uzyskiwania pradu obciazenia ograniczonego jedynie mozliwosciami tyrystora,sieci zasilajacej i wlasnosciami obciazenia oraz umozliwia uzyska¬ nie okreslonego bezpiecznego napiecia na wyjsciu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku obrazujacym schemat ideowy ukladu.Uzwojenie pierwotne transformatora Trjest zasilane napieciem zmiennym z sieci energety¬ cznej. Do uzwojenia wtórnego dolaczono szeregowo kolejno kondensator C i potencjometr R. Do suwaka potencjometru R dolaczono anode diody D, zas jej katode polaczono z bramka tyrystora Ty.Anoda tyrystora Tyjest polaczona z faza sieci energetycznej, zas katoda z punktem laczenia sie uzwojenia wtórnego transformatora Tr, potencjometru R i zacisku dodatniego wyjscia ukladu.Punkt zerowy wyjscia jest polaczony z zerem sieci energetycznej.Zasada dzialania ukladu jest nastepujaca. Transformator Tr zasilany napieciem zmiennym oraz uklad rózniczkujacy Re daja opóznienie sygnalu sterujacego wzgledem sygnalu zasilajacego o czas okolo 14 ms. W momencie pojawienia sie na anodzie tyrystora Tydodatniej polówki napiecia sieci, na bramce jest sygnal zerowy. Dopiero po czasie okolo 14-25 ms na bramce pojawia sie napiecie dodatnie, które powoduje wlaczenie tyrystora Ty na czas od ll-0ms. W nastepnym okresie cykl pracy powtarza sie. Wartosc szczytowa napiecia wyjsciowego jest równa wartosci chwilowej napiecia anody tyrystora Ty w momencie wlaczenia, którego moment reguluje sie przez zmiane fazy zbocza sygnalu sterujacego bramka.Zastrzezenie patentowe Uklad sterowania tyrystorów w stabilizatorach napiec stalych, znamienny tym, ze do uzwoje¬ nia wtórnego transformatora (Tr)dolaczone sa szeregowo kolejno kondensator (C) i potencjometr (R), a do jego suwaka dolaczona jest anoda diody T(D), której katoda polaczona jest z bramka tyrystora (Ty), zas anoda tego tyrystora polaczona jest z faza sieci energetycznej, a jego katoda z punktem laczenia sie uzwojenia wtórnego transformatora (Tr)potencjometru (R) i zacisku dodat¬ niego wyjscia ukladu, przy czym punkt zerowy tego wyjscia jest polaczony z zerem sieci energetycznej. f*»« * UW* * 90 N O & Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL