Przedmiotem wynalazku jest uklad do regulacji wilgotnosci mieszanki zwlaszcza mieszanki betono¬ wej, pracujacy na zasadzie pomiaru przewodnosci elektrycznej mieszanki w mieszarce i posiadajacy elektrode pograzalna zamocowana do czesci wiru¬ jacej mieszarki. Wynalazek ma szczególne zasto¬ sowanie w mieszarkach z wirujacymi lopatkami, wchodzacych w sklad betonowni sterowanych automatycznie lub recznie.Znane uklady do regulacji wilgotnosci mieszan¬ ki betonowej z elektroda pograzalna, pracujace na zasadzie pomiaru przewodnosci elektrycznej mie¬ szanki zestawione sa z elektrody pograzalnej za¬ mocowanej do czesci wirujacej mieszarki z czlonu pomiarowego i z czlonu regulacyjnego sterujace¬ go ctektromagnetycznymi zaworami dozujacymi wode. Te znane uklady maja elektrode w postaci stalowego jednolitego preta w górnej czesci oslo¬ nietego izolacja, natomiast w dolnej czesci pret ten jest odizolowany i ma kontakt elektryczny z mieszanka betonowa przewodzac prad elektrycz¬ ny do obudowy mieszarki. Górny koniec pograzal¬ nej elektrody jest polaczony z czlonem pomiaro¬ wym przy pomocy zbieraika obrotowego zbudowa¬ nego z ukladu pierscieni i szczotek polaczonego sztywna konstrukcja z osia obrotu wirnika mie¬ szarki. Czlon pomiarowy w tych znanych ukla¬ dach dokonuje pomiaru przewodnosci elektrycznej mieszanki w oparciu o uklady mostkowe, uklady lampowe lub z wykorzystaniem przekazników 10 ii 20 23 90 elektromagnetycznych z elektroda wlaczona w ob¬ wód wzbudzenia. Uklady te charakteryzuje duza podatnosc na zaklócenia przemyslowe a w przy¬ padku dwu ostatnich rozwiazan równiez niska czu¬ losc oraz niestabilnosc pracy.W przypadku ukladu mostkowego zachodzi do¬ datkowo koniecznosc stosowania detektora fazo¬ wego dla wprowadzenia jednoznacznosci wskazan, to jest wyróznienia mieszanki o za malej lub za duzej wilgotnosci w stosunku do wartosci zapro¬ gramowanej.Uklad do regulacji wilgotnosci mieszanki, zwla¬ szcza mieszanki betonowej, pracujacy na zasadzie pomiaru przewodnosci elektrycznej mieszanki w mieszarce, zestawiony z pograzalnej elektrody zamocowanej do wirujacej czesci mieszarki, z czlo¬ nu pomiarowego i z czlonu regulacyjnego steru¬ jacego zaworem elektromagnetycznym dozowania wody, wedlug wynalazku ma czlon pomiarowy za¬ wierajacy generator napiecia o czestotliwosci znacz¬ nie wyzszej od czestotliwosci przemyslowej, z któ¬ rego napiecie sterujace jest podawane poprzez programujacy potencjometr do obwodu pograzal¬ nej elektrody i poprzez ten sam potencjometr, kondensator o duzej reaktancji dla czestotliwos¬ ci przemyslowej, uklad prostujacy i dopasowujace rezystory — do wejscia odwracajacego operacyj¬ nego wzmacniacza, oraz poprzez kondensator o du¬ zej reaktancji dla czestotliwosci przemyslowej, uklad prostujacy i korekcyjny .potencjometr •-» 124930124530 do wejscia nieodwracajacego operacyjnego wzmac¬ niacza, natomiast do wyjscia operacyjnego wzmac¬ niacza jest przylaczony miernik z zerem posrod¬ ku zakresu skali, oraz znany czlon regulacyjny sterujacy elektromagnetycznym zaworem dozuja¬ cym wode do mieszarki.Ponadto pomiedzy wejscie odwracajace opera¬ cyjnego wzmacniacza i jego wyjscie wlaczony jest ^ojbwód sprzezenia zwrotnego. Pograzalna elektro¬ da umieszczona w mieszarce ma rdzen w postaci preta pokrytego elektroizolacyjna powloka, na którego nieizolowany koniec nakrecona jest wy¬ mienna nieizoiowana koncówka. Wymienna kon¬ cówka ma kolnierz zabezpieczajacy dolna czesc elektroizolacyjnej powloki rdzenia elektrody od uszkodzen mechanicznych. Rdzen pograzajnej elek¬ trody jest polaczony elektrycznym przewodem i fcieff-scieniem obrotowego zbieraka wspólpracuja¬ cego ze zbierajacymi szczotkami polaczonymi -z -czlonem pomiarowym.Obrotowy zbierak usytuowany w osi obrotu wirnika mieszarki jest polaczony sprzeglem z wy¬ drazonym walkiem osadzonym w promieniowo- -osiowym lozysku zamocowanym do pokrywy mieszarki, natomiast drugi koniec wdrazonego •walka jest polaczony z wirnikiem za pomoca prze¬ gubowo mocowanego zabieraka. Przewód elek¬ tryczny laczacy rdzen elektrody z pierscieniem obrotowego zbieraka jest przeprowadzony przez otwór wydrazonego walka.Programujacy potencjometr sluzy do programo¬ wania wilgotnosci danej receptury mieszanki na¬ tomiast korekcyjny potencjometr spelnia funkcje korektora kompensujacego zmiany przewodnosci mieszanki betonowej nie wynikajace ze zmiany jej wilgotnosci. Miernik z zerem posrodku zakre¬ su skali spelnia funkcje informacyjna o stanie .aktualnej wilgotnosci mieszanki w odniesieniu do wartosci zaprogramowanej.. Zastosowanie w czlonie pomiarowym operacyj¬ nego wzmacniacza, którego oba wejscia sa zasila¬ ne napieciem sterujacym z generatora napiec, po¬ przez kondensatory o duzej reaktancji dla czesto¬ tliwosci przemyslowej — zabezpiecza uklad od zaklócen pochodzacych od napiec o czestotliwosci przemyslowej przy zachowaniu duzej czulosci ukladu, natomiast przez zasilanie napieciem ste¬ rujacym wejscia odwracajacego operacyjnego wzmacniacza i obwodu pograzalnej elektrody po¬ przez programujacy potencjometr uzyskuje sie kontrole napiecia na elektrodzie, zaleznego od przewodnosci mieszanki betonowej.Zastosowanie korekcyjnego potencjometru na wejsciu nieodwracajacym operacyjnego wzmacnia¬ cza — umozliwia skompensowanie zmian przewod¬ nosci wlasciwej mieszanki betonowej nie wynika¬ jacej ze zmiany jej wilgotnosci, co pozwala na utrzymanie tych samych nastaw programujacych zadana wilgotnosc mieszanki betonowej. W takim przypadku wystarczy dla jednej, dowolnie wybra¬ nej receptury skorygowac metode porównawcza wskazania miernika a zostana automatycznie sko¬ rygowane nastawy wszystkich pozostalych recep¬ tur. 10 13 20 33 40 Zastosowany pomiedzy wejsciem odwracajacym operacyjnego wzmacniacza a jego wyjsciem uklad sprzezania zwrotnego zapewnia uzyskanie wartos¬ ci sredniej sygnalu pomiarowego, niezaleznej od przypadkowych zmian chwilowych.Ponadto czlon pomiarowy z takim ukladem elek¬ tronicznym nie wymaga stosowania detektora fa¬ zowego dla uzyskania jednoznacznosci wskazan.Zastosowanie w ukladzie wedlug wynalazku po¬ grazalnej elektrody z wymienna koncówka zaopat¬ rzona w kolnierz — pozwala w prosty sposób za¬ bezpieczyc powloke elektroizocyjna od uszkodzen oraz wymienic element najszybciej zuzywajacy sie bez koniecznosci usuwania calej elektrody.Zastosowanie obrotowego zbieraka zamocowane¬ go przy pomocy sprzegla do drazonego walka osa¬ dzonego w promieniowo-osiowym lozysku