PL126066B2 - Method of determination of fastness of pigments to lime - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób oznaczania odpornosci pigmentów organicznych i nie¬ organicznych na dzialanie wapna, które wchodzi w sklad szlachetnych zapraw tynkarskich.Rozwój budownictwa zwiazany jest z postepem w dziedzinie wykanczania zewnetrznego i wewnetrznego budynków. Barwne efekty dekoracyjne i ochronne uzyskuje sie miedzy innymi poprzez barwienie zapraw cementowych, cementowo-wapiennych, azbestocementu i betonu. Bar¬ wienie takie prowadzi sie stosujac kolorowe cementy, przygotowane uprzednio przez wymieszanie pigmentu nieorganicznego z cementem w mlynach kulowych. Stosuje sie równiez mieszanine pigmentu z woda, wprowadzana do zaprawy tynkarskiej. Stosowane w budownictwie pigmenty winny odznaczac sie: wysoka sila krycia, duza odpornoscia na swiatlo oraz na dzialanie poszczegól¬ nych skladników zapraw tynkarskich (wapno, szklo wodne, cement) jak równiez nie moga posia¬ dac wlasnosci hydrofobowych. Stosowane do barwienia pigmenty nieorgniczne charakteryzuja sie slaba wydajnoscia kolorystyczna oraz posiadaja ograniczona palete kolorystyczna.Sposób oznaczania odpornosci na wapno pigmentów nieorganicznych opisano w PN-71/C-04403 oraz w PN-66/C-04402. Sposób ten polega na przygotowaniu wodnej mieszniny (A) zawierajacej badany pigment i wapno i obserwacji porównawczej tej mieszaniny po 24 godzinach z identycznie przygotowana swiezo mieszanina (B). Badany pigment uznaje sie za odporny na dzialanie wapna, jezeli odcien obu mieszanin jest zgodny, a klarowna czesc mieszaniny (A) nie ulega zabarwieniu.Metoda ta nie nadaje sie do zastosowania w przypadku badan pigmentów organicznych, albowiem wykonujac badania stwierdzono, ze: pigmenty organiczne w mleku wapiennym (wodny roztwór tlenku wapnia) nie ulegaja zwilzeniu nawet przy zastosowaniu wstepnego rozpastowywa- nia i intensywnego mieszania, a w efekcie nie mozna uzyskac jednorodnej zawiesiny, nad która po ustaniu tworzy sie klarowna wodna warstwa. Ponadto w zaleznosci od ciezaru nasypowego pigmentów organicznych po wymieszaniu z mlekiem wapiennym po uplywie kilku godzin tworza sie dwie, trzy a nawet cztery warstwy, zawierajace: osad bedacy mieszanina wapna i czesci pig¬ mentu, warstwy plynnej, metnej, od bezbarwnej do ciemnozóltej z odcieniem badanego pigmentu, warstwy niezwilzonego pigmentu w postaci proszku lub rózne} wielkosci grudek osadzajacej sie na sciankach naczynia.2 126066 W wyniku przeprowadzonych prób i badan stwierdzono, ze wykonujac oznaczenia odpor¬ nosci na wapno pigmentów organicznych nalezy postepowac sposobem wedlug wynalazku.Sposób wedlug wynalazku polega na zwilzeniu badanej próki pigmentu organicznego wod¬ nym roztworem srodków powierzchniowo czynnych anionowych i/lub niejonowych korzystnie alkilogenolem oksyetylowanym 8 molami tlenku etylenu (Rokafenol N-8), pochodna sulfonowa estru kwasu bursztynowego (Zwilzacz SBO), a nastepnie jednorodna paste rozprowadza sie w wodnym roztworze tlenku wapnia (mleko wapienne), po czym po uplywie 24 godzin porównuje sie badana próbke z swiezo przygotowana w sposób identyczny jak powyzej próbka badanego pig¬ mentu, przy czym ocene zmiany intensywnosci barwy i odcienia przeprowadza sie porównujac barwne roztwory w naczyniu szklanym oraz przez porównanie wymalowan badanych prób na kartonie. Jako srodek wiazacy do