Przedmiotem wynalazku jest plynny srodek prze¬ znaczony do barwnego wykonczania skór.Znany sposób otrzymywania wodnych prepara¬ tów do barwienia skór syntetycznych i tworzyw skóropodobnych podany w opisie patentowym nr 103 704, polega na dzialaniu trójetanoloamina na barwniki anionowe w obecnosci srodków niejono¬ wych/Preparaty te nie znajduja zastosowania do bairwienia skór naturalnych, gdyz znajdujace sie w ich skladzie srodki niejonowe utrudniaja przy¬ czepnosc warstwy wykonczeniowej, stosowanej w procesie wykonczalniczym skór jako operacja kon¬ cowa.Opis patentowy nr 81202 podaje sposób otrzy¬ mywania preparatów z barwników metalokom- pleksowych typu 1:2, na drodze przeprowadzania w postac plynna przez zapastowanie barwnika z wodorotlenkiem alkalicznym, oksyetyiowana amina i alkoholem alifatycznym. Preparaty te posiadaja silnie alkaliczne srodowisko, które powoduje nisz¬ czenie liczka skóry naturalnej oraz odwarstwie- nia liczka od skóry wlasciwej.Dodatkowym mankamentem powyzej opisanych preparatów sa zawarte w nich elektrolity, które wplywaja szkodliwie (wysalajaco) na srodki blono- twórcze, wiazace i natluszczajace stosowane jedno¬ czesnie z srodkami zabarwiajacymi przy wykoncze¬ niu skór naturalnych.Srodek wedlug wynalazku zawiera zwiazek bar- 15 wny o wzorze ogólnym 1, w którym X oznacza: atom wodoru lub grupe acetyloamidowa, Y ozna¬ cza grupe sulfonamidowa, sulfonalkiloamidowa, lub atom chloru, Y1 oznacza atom wodoru, grupe sul- * fonamidowa lub sulfoalkiloamidowa, Me oznacza atom chromu lub kobaltu oraz trójetanoloamine, które wprowadza sie do ukladu alkoholi mono i/ /lub wielowodorotlenowych z ewentualnym dodat¬ kiem wody. Korzystnie stosowana jest mieszanina *a alkoholu etylowego, glikolu etylenowego i wody uzyte w stosunku ilosciowym: 4:3:3.Nieoczekiwanie okazalo sie, ze srodek wedlug wynalazku zawierajacy zwiazek barwny w posta¬ ci kwasu barwnikowego, w obecnosci trójetanolo- aminy, wprowadzony do ukladu wodnonrozpuszczal- nikowego o skladzie odpowiednio dobranym, two¬ rzy jednorodny barwny roztwór, który równomier¬ nie wnika w liczko skóry, dajac w efekcie ideal- M nie równe zabarwienie calej powierzchni skóry, przy jednoczesnie wysokich wlasnosciach uzytko¬ wych szczególnie na tarcie, wode, migracje.Zwiazek barwny o wzorze ogólnym 1, którego podstawniki zostaly omówione powyzej moze byc 21 mieszany z innymi substancjami barwnymi lub srodkami do wykonczenia barwnego skór charak¬ teryzujacymi sie co najmniej rozpuszczalnoscia w zastosowanym ukladzie, co umozliwia uzyskanie szerokiej palety kolorów i odcieni. 30 Otrzymany wedlug wynalazku plynny srodek nie 124 569124 569 3 zawiera elektrolitów, dzieki czemu moze byc sto¬ sowany do wykonczania jednoczesnie z srodkami blonotwórczymi. Ponadto charakteryzuje sie dobra rozpuszczalnoscia w ukladach rozpuszczalnikowych i wodnorozpuszczalnikowych, co umozliwia stoso¬ wanie go po odpowiednim rozcienczeniu, nanoszac na skóry dowolnego garbunku podbarwione lub niepodbarwione.Srodek otrzymany wedlug wynalazku naniesio¬ ny na skóre dowolna metoda, penetruje równo¬ miernie w glab skóry na calej jej powierzchni z szybkoscia zapewniajaca wybitna równosc wybar- wienia, nie naruszajac struktury i wlasnosci fizy¬ kochemicznych skóry, dzieki czemu zachowany jest charakterystyczny obraz lica skóry. przyklad I. Do < mieszalnika wprowadza sie 400 czesci wagowe alkoholu etylowego, 300 czesci