zamo¬ cowanym w osi obrotu wirnika do pokrywy mie¬ szarki i przeniesienie napedu z wirnika na ten drazony walek przy pomocy zamocowanego prze¬ gubowo. zabieraka upraszcza montaz zbieraka i je¬ go napedu oraz zabezpiecza go przed niekorzyst¬ nymi naprezeniami zginajacymi w przypadku nie- centryczriego ustawienia w stosunku do osi wir¬ nika.Dzieki takiemu zestawieniu srodków technicz¬ nych uiklad wedlug wynalazku umozliwia dozowa¬ nie takiej ilosci wody jaka jest wymagana do uzyskania zadanej wilgotnosci mieszanki betono¬ wej, jak równiez umozliwia wytwarzanie dowol¬ nej ilosci miesizanek o zadanej wilgotnosci przy róznych proporcjach poszczególnych skladników.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ideowy ukladu pomiaru wil¬ gotnosci mieszanki betonowej, fig. 2 — pograzal¬ na elektrode w przekroju wzdluznym i fig. 3 — naped zbieraka w ujeciu schematycznym.Jak przedstawiono na fig. 1—3 pograzalna elek¬ troda 1 zamocowana do ramienia lopatek miesza¬ jacych wirnika 2 mieszarki 3 jest zasilana z ge¬ neratora G napiec o czestotliwosci znacznie wyz¬ szej od czestotliwosci przemyslowej poprzez po¬ tencjometr PM programujacy wilgotnosc danej receptury mieszanki betonowej. Napiecie z pogra¬ zalnej elektrody 1 podawane jest poprzez konden¬ sator Cl, o duzej reaktancji dla czestotliwosci przemyslowej, do ukladu prostujacego Dl, D2, C2, a nastepnie przez dopasowujace rezystory Rx, R2, do wejscia odwracajacego operacyjnego wzmacnia¬ cza W. Ponadto napiecie z generatora G, poprzez kondensator C3 o duzej reaktancji dla czestotli¬ wosci przemyslowej i uklad prostujacy D3, D4, C4, podawane jest na korekcyjny potencjometr PR2 sterujacy wejsciem nieodwracajacym operacyjnego wzmacniacza W, który to potencjometr spelnia fun¬ kcje korektora kompensujacego zmiany przewod¬ nosci mieszanki betonowej nie wynikajace ze zmiany jej wilgotnosci. Do wyjscia operacyjnego wzmacniacza W jest przylaczony miernik tiA z ze¬ rem posrodku skali zakresu oraz regulacyjny czlon CR sterujacy elektromagnetycznym zawo¬ rem Ez dozujacym wode do mieszarki 3. Ponadto pomiedzy wejscie odwracajace i wyjscie operacyj-124! 5 nego wzmacniacza W jest wlaczony obwód sprze¬ zenia zwrotnego R3, B4, C5. Pograzalna elektro¬ da ma rdzen 4 ze stalowego preta pokrytego elek- troizolacyjna powloka 5, na którego nieizolowany koniec nakrecona jest nieizolowaina wymienna * koncówka 6 wykonana z trudnoscieralnej harto¬ wanej stali. Wymienna koncówka 6 ma kolnierz 7 zabezpieczajacy dolna * czesc elektroizolacyjnej powloki 5 rdzenia 4 od mechanicznych uszkodzen.Rdzen 4 pograzalnej elektrody jest polaczony elek- li trycznym przewodem 8 z pierscieniem obrotowego zbieraka 9, który za pomoca szczotek 10 przyla¬ czony jest do pomiarowego czlonu.Obrotowy zbierak 9 jest usytuowany w osi obro¬ tu wirnika 2 i jest polaczony sprzeglem 11 z wy- il drazonym walkiem 12 osadzonym w promieniowo- -osiowym lozysku 13 zamocowanym do pokrywy 14 mieszarki. Buch obrotowy z wirnika 2 na wy¬ drazony walek 12, a tym samym i na obrotowy zbierak 9, jest przenoszony przy pomocy przegu- *• bowo zamocowanego zabieraka 15. Otwór ^w wydra¬ zonym walku 12 sluzy do przeprowadzenia elek¬ trycznego przewodu 8 laczacego rdzen 4 elektro¬