sporzadzenia wymalowan na kartonie stosuje sie srodki pomocni¬ cze typu koloidoochronnego korzystnie polimery octanu winylu (Vinnacet) lub wodny roztwór ka¬ zeiny. Sporzadzajac porównawcze roztwory wodne z próbki badanego pigmentu, stosunek ilos¬ ciowy pigmentu do srodka powierzchniowo czynnego i do tlenku wapnia wynosi 1:0,5:0,65.Wykonanie oznaczania odpornosci na wapno pigmentów organicznych sposobem wedlug wynalazku, pozwala na calkowity kontakt pigmentu z wapnem, co umozliwia jednoznaczna ocene badania jak równiez zadokumentowanie przedstawionych wyników badan w postaci ilustracji barwnej. W przypadku pigmentów nieorganicznych mozna nie stosowac srodkówzwilzajacych, ale równiez sporzadzac przy zastosowaniu srodków wiazacych barwne dokumentacje.Zmiane odcienia badanego pigmentu pod wplywem dzialania wapna ocenia sie przez wizualne porównanie przyrzadzonych mieszanin w szklanych naczyniach oraz przez porównanie barwnych wymalowan wykonanych na kartonie.Oceniajac sposobem wedlug wynalazku, pigmenty organiczne pod wzgledem ich odpornosci na dzialanie wapna, mozna wyselekcjonowac z szerokiego asortymentu te pigmenty, które znajda zastosownie w przemysle budowlanym.Ponizej podano przyklady wykonania oznaczen sposobem wedlug wynalazku.Przyklad I. Odwazona 1 g próbke zólcieni pigmentowej 3G umieszczono w zlewce o pojemnosci 150 cm3 i rozpastowano z 10cm3 5% wodnego roztworu Rokafenolu N-8. Nastepnie dodano 40 cm3 mleka wapiennego zawierajacego 65 g CaO cz. w 1 dm3 wody.Calosc po wymiesza¬ niu nakrywa sie szkielkiem zegarkowym i odstawia na 24 godziny. Po uplywie tego czasu w sposób identyczny jak opisano powyzej przygotowuje sie swieza mieszanine zawierajaca próbke badanego pigmentu i po intensywnym zamieszaniu porównuje sie wzrokowobarwe obu mieszanin. Nastepnie do obu mieszanin dodaje sie po 49 g 10% roztworu wodnego kazeiny i miesza. Po uzyskaniu jednorodnej pasty sporzadza sie nia wymalowania na kartonie o wymiarach 30 X 5 cm. Wymalowa¬ nie wykonuje sie pedzelkiem, ruchem jednokierunkowym 3-krotnie. Sporzadzone wymalowanie pozostawia do wyschniecia w temperaturze pokojowej chroniac przed bezposrednim dzialaniem Swiatla slonecznego. Wynik oceny: odcien bez zmian, intensywnosc nieco slabsza.Postepujac sposobem opisanym w przykladzie I wykonano oznaczenia dla innych pigmentów co przedstawiono w zamieszczonej tabeli.Postepujac sposobem wedlug wynalazku badaniom moga byc poddawane rózne pigmenty organiczne i nieorganiczne niezaleznie od ich budowy chemicznej.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób oznaczania odpornosci pigmentów szczególnie pigmentów organicznych na dziala¬ nie wapna, znamienny tym, ze badana próbke pigmentu organicznego zwilza sie wodnym roztwo¬ rem srodków powierzchniowo czynnych anionowych i/lub niejonowych korzystnie alkilofenolem oksyetylowanym 8 molami tlenku etylenu i/lub pochodna sulfonowa estru kwasu bursztynowego, a nastepnie jednorodna paste rozprowadza sie w wodnym roztworze tlenku wapnia, po czym po uplywie 24 godzin porównuje sie badana próbke z swiezo przygotowana w sposób identyczny jak powyzej próbka badanego pigmentu, przy czym ocene zmiany intensywnosci i odcienia przeprowa¬ dza sie porównujac barwne roztwory w naczyniu szklanym oraz przez porównanie wymalowan badanych próbek na kartonie, przy czymjako srodek wiazacy do sporzadzenia farby do wymalowan126 066 3 z przygotowanych jak powyzej próbk pigmentów stosuje sie srodki pomocnicze typu koloido- ochronnego, korzystnie polimery octanu winylu lub wodny roztwór kazeiny. 