Przedmiotem wynalazku jest uklad regulacji szerokosci bazy sygnalu stereofonicznego, prze¬ znaczony do wykorzystania w urzadzeniach wymagajacych automatycznego, zdalnego sterowania.Znane jest z opisu patentowego nr 111 171 rozwiazanie, w którym regulator szerokosci bazy kazdego toru stereofonicznego sklada sie z dwóch wzmacniaczy o wzmocnieniach regulowanych napieciami stalymi, uzyskiwanymi z wyjsc przetworników C/A sterowanych z ukladu logicznego oraz z sumatorów których sygnaly wyjsciowe stanowia wynik wazonego sumowania skladowych sygnalów wyjsciowych.Ze wzgledu na zasade dzialania wzmacniacza regulowanego napieciem — logarytmowanie i delogarytmowanie sygnalu wejsciowego z odpowiednio duza dokladnoscia — w procesie produkcji tych wzmacniaczy konieczne jest bardzo dokladne dobieranie elementów nieliniowych pod wzgle¬ dem wspólbieznosci charakterystyk. Jest to powodem wysokich kosztów tych ukladów. Ponadto, wskutek zastosowania wzmacniaczy, podczas regulacji szerokosci bazy dla ustalonych wartosci sygnalu wejsciowego, zmienia sie poziom sygnalu wyjsciowego, co powoduje zmiane glosnosci podczas odsluchu. W celu utrzymania stalego poziomu glosnosci konieczna jest korekcja wzmoc¬ nienia toru stereofonicznego.Podczas regulacji szerokosci bazy konieczne jest wiec wytworzenie co najmniej trzech róznych slów cyfrowych. Wiaze sie to z rozbudowa ukladu sterujacego, zwiekszeniem pojemnosci pamieci i wydluzeniem programu obslugi regulatorów podczas wspólpracy z minikomputerem.Celem wynalazku jest opracowanie prostego ukladu regulacji szerokosci bazy sygnalu stereo¬ fonicznego, przystosowanego zarówno do recznej jak i automatycznej regulacji, w którym niepo¬ trzebna bedzie korekcja wzmocnienia toru podczas regulacji szerokosci bazy.Istota wynalazku polega na tym, ze do dozowania sygnalu przesluchu z jednego kanalu toru stereofonicznego na kanal sasiedni ma usytuowany w kazdym kanale dwuwyjsciowy, mnozacy przetwornik cyfrowo-analogowy, którego wejscie analogowe polaczone jest ze zródlem sygnalu stereofonicznego, a wyjscie glówne danego przetwornika oraz wyjscie komplementarne przetwor¬ nika sasiedniego kanalu jest polaczone z sumatorem przyporzadkowanym danemu kanalowi.Wejscia cyfrowe o jednakowych wagach przetworników obu kanalów sa polaczone równolegle.2 124563 Wedlug alternatywy ukladu wejscia glówne przetworników obu kanalów sa polaczone z sumatorem jednego kanalu, a wyjscia komplementarne tych przetworników sa polaczone z suma¬ torem drugiego kanalu, natomiast cyfrowy sygnal sterujacy jest dolaczony do wejsc cyfrowych jednego przetwornika bezposrednio, a do wejsc cyfrowych drugiego przetwornika poprzez inwertery.Zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest to, ze oprócz regulacji szerokosci bazy, uklad umozliwia zamiane sygnalów w obu kanalach. Ponadto uklad jest podatny na zdalna regulacje cyfrowym sygnalem sterujacym o dlugosci nie wiekszej od liczby bitów jednego przetwornika.Uklad wedlug wynalazku moze byc równiez stosowany w ukladach sterujacych silnikami pradu stalego, gdyz na wejscia analogowe przetworników C/A mozna podac dowolny sygnal analogowy.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania pokazanym na rysunku, którego fig. 1 przedstawia uklad regulatora szerokosci bazy dwukanalowego toru stereofoni¬ cznego, a fig. 2 — schemat alternatywny tego ukladu. Uklad wedlug fig. 1 sklada sie z dwóch dwuwyjsciowych przetworników C/A 1 i 2 o polaczonych równolegle wejsciach cyfrowych BI do Bn o jednakowych wagach. Do analogowego wejscia przetwornika pierwszego kanalu 1 doprowa¬ dzony jest sygnal stereofoniczny Xwe ze zródla, a do analogowego wejscia przetwornika drugiego kanalu 2 doprowadzony jest sygnal Ywe. Wyjscia analogowe obu przetworników sa polaczone z wejsciami sumatorów 3 i 4 przyporzadkowanych kazdemu kanalowi, przy czym sygnal Xwyi z wyjscia glównego przetwornika pierwszego kanalu 1 i sygnal Ywy2 z wyjscia komplementarnego przetwornika drugiego kanalu 2 jest doprowadzony do wejsc sumatora 3 pierwszego kanalu, a sygnal Ywyi z wyjscia glównego przetwornika drugiego kanalu 2 i sygnal Xwy2 z wyjscia komple¬ mentarnego przetwornika pierwszego kanalu 1 jest doprowadzony do wejsc sumatora 4 drugiego kanalu.Uklad wedlug wynalazku dziala nastepujaco: Przy zastosowaniu n bitowych przetworników C/A pracujacych w kodzie naturalnym binar¬ nym, dla dowolnego slowa cyfrowego podanego na wejscia przetworników przy Xwe =const Xwyi + Xwy2 = const Ywe =const Ywyi + Ywy2 = const wobec czego: XweS ai k2_i+Xwe Saik2"i = const YwE^ai k2_i+Ywe Saik2"i = const gdzie ai = 0 lub 1, i = 1,2...n — liczba przyjmujaca kolejne wartosci od 1 do n gdzie n — liczba bitów przetwornika, k jest stala mogaca przyjmowac wartosci obu znaków. Wartosc tej stalej moze zalezec od konstrukcji wewnetrznej przetwornika C/A, konfiguracji w jakiej pracuje, dodatko¬ wych elementów zewnetrznych. Sygnaly wyjsciowe w obu kanalych sa równe: Xwy = Xwe X ai k2~* + Ywe 2 ai k2_i Ywy = Ywe X ai k2"i + Xwe X ai k2_i Zmianie slowa cyfrowego odpowiada zmniejszenie sygnalu Xwy i zwiekszenie sygnalu Ywy w jednym kanale oraz zwiekszenie sygnalu Xwy i zmniejszenie sygnalu Ywy w drugim kanale. Z powyzszego wynika równiez mozliwosc zamiany sygnalów w obu kanalych.Powyzszy opis dzialania ukladu ilustruje tablica 1, w której wyniki odnosza sie do pracy w ukladzie trzybitowych przetworników C/A, pracujacych w kodzie naturalnym binarnym dla k = 1.Regulacja bazy od 0 do max mozliwajest w obu zakresach pracy I i II. Przejsciu z zakresu I do II lub odwrotnie odpowiada zamiana sygnalów w obu kanalach.124563 Tablica 3 Sygnaly wyjsciowe Wejscioweslowo Zakresy cyfrowe Xwy * wy 000 0 Xwe + 7/8 Ywe 7/8 Xwe + 0 Y 00] 010 011 100 101 110 1/8 Xwe+6/8 Ywe 2/8Xwe+5/8 Ywc 3/8 Xwe+4/8 Ywc 4/8X«+3/8 Ywc 5/8Xwe+2/8 Ywe 6/8 Xwe+l/8 Ywe 6/8Xwe+l/8Ywe 5/8Xwe+2/8 Ywe 4/8 Xwe + 3/8 Ywe 3/8 Xwc + 4/8 Ywe 2/8Xwe+5/8 Ywe 1/8 Xwe+6/8 Ywe 111 7/8 Xwe + 0 Ywe 0 Xwe + 7/8 Y, Drugi uklad przedstawiony na fig. 2 zawiera równiez dwa dwuwyjsciowe przetworniki C/A 11 i 12, o wejsciach cyfrowych o jednakowych wagach. Róznica pomiedzy rozwiazaniami wedlug fig. 1 i 2 polega na odmiennym polaczeniu wyjsc przetworników z wejsciami sumatorów 13 i 14. Wyjscia proste obu przetworników 11 i 12 sa polaczone z wejsciami sumatora 13jednego kanalu, natomiast do wejsc sumatora 14 drugiego kanalu sa dolaczone wejscia komplementarne obu przetworników 11 i 12. W celu uzyskania na wyjsciu ukladu stalego poziomu sumy sygnalów Xwy' i Ywy' obu kanalów przy ustalonym poziomie sygnalu wejsciowego, wejscia cyfrowe jednego przetwornika sa sterowane bezposrednio sygnalem cyfrowym, a wejscia cyfrowe drugiego przetwornika sa pola¬ czone poprzez inwertery 15, 16 i 17.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad regulacji szerokosci bazy sygnalu stereofonicznego zawierajacy sumator do sumo¬ wania sygnalu danego kanalu i sygnalu przesluchu z sasiedniego kanalu toru stereofonicznego, znamienny tym, ze do dozowania sygnalu przesluchu ma usytuowany w kazdym kanale mnozacy przetwornik cyfrowo-analogowy (1) i (2), którego wejscie analogowe polaczone jest ze zródlem sygnalu stereofonicznego, a wyjscie glówne danego przetwornika oraz wyjscie komplementarne przetwornika sasiedniego kanalu jest polaczone z sumatorem przyporzadkowanym danemu kana¬ lowi, natomiast wejscie cyfrowe o jednakowych wagach przetworników (1) i (2) obu kanalów sa polaczone równolegle. 2. Uklad regulacji szerokosci bazy sygnalu stereofonicznego zawierajacy sumator do sumo¬ wania sygnalu danego kanalu i sygnalu przesluchu z sasiedniego kanalu toru stereofonicznego, znamienny tym, ze do dozowania sygnalu przesluchu ma usytuowany w kazdym kanale mnozacy przetwornik cyfrowo-analogowy (11) i (12), którego wyjscia glówne sa polaczone z sumatorem jednego kanalu, a wyjscia komplementarne tych przetworników sa polaczone z sumatorem dru¬ giego kanalu, natomiast sterujacy sygnal cyfrowy jest dolaczony do wejsc cyfrowych jednego przetwornika bezposrednio, a do wejsc cyfrowych drugiego przetwornika poprzez inwertery (15), (16) i (17).124563 Xwe -^ we Bi -*¦ + *wy1 62.,.Bnnr p ^X WL B1 82,.. Bn 2 y^gi ywy2 F/y. 1 Fig. 2 <±—/* ^ AWL +y^^ Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL