Przedmiotem wynalazku jest forma zwlaszcza do przetwórstwa tworzyw sztucznych.Znane sa rozwiazania konstrukcyjne form do przetwórstwa tworzyw sztucznych, w których elementy centrujace w postaci slupów i tulei z kolnierzami osadzone odpowiednio w czesci stalej i ruchomej formy, ustalajace wzgledem siebie czesci formy i ich elementy skladowe (plyty) polaczone sa z czescia formy za pomoca sruby wkrecanej w gwintowany otwór elementu centrujacego od strony przeciwnejkolnierzowi. ( W rozwiazaniach tych miedzy lbem sruby umiejscowionym w otworze osadczym a czolem elementu centrujacego jest pierscien sprezysty osadzony w obwodowym rowku otworu.Znane sa równiez rozwiazania form, w których polaczenie elementu centrujacego z czescia formy realizowanejest polaczeniem srubowym, gdzie element centrujacy posiada na czesci dlugosci gwint zewnetrzny, na który nakrecana jest nakretka w postaci tulei z kolnierzem, zakonczonej gwintem wewnetrznym i posiadajaca od strony kolnierza uzebienie wewnetrzne pod klucz.Praktyczne stosowanie znanych rozwiazan konstrukcyjnych wymaga specjalnego oprzyrzado¬ wania do wykonywania rowków w otworach osadczych badz tez specjalnego oprzyrzadowania do wykonywania elementów centrujacych.Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji formy, w której polaczenie elementów centru¬ jacych, zwlaszcza tulei centrujacych z czescia formy nie wymaga specjalnego oprzyrzadowania do wykonania tych elementów.Zgodnie z wynalazkiem forma do przetwórstwa tworzyw sztucznych, gumy lub cisnieniowa do odlewania metali, w której czesc stala i ruchoma centrowane sa wzgledem siebie ukladem zlozonym z elementów centrujacych w postaci slupów i tulei z kolnierzami gdzie elementy te polaczone sa z czescia formy, charakteryzuje sie tym, ze polaczenie elementu centrujacego z czescia formy stano¬ wia umieszczone w rowku, utworzonym przez poglebienie otworu osadczego i trójkatne podciecie elementu centrujacego, elementy klinujace, zaciskane w rowku podkladka specjalna,- dociskana sruba wkrecana w otwór z poglebieniem polaczonym z poglebieniem otworu osadczego.Przedmiot wynalazku pokazano w przykladzie wykonania na rysunku, gdzie fig. 1 przedsta¬ wia fragment formy w przekroju przez uklad centrujacy, fig. 2 — przekrój A-A z fig. 1, fig. 3 — przekrój B-B z fig. 2 w rozwinieciu, a fig. 4 — fragment polaczenia elementu centrujacego z czescia2 125 873 formy za pomoca kulek, fig. 5 — fragment przekroju formy przez uklad centrujacy pokazujacy inne uksztaltowanie rowka utworzonego przez element centrujacy i plyte formy.Jak pokazano na rysunku, forma zlozona z czesci stalej 1, ruchomej (posredniej) 2 i ruchomej 3, ma poszczególne czesci 1, 2 i 3 centrowane wzgledem siebie slupem 4 oraz tulejami 5,6 i 7. Slup 4 oraz tuleja 6 polaczone sa w jedna calosc odpowiednio z czesciami 1 i 3 poprzez kolnierze i niewidoczne na rysunku sruby, a tuleja 5 z kolnierzem polaczona jest z czescia 2, zlozona zplyt 8 i 9, umieszczonymi w rowku utworzonym przez prostokatne poglebienie 10 i trójkatne podciecie 11 tulei, elementy klinujace 12 zaciskane podkladka 13 z klinowym wystepem 14, która dociskanajest sruba 15. Elementy 12 sa wycinkami dwóch róznych pierscieni o otworach stozkowych, przy czym ich promieniowe powierzchnie uksztaltowane sa tak, ze w rzucie na plaszczyzne styczna maja zarys trapezu.Sruba 15 wkrecana jest w otwór z poglebieniem mieszczacym podkladke 13 i polaczonym z poglebieniem 10.Laczenie plyt 8 i 9 z tuleja 5 przebiega nastepujaco. Po wcisnieciu tulei 5 w otwór plyt 8 i 9, w utworzony przez poglebienie 10 i tuleje 5 rowek, wsuwa sie na przemian elementy klinujace 12, przy czym ostatnim klinem jest wystep 14 podkladki 13 dociskanej sruba 15 wkrecana w otwór z poglebieniem.Pod wplywem sily docisku elementy 12 przemieszczaja sie obwodowo i poosiowo dociskajac plyty 8 i 9 do kolnierza tulei 5.W identyczny sposób moze byc polaczona czesc stala formy 1 ze slupem 4. Jako elementy klinujace moga byc stosowane równiez kulki 112 (fig. 5) lub kombinacja klinów i kulek. Warun¬ kiem uzyskania polaczenia jest aby najwiekszy wymiar promieniowy elementu klinujacego 12; 112 byl wiekszy od minimalnej szerokosci rowka.Polaczenie elementu centrujacego z czescia lub pojedyncza plyta formy mozna uzyskac równiez stosujace przeciwzbiezne poglebienie otworu osadczego 210 oraz podciecie 211 elementu centrujacego 205 o zarysie trójkata rozwartokatnego. Takie rozwiazanie umozliwia polaczenie elementu centrujacego bez kolnierza z czescia formy.Glówne zalety rozwiazania wedlug wynalazku to mozliwosc polaczenia plyt zespolu formy za pomoca tulei lub slupów bez uzywania do tego celu specjalnych narzedzi.Zastrzezenia patentowe 1. Forma zwlaszcza do przetwórstwa tworzy sztucznych, w której czesc stala i ruchoma centrowane sa wzgledem siebie ukladem zlozonym ze wspólpracujacych ze soba elementów centru¬ jacych w postaci slupów i tulei z kolnierzami, osadzonych we wspólosiowych otworach i polaczo¬ nych w jedna calosc z czescia formy, znamienna tym, ze polaczenie elementu centrujacego (5,205) z czescia formy (2) stanowia umieszczone w rozszerzajacym sie w kierunku dna rowku utworzonym przez poglebienie (10) otworu osadczego i trójkatne podciecie (11) osadzonego w nim elementu (5, 205), elementy klinujace (12; 112), które zaciskane sa podkladka specjalna (13) z klinem rozpieraja¬ cym (14) dociskana sruba (15) wkrecona w otwór z poglebieniem, polaczonym z poglebieniem (10) otworu osadczego. 2. Forma wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze poglebienie (10) otworu osadczego jest prosto¬ katne, a podciecie (11) elementu centrujacego ma zarys trójkata prostokatnego. 3. Forma wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze poglebienie otworu (210) jest trapezowe, a podciecie (211) elementu centrujacego (205) ma zarys trójkata rozwartokatnego. 4. Forma wedlug zastrz. 1 albo 2 albo 3, znamienna tym, ze elementy klinujace stanowia ulozone na przemian wycinki dwóch pierscieni o przekroju odpowiadajacym przekrojowi rowka, posiadajace w rzucie na plaszczyzne styczna zarys trapezu. 5. Forma wedlug zastrz. 1 albo 2 albo 3, znamienna tym, ze elementy klinujace stanowia kulki korzystnie o dwóch srednicach ulozone na przemian. 6. Forma wedlug zastrz. 1 albo 2 albo 3, znamienna tym, ze elementy klinujace stanowia ulozone na przemian wycinki pierscienia o otworze stozkowym i kulki.125873 dg.1 fig.3125873 \\Z fig.5 Piacownit Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL