Przedmiotem wynalazku jest narzedzie polowowe do realizacji polowów okreznicowych stosowane w rybolówstwie morskim w szczególnosci w realizacji polowów okreznicowych lawic ryb pelagicznych na otwartym oceanie.Znane sa okreznice, to jest wielkowymiarowe prostokatno-ksztaltne narzedzia polowowe, utworzone zasadniczo z pionowej sciany sieciowej, zaopatrzonej w nadbore i podbore, w których istotnym elementem sa pierscienie okreznicowe dla zamykania okreznicy od dolu. Znane sa równiez i stosowane narzedzia polowowe ciagnione-tralowane to jest wloki i tuki, majace kilka nie tylko pionowych scian sieciowych, skrzydla i worek (matnie), oraz olinowanie w tym podbore i nadbore.W znanych urzadzeniach operacja zamykania okreznicy polega na zamykaniu okregu przez przyciaganie pionowych skrzydel okreznicy do statku. Podczas tej operacji istnieje jednak mozli¬ wosc ucieczki ryb przez niedomkniety obwód okreznicy tworzacy jej wrota. Znane i stosowane urzadzenia do polowów okreznicowych wykazuja szereg niekorzystnych cech. W szczególnosci wymagaja wspóldzialania licznych mechanizmów i urzadzen, z których najwazniejszymi sa wyciag sieciowy, ukladacz okreznicy, wyciagarka okreznicowa, iglica do piescieni okreznicy, koziol okre- znicowy, oraz lódz pomocnicza do odholowywania statku od okreznicy, lub stery strumieniowe zainstalowane w kadlubie statku. Przy takiej liczbie specjalistycznych urzadzen i mechanizmów do polowu okreznica, przy istnieniu (koniecznym ze wzgledów ekonomicznych) konwencjonalnego wyposazenia jednostki w urzadzenia do polowów tralowych, a czasem i jeszcze innego rodzaju polowów, nie tylko jednostki polowowe sa szczególnie skomplikowane, ale takze i realizacja polowów jest trudna, skomplikowana i droga. Same okreznice sa wprawdzie stosunkowo prostej budowy, lecz maja duze wymiary glówne (rzedu kilku do kilkunastu kilometrów), co stwarza okreslone trudnosci i klopoty w ich przechowywaniu i transporcie.Celem wynalazku jest zaprojektowanie specjalnego okreznicpwego wlokowego narzedzia polowu o uproszczonej konstrukcji, umozliwiajacego jego wybieranie w calosci na poklad statku rybackiego pochylnia rufowa, a jednoczesnie wydatnie ograniczajacego ilosc urzadzen wspóldzia¬ lajacych w procesie polowu.2 124539 Narzedzie polowowe do realizacji polowów okreznicowych majace czesc sieciowa wiecej niz jednoplatowa, oraz olinowanie z nadbora i podbora charakteryzuje sie tym, ze stanowi go okrezni- cowy wlok wyposazony w skrzydla utworzone kazde z platów górnego i dolnego, tak iz lacza sie one z nawiasem i górnobiela oraz matnia. Stosunek dlugosci nadbory do podbory w narzedziu jest utrzymywany w granicach od 1/,15 do 1/1,50.Urzadzenie wedlug wynalazku realizujac zalozone cele wykazuje jednoczesnie szereg korzyst¬ nych technicznych i techniczno-uzytkowych skutków, nie tylko umozliwia znaczne uproszczenie konstrukcji statku, ale równiez i uproszczenie i zmniejszenie ilosci koniecznych operacjijednostko¬ wych. Równiez umozliwa realizowanie polowów tralowych, przy uzyciu tych samych urzadzen i mechanizmów polowowych statku.Narzedzie polowowe wedlug wynalazku kojarzac w sobie cechy typowej jednoplatowej okre- znicy oraz cechy typowego wloka pelagicznego, nie zawierajac w ogóle klopotliwych pierscieni okreznicowych jest szczególnie proste i latwe w obsludze, a nadto gabarytowo znacznie mniejsze, co dodatkowo ulatwia jego przechowywanie i transport.Wynalazek zostal szczególowo opisany na przykladzie jego wykonania przedstawionego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rufowa czesc statku wydajacego narzedzie polowowe w widoku z góry, fig. 2 przedstawia rufowa czesc statku tralujacego wydane poprzednio narzedzie polowowe w widoku z góry zas fig. 3 przedstawia rufowa czesc statku tralujacego narzedzie polowowe w widoku z góry a fig. 4 przedstawia rufowa czesc statku wybierajacego narzedzie polowowe w widoku z boku, fig. 5 przedstawia narzedzie polowowe w widoku aksonometrycznym z góry, fig. 6 przedstawia statek i wydane narzedzie polowowe czesciowo w widoku z góry, fig. 7 przedstawia statek i tralowane przezen narzedzie polowowe w widoku z góry i fig. 8 przedstawia statek i tralowane przezen narzedzie polowowe w chwili rozpoczecia jego wybierania w widoku z góry.Przykladowo opisane narzedzie polowowe wedlug wynalazku sklada sie zasadniczo ze skrzydla 6 i skrzydla 7 utworzonych kazde z dwóch platów górnego 13 i dolnego 14. Sa one polaczone z nawisem 18 oraz z gardziela 19 przechodzac w matnie 20. Narzedzie ma nadbore 16 i podbore 15, których wzajemny stosunek dlugosci jest utrzymywany w granicach od 1/1,15 do 1/1,50. Narzedzie polowowe wedlug wynalazku wykorzystywane jest nastepujaco. Przed otocze¬ niem lawicy ryb przygotowuje sie na pokladzie 1 statku 2 okreznice 3 przez nawiniecie jednego jej skrzydla i matni z workiem na beben 4. Drugie skrzydlo narzedzia (fig. 1) nie uwidocznione na rysunku —jest ulozone luzem na czesci rufowej statku w rejonie jego pochylni. Otaczanie lawicy 5 nastepuje przez wydawanie najpierw skrzydla i nastepnie calej okreznicy warz z matnia podczas ruchu statku wokól lawicy (fig. 6). Po otoczeniu lawicy nastepuje jej zamkniecie w sieci przez sciagniecie do siebie skrzydel 6 i 7 okreznicy 3, wskutek czego siec przybiera poczatkowo ksztalt niecki znany z klasycznej techniki okreznicowej (fig. 7 i 8). Juz jednak natychmiast po uzyskaniu tego efektu statek rozpoczyna ruch tralowy do przodu przeksztalcajac nieckowy kszalt sieci na typowy ksztalt wloka pelagicznego. Wybieranie tak uksztaltowanego wloka okreznicowego naste¬ puje przez nawijanie jego skrzydel 6 i 7 na wspomniane sieciowe bebny 4 (fig. 2). Opróznianie narzedzia wciagnietego na poklad jest realizowane etapami metoda paczkowania (fig. 4). Przy pomocy narzedzia wedlug wynalazku jest równiez mozliwe realizowanie polowu metoda tralowa¬ nia. W tym celu odwija sie go z bebna sieciowego przy ulozeniu ukladacza zawieszonego na maszcie 9 statku i skladuje na pokladzie 1 po jednej z burt statku 2. Nastepnie przebieg operacji polowo¬ wych wydawania i wybierania sieci w ukladzie jednowlokowym jest konwencjonalny jak dla typowego wloka pelagicznego. Mozliwe jest w sposobie wedlug wynalazku jednoczesne stosowanie trzech narzedzi 10, 11, 12 (fig. 3) wedlug wynalazku.Zastrzezenie patentowe Narzedzie polowowe do realizacji polowów okreznicowych, skladajace sie z czesci sieciowej, olinowania oraz nadbory i podbory, znamienne tym, ze wyposazone jest w skrzydla (6) i (7) utworzone z dwóch platów, górnego (13) i dolnego (14), laczace sie z nawiasem (18) oraz gardziela (19) i matnia (20), przy czym stosunek dlugosci nadbory (16) do podbory (15) jest utrzymywany w granicach od 1/1,15 do 1/1,50.124539 tom~ "flMft" X'| Y—i m § X 1 Fig. 1124539 Fiq3124539 O"*124539 Fiq5124539124539 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL