Przedmiotem wynalazku jest uklad do kompleksowego ogrzewania maszyny roboczej i jej silnika spalinowego, przeznaczonych do pracy w niskich temperaturach -dochodzacych niejednokrotnie do —40°C.W niskich temperaturach zimy krajów polozonych w naszej strefie klimatycznej, a zwlaszcza w strefie arktycznej, po dluzszym postoju wystepuja spore trud¬ nosci z ogrzaniem kabin kierowców oraz uruchamianiem silników.W pojazdach i maszynach pracujacych w niskich temperaturach przyjete jest instalowanie dla utatwienia rozruchu ich silników spalinowych i dodatkowego urzadzenia do wtrysku do komór spalania latwopalnego eteru, co jednak zdaje egzamin tylko przy niewiele obnizonych temperaturach.Ponadto jest znane i praktykowane wyposazenie maszyn i silników spalinowych w dodatkowe urzadzenia ogrzewcze, np. nagrzewnice spalinowe, których gorace spaliny oplywaja silnik i nagrzewaja go, z tym, ze zasila¬ ne sa one na ogól z dodatkowych instalacji paliwowych oraz dodatkowego zbiornika paliwa, co czyni je in¬ stalacjami stosunkowo kosztownymi.Znane jest równiez instalowanie gizalek elektrycznych lub specjalnych palników w przewodzie zasysanego powietrza, misce olejowej, zbiornika cieczy chlodzacej i ewentualnie tez jeszcze innych punktach.Wymienione powyzej rozwiazania spelniaja swoje zadanie w okresie zimowym w naszych warunkach klimatycznych, jednakze przy wiekszych mrozach po¬ nizej —20 °C i do —40 °C sprawiaja duzo klopotów, 10 15 20 25 30 przedluzaja okres grzania i czesto konieczne jest sto¬ sowanie jeszcze dodatkowych zródel ciepla, co jest uciazliwe dla obslugi, a przy tym powodem skrócenia sie efektywnego czasu pracy maszyn.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu do kom¬ pleksowego ogrzewania maszyny roboczej i jej silnika spalinowego przeznaczonych do pracy nawet w bardzo niskich temperaturach klimatu arktycznego.Cel ten spelnia uklad wedlug wynalazku do kom¬ pleksowego ogrzewania maszyny roboczej i jej silnika spalinowego przeznaczonych, do pracy w niskich tem¬ peraturach, skladajacy sie z jednej nagrzewnicy spali- nowo-cieczowej, której komora cieczowa jest wlaczona w obieg cieczy chlodzacej silnika, oraz jednej nagrzew¬ nicy spalinowo-powietrznej, przy czym obydwie na¬ grzewnice sa zasilane paliwem ze zbiornika silnika spalinowego lub zbiornika dodatkowego przez to, ze komora cieczy grzewczej nagrzewnicy spalinowo-cie- czowej jest polaczona za pomoca przewodów z blokiem silnika, wezownica grzewcza miski olejowej silnika oraz wezownica grzewcza akumulatora, zas komora goracego powietrza nagrzewnicy spalinowo-powietrznej jest polaczona za pomoca przewodów z wnetrzem obudowy zbiornika paliwa oraz kabiny operatora, a spaliny z obydwu nagrzewnic kierowane sa przewo¬ dami do wymiennika ciepla umieszczonego na prze¬ wodzie ssawnym silnika spalinowego.Akumulator z opasujaca go wezownica grzewcza jest usytuowany w obudowie cieplochronnej, a w przestrzeni 124 86513*8*5 wolnej miedzy akumulatorem a obudowa znajduje sie eutektyczny roztwór soli.W ukladzie wedlug wynalazku -goraca ciecz z «a- jgrzewnicy spalinowo-cieczowej przetlaczana jest do • u^lailii chlodzenia-sijnika i nagrzewa silnik, do wymien- j nika ciepla w 'misce olejowej silnika, gdzie nagrzewa i olej smarujacy orazi do wezownicy grzewczej akumula- I toaa^rP^^djo^.ukityd wyposazony jest w termostaty (jfctuhifair^temperature cieczy nagrzewajacej silnik, olej SSr^JIhyt^fcpmulaisor.Uklad wedlug wynalazku zbudowany jest z elementów nieskomplikowanych dzieki czemu nie wymaga spe¬ cjalnego dosazu i odznacza sie niezawodnoscia w dzia¬ laniu nawet w bardzo niskich temperaturach otoczenia ponizej —40°C; równiez w czasie pracy maszyny uklad zapewnia dogrzewanie niektórych zespolów, jak tez nagrzewanie zasysanego przez silnik powietrza przy czym nie absorbuje specjalnie obslugi maszyny, gdyz po zapaleniu nagrzewnic dziala samoczynnie.TJklad wedlug wynalazku 1 sposób jego dzialania zostana blizej objasnione w przykladzie jego wykonania przedstawionym schematycznie na zalaczonym rysunku.Ciagnik gasienicowy z silnikiem spalinowym 1 prze¬ znaczony jest do eksploatacji w strefie arktycznej i jest wyposazony w uklad do kompleksowego ogizewania go pized uruchomieniem oraz w czasie pracy, który sklada sie z nagrzewnicy spalinowo-cieczowej 2 po¬ siadajacej komore spalania 8, swiece zarowa 4, pompe zasilajaca 6 i dmuchawe 7 podajaca powietrze potizebne do spalania, oraz nagrzewnicy spaiinowo-powietiznej 8 z komora spalania 9 cwieca zarowa 30 i pompa zasila¬ jaca 10.Nagrzewnica spalinowo-cieczowa 2 wlaczona jest do obiegu cieczy chlodzacej silnika 1 tak, ze