Przedmiotem wynalazku jest sposób i klad pomiaru stosunku predkosci obrotowych dla dwóch wirujacych osi.Znane dotychczas sposoby pomiaru stosunku predkosci opieraja sie na dokonywaniu pomiaru predkosci obrotowych, na przyklad za pomoca pradniczek tachometrycznych i wylicza¬ niu ilorazu wyników pomiarów. Wyliczanie ilorazu wymaga stosowania skmplikowanych i drogich ukladów dzielacych.Znane sa równiez uklady, w których pomiar predkosci obrotowej dokonuje sie poprzez zastosowanie przetworników impulsowych a iloraz wylicza sie metodami elektornicznej techniki cyfrowej.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze napiecie proporcjonalne do predkosci wirowania jednej osi jest calkowane w ukladzie calkujacym poczynajac od zerowych warunków poczatko¬ wych, w czasie proporcjonalnym do okresu obrotu drugiej osi. Wynik calkowania w koncu okresu calkowania jest zapamietywany ukladzie pamietajacym i proces ulega powtórzeniu. Dla zmniejsze¬ nia bledu pomiarowego do wyniku pomiaru dodaje sie w odpowiedniej proporcji napiecie propor¬ cjonalne do predkosci obrotowej pierwszej osi.Istota ukladu wedlug zgloszenia polega na tym, ze na jednej osi zamontowanajest pradniczka tachometryczna podlaczona do wejscia ukladu calkujacego a ten do ukladu pamietajacego. Na drugiej osi zamontowany jest przetwornik impulsowy podlaczony do generatora krótkiego impulsu, którego wyjscie podlaczone jest do wejscia sterujacego ukladu pamietajacego oraz do wejscia drugiego generatora krótkiego impulsu, wyjscie którego podlaczone jest do wejscia zeruja¬ cego ukladu calkujacego. Uklad zawiera równiez potencjometr, którego wejscie polaczone jest z pradniczka tachometryczna a wyjscie z wejsciem sumatora, przy czym drugie jego wejscie pola¬ czone jest z wyjsciem ukladu pamietajacego.Wynalazek zostanie blizej objasniony na podstawie przykladowego ukladu przedstawionego na rysunku w postaci schematu ideowego.Zgodnie z istota wynalazku sygnal proporcjonalny do predkosci obrotowej jednej osi, uzyska¬ ny za pomoca pradniczki tachometrycznej, jest calkowany w czasie proporcjonalnym do okresu obrotu drugiej osi. Wynik calkowania jest proporcjonalny do stosunku predkosci obrotowych dwóch osi.2 125932 Oznaczajac: w\ — predkosc obrotowa pierwszej osi T2 = K2 — — okres obrotu drugiej osi to wartosc calki oznaczonej bedzie równa a2 T2 n (Oi V2 = J Ki • 101 • dt = Ki • 01 • T2 = Ki ¦ K2 ¦ — 0 m przy zalozeniu, ze predkosc au w czasie 0 -S-T2 jest stala.Na pierwszej Osi zamontowana jest pradniczka tachometryczna 1 wytwarzajaca sygnal napie¬ ciowy proporcjonalny do predkosci coi. Na drugiej osi zamontowanyjest przetwornik impulsowy 2 predkosci obrotowej wytwarzajacy ciag impulsów w okresie T2 proporcjonalnym do okresu obrotu drugiej osi.Kazdy z impulsów otrzymanych z impulsowego przetwornika wyzwala generator krótkiego impulsu 5, który z kolei wyzwala drugi generator któtkiego impulsu 6. Impuls z drugiego genera¬ tora krótkiego impulsu 6 sprowadza uklad calkujacy 3 do zerowych warunków poczatkowych.Sygnal analogowy z pradniczki tachometrycznej 1 jest calkowany w ukladzie calkujacym 3 od chwili wyzerowania tego ukladu do chwili przyjscia nowego impulsu z drugiego generatora krótkiego impulsu 6. Wartosc calki jest przepisywana do ukladu pamietajacego 4 w chwili pojawie¬ nia sie impulsu z generatora krótkego impulsu 5 a wiec bezposrednio przed chwila zerowania.Dla unikniecia istotnego bledu przetwarzania impuls zerujacy z drugiego generatora krót¬ kiego impulsu 6 powinien byc dostatecznie krótki w porównaniu z okresem calkowania T2. Jezeli powyzszy warunek jest trudny do spelnienia nalezy do napiecia wyjsciowego dodac napiecie poprawki: Vp=Kroli-t2 gdzie t2 — czas trwania impulsu zerujacego.Dodanie poprawki zostalo zrealizowane przez zainstalowanie w ukladzie sumatora 8 sumuja¬ cego napiecie z ukladu pamietajacego 4 z napieciem z pradniczki tachometrycznej 1 pomnozonym przez wspólczynnik o wartosci t2 za pomoca potencjometru 7, którego wejscie polaczone jest z pradniczka tachometryczna 1 a wyjscie z wejsciem sumatora 8.Uklad calkujacy 3 powinien posiadac wejscie zerujace WZ natomiast uklad pamietajacy 4 wejscie przepisujace WP, na które podaje sie impulsy sterujace z generatorów krótkiego impuslsu 5 i 6.Uklad wedlug wynalazku moze byc zastosowany do badania poslizgu przekladni paskowych i klinowych oraz w ukladach automatycznej stabilizacji stosunku predkosci obrotowych, na przy¬ klad w maszynach rolniczych. Poprzez zastosowanie prostego i taniego ukladu pomiarowego uzyskuje sie wynik pomiaru stosunku dwóch predkosci obrotowych.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób pomiaru stosunku predkosci obrotowych dla dwóch wirujacych osi, znamienny tym, ze napiecie proporcjonalne do predkosci wirowania jednej osi calkuje sie w ukladzie calkuja¬ cym poczynajac do zerowych warunków poczatkowych, w czasie proporcjonalnym do okresu obrotu drugiej osi, a wynik calkowania w koncu okresu calkowaniajest zapamietywany w ukladzie pamietajacym, po czym proces powtarza sie, przy czym dla zmniejszenia bledu pomiarowego do wyniku pomiaru dodaje sie w odpowiedniej proporcji napiecie proporcjonalne do predkosci obrotowej pierwszej osi. 2. Uklad pomiaru stosunku predkosci obrotowych dla dwóch wirujacych osi znamienny tym, ze na jednej osi zamontowana jest pradniczka tachometryczna (1) podlaczona do wejscia ukladu calkujacego (3), z którym polaczony jest uklad pamietajacy (4), a na drugiej osi zamontowany jest przetwornik impulsowy (2) wytwarzajacy impulsy o okresie proporcjonalnym do okresu wirowa¬ nia, podlaczony do generatora krótkiego impulsu (5), którego wyjscie podlaczone jest do wejscia125932 3 sterujacego generatora krótkiego impulsu (6), którego wyjscie podlaczone jest do wejscia zeruja¬ cego ukladu calkujacego (3), przy czym uklad zawiera potencjometr (7), którego wejscie polaczone jest z pradniczka tachometryczna (1) a wyjscie z wejsciem sumatora (8) natomiast drugie jego wejscie polaczone jest z wyjsciem ukladu pamietajacego, (4). PL