2. Sposób wedlu zastrz. 1, znamienny tym, ze stosunek ilosciowy uzytego pigmentu badanej próby do srodka powierzchniowo czynnego i do tlenku wapnia wynosi 1:0,5:0,65.Przy¬ klad II III IV Nazwa pigmentu Bordo pig¬ mentowe 2R Blekit pig¬ mentowy trwaly B Zielen pig¬ mentowa B Srodek zwilzajacy 10 cm3 5% wodnego Zwilza- cza SBO 15 cm3 5% roztworu wodnego Zwilzacza SBO jak w przy¬ kladzie I Srodek wiazacy 49 g 10% roztworu wodnego kazeiny 49 g Winnacetu jak w przy¬ kladzie III Ocena bez zmian odcien bez zmian intensywnosc slabsza odcien bez zmian intensywnosc nieco slabsza V Zólcien pig- mieszanina 1:1 jak w przy- nieco zielenszy mentowa 10G 10 cm3 5% wod- kladzie III nych roztworów Rokafenolu N-8 i Zwilzacza SBO VI Czerwien pig- jak w przy- jak w przy- odcien bez zmian, mentowa 2R kladzie V kladzie II intensywnosc nieco slabsza VII Zólcien zelazowa bez srodka jak w przy- nieznaczna zmiana Az 141 zwilzajacego kladzieII w kierunku czerwieni intensywnosc bez zmian VIII Sadza SAO-B3 jak w przy- jak w przy- praktycznie odcien kladzie II kladzie II zgodny, intensywnosc bez zmian PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób oznaczania odpornosci pigmentów szczególnie pigmentów organicznych na dziala¬ nie wapna, znamienny tym, ze badana próbke pigmentu organicznego zwilza sie wodnym roztwo¬ rem srodków powierzchniowo czynnych anionowych i/lub niejonowych korzystnie alkilofenolem oksyetylowanym 8 molami tlenku etylenu i/lub pochodna sulfonowa estru kwasu bursztynowego, a nastepnie jednorodna paste rozprowadza sie w wodnym roztworze tlenku wapnia, po czym po uplywie 24 godzin porównuje sie badana próbke z swiezo przygotowana w sposób identyczny jak powyzej próbka badanego pigmentu, przy czym ocene zmiany intensywnosci i odcienia przeprowa¬ dza sie porównujac barwne roztwory w naczyniu szklanym oraz przez porównanie wymalowan badanych próbek na kartonie, przy czymjako srodek wiazacy do sporzadzenia farby do wymalowan126 066 3 z przygotowanych jak powyzej próbk pigmentów stosuje sie srodki pomocnicze typu koloido- ochronnego, korzystnie polimery octanu winylu lub wodny roztwór kazeiny.
2. 2. Sposób wedlu zastrz. 1, znamienny tym, ze stosunek ilosciowy uzytego pigmentu badanej próby do srodka powierzchniowo czynnego i do tlenku wapnia wynosi 1:0,5:0,65. Przy¬ klad II III IV Nazwa pigmentu Bordo pig¬ mentowe 2R Blekit pig¬ mentowy trwaly B Zielen pig¬ mentowa B Srodek zwilzajacy 10 cm3 5% wodnego Zwilza- cza SBO 15 cm3 5% roztworu wodnego Zwilzacza SBO jak w przy¬ kladzie I Srodek wiazacy 49 g 10% roztworu wodnego kazeiny 49 g Winnacetu jak w przy¬ kladzie III Ocena bez zmian odcien bez zmian intensywnosc slabsza odcien bez zmian intensywnosc nieco slabsza V Zólcien pig- mieszanina 1:1 jak w przy- nieco zielenszy mentowa 10G 10 cm3 5% wod- kladzie III nych roztworów Rokafenolu N-8 i Zwilzacza SBO VI Czerwien pig- jak w przy- jak w przy- odcien bez zmian, mentowa 2R kladzie V kladzie II intensywnosc nieco slabsza VII Zólcien zelazowa bez srodka jak w przy- nieznaczna zmiana Az 141 zwilzajacego kladzieII w kierunku czerwieni intensywnosc bez zmian VIII Sadza SAO-B3 jak w przy- jak w przy- praktycznie odcien kladzie II kladzie II zgodny, intensywnosc bez zmian PL