ciecz wyply¬ wajaca z korpusu silnika przewodem 11 plynie do ko¬ mory cieczowej 5 nagrzewnicy 2 skad po odpowiednim nagrzaniu przewodami 12, 13 i 14 wraca do obiegu i jest kierowana do bloku silnika, wezownicy grzewczej 29 oleju smarujacego silnika w misce olejowej silnika oraz wezownicy 23 grzewczej akumulatora 21, skad przewodami 27 i 11 wraca do komory cieczowej 5 nagrzewnicy 2. Obieg cieczy grzewczej zapewnia pompa cyrkulacyjna 28.Na przewodzie ssawnym 15 silnika 1 znajduje sie przeponowy wyjmiejinifc ciepla IB, przez który prze¬ chodza przewody odprowadzajace spaliny 17 i 18 od¬ powiednio nagrzewnic 2 i 8. Z wymiennika 16 spaliny ucJbodza do atmosfery przez tlumik 19.Nagrzewnica 2 zasilana jest paliwem ze zbiornika paliwa 24 za posrednictwem pompy 6 z napedem elek¬ trycznym z obcego zródla.Akumulator 21 znajdoje sie w obudowie izolujacej 22, a przestrzen 22 miedzy akumulatorem 21 a obudowa 22 napelniona jest roztworem euCektycznym soli 24 lub Inna substancja akumttrujaca cieplo.Ponadto akumulator 21 otoczony jest wezownica 25 z doplywem 14 cieczy grzewczej z nagrzewnicy 2 i od¬ plywem 27 do ukladu chlodzenia silnika. Wlot powietrza 21 dostarcza powietrze potrzebne do spalania.Równiez w misce olejowej silnika znajduje sie wezow¬ nica 29 do ogrzewania oleju smarujacego silnika, przez która kierowana jest goraca ciecz z nagrzewnicy 2.Komora spalania 9 nagrzewnicy sparinowo-powietrz- nej 8 zasilana jest przez pompe 18 równiez paliwem ze & 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 zbiornika paliwa 20, a wlett powietrza 31 dostarcza powietrze potrzebne do spalania. JDunuchawWi 32 prze¬ tlacza gorace powietrze z komory powietrza 26 prze¬ wodami 33, 34 i 35 do kabiny 36 operatora oraz obu¬ dowy 37 zhiornika paliwa 20, skad przewodem 38 ogrzane powietrze dostarczane jest pod maske silnika 1.W ukladzie wedlug wynalazku moc potrzebna do zapalenia nagrzewnic — Swiece zarowe 4 i 30 — za¬ bezpiecza akumulator 21, który w okresach postoju nie¬ wiele traci ze lwojej pojemnosci, gdyz eutektyczny roztwór soli znajdujacy sie w przestrzeni 23 miedzy obudowa 22 a akumulatorem 21 podczas pracy silnika akumuluje energie cieplna a nastepnie, po wylaczeniu maszyny i w czasie jej postoju, przez dluzszy okres czasu cieplo to oddaje i nie dopuszcza do powazniej¬ szego obnizenia sie temperatury elektrolitu, a tym sa¬ mym stopnia naladowania akumulatora.Natomiast prad elektryczny do napedu pomp 6 10 i dmuchaw 7, 31 obydwu nagrzewnic pobierany jest w fazie przed uruchomieniem silnika z obcego zródla; z tym na ogól nie ma wiekszych klopotów poniewaz pojazdy i maszyny stacjonuja zwykle w bazach wypo¬ sazonych w zródla energii elektrycznej.Ponadto w ukladzie grzewczym znajduja sie termo¬ staty 29, 40 i 41, które samoczynnie wlaczaja lub wyla¬ czaja dogrzewanie korpusu silnika, oleju smarujacego i akumulatora: Termostat 39 przelacza pompe zasila¬ jaca 6 nagrzewnicy 2 na mniejszy wydatek gdy tem¬ peratura bloku silnika wzrosnie do nastawionej; ter¬ mostat 40 reguluje temperature cieczy w chlodnicy 42 przez okresowe wlaczanie i wylaczanie sprzegla 43 wentylatora 44, a termostat 41 otwiera i zamyka w za¬ leznosci od potrzeby zawór 45 przeplywu cieczy grzew¬ czej przez wezownice 25 akumulatora 21.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad do kompleksowego ogrzewania maszyny roboczej i jej silnika spalinowego przeznaczonych do pracy w niskich temperaturach, skladajacy sie z jednej nagrzewnicy spalinowo-cieczowej której komora cie¬ czowa jest wlaczona w obieg cieczy chlodzacej silnika, oraz jednej nagrzewnicy spalinowo-powietrznej, przy czym obydwie nagrzewnice sa zasilane paliwem ze zbiornika silnika spalinowego lub zbiornika dodatko¬ wego? znamieany tym, ze komora (5) cieczy grzew¬ czej nagrzewnicy spalinowo-cieczowej (2) jest polaczona za pomoca przewodów (11, 12, 14) odpowiednio z blokiem silnika (1), wezownica grzewcza (29) miski olejowej silnika oraz wezownica grzewcza (25) aku¬ mulatora (21), zas komora goracego powietrza (26) nagrzewnicy spalinowo-powietrznej (8) jest polaczona za pomoca przewodów (33), (34), (35) odpowiednio z wnetrzem obudowy (37) zbiornika paliwa (20) oraz kabiny operatora (36) a spaliny z obydwu nagrzewnic (2) i (8) kierowane sa przewodami (17) i (18) do wy¬ miennika ciepla (16) umieszczonego na przewodzie ssawnym (15) silnika spalinowego (1). 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze akumulator (21) z wezownica (25) umieszczony jest w obudowie 32) a w przestrzeni wolnej (23) miedzy akumulatorem a obudowa znajduje sie eutektyczny roztwór soli (24).124 865 PL