wagowe' glikolu.' etylenowego, 270 czesci wagowe wódy, a nastepnie dodaje 5 czesci wagowych trój- etanoloaminy. Po calkowitym wymieszaniu w tem¬ peraturze 20QC dodaje sie 25 czesci wagowych kwasu barwnikowego o wzorze 2 i dalej miesza w ciagu 2 godzin.Otrzymany srodek w kolorze borda, po uprzed¬ nim rozcienczeniu woda i/lub rozpuszczalnikiem or¬ ganicznym stosuje sie do wykonczania skór meto¬ da natryskowa, szczotkowa, oblewowa lub kapie¬ lowa z dodatkiem lub bez srodków blonotwór¬ czych.Przyklad II. Do 400 czesci wagowych alkoho¬ lu etylowego wprowadza sie 300 czesci wagowe gli¬ kolu etylenowego, 267 czesci wagowych wody, a nastepnie dodaje 8 czesci wagowych trójetanolo- aminy. Calosc miesza sie w ciagu 20 minut w tem¬ peraturze 20°C. Do otrzymanej mieszaniny dodaje sie 25 czesci wagowych kwasu barwnikowego o wzorze 3 i dalej miesza przez 2,5 godziny.Uzyskany srodek w kolorze fioletowym po roz¬ cienczeniu woda i/lub rozpuszczalnikiem organicz¬ nym z dodatkiem lub bez srodków blonotwórczych nadaje sie do wykonczania skór metoda natrysko¬ wa, oblewowa, szczotkowa lub kapielowa.Przyklad III. Do mieszaniny rozpuszczalników skladajacej sie z 400 czesci wagowych alkoholu e- tylowego, 300 czesci alkoholu etylenowego, 265 cze¬ sci wagowych wody i 10 czesci wagowych trójeta- noloaminy wprowadza sie 25 czesci wagowych kwasu barwnikowego o wzorze 4 i calosc miesza w ciagu 2 godzin w temperaturze 20°C.Otrzymany srodek w kolorze szarzeni po uprze¬ dnim rozcienczeniu woda i/lub rozpuszczalnikiem organicznym z dodatkiem lub bez srodków blono¬ twórczych stosuje sie do wykonczania skór meto- 5 da natryskowa, szczotkowa, oblewowa lub kapie¬ lowa.Przyklad IV. Do 60 czesci wagowych prepa¬ ratu otrzymanego sposobem opisanym w przykla¬ dzie I dodaje sie 15 czesci preparatu otrzymanego sposobem opisanym wedlug przykladu II i 25 cze¬ sci wagowych preparatu otrzymanego sposobem o- pisanym w przykladzie III.Otrzymany srodek w kolorze brunatnym po roz- w cienczeniu woda i/lub rozpuszczalnikiem organicz¬ nym z dodatkiem lub bez srodków blonotwórczych stosuje sie do wykonczania skór metoda natrysko¬ wa, szczotkowa, oblewowa lub kapielowa.Przyklad V. 60 czesci wagowych preparatu otrzymanego sposobem opisanym w przykladzie I miesza sie z 10 czesciami wagowymi barwnika anionowego (CI. Acid Blue 62) rozpuszczanego uprzednio w 100 czesciach wagowych alkoholu etylowego d z 30 czesciami wagowymi barwnego zwiazku o wzorze 4 wymieszanego uprzednio z 400 czesciami glikolu etylenowego i 100 czesciami wa¬ gowymi wody, mieszajac dodaje sie 7 czesci wa¬ gowych trójetanoloaminy. Calosc dalej miesza sie w temperaturze 20°C w ciagu 1,5 godziny. Otrzy¬ muje sie srodek w kolorze brunatnym, który sto¬ suje sie po rozcienczeniu do wykonczania skór znanymi metodami. 35 41 Zastrzezenie patentowe Srodek do barwnego wykonczania skór, zna¬ mienny tym, ze zawiera zwiazek barwny o wzo¬ rze ogólnym 1, w którym X oznacza atom wodo¬ ru lub grupe acetyloaminowa, Y oznacza grupe sulfonamidowa, sulfonalkiloamidowa lub atom chloru, Y1 oznacza atom wodoru, grupe sulfona- midowa lub sulfonalkiloamidowa,. Me oznacza a- tom chromu lub kobaltu, trójetanoloamine oraz uklad alkoholi mono i/lub wielowodorotlenowych z ewentualnym dodatkiem wody, korzystnie alko¬ hol etylowy, glikol etylenowy, woda uzyte w sto¬ sunku ilosciowym 4:3:3.124 569 /l/2Cr / o ^ i o Mf Mf HjMOiS /^ H4- W CH) HN ¦N I 3 /^/tf4 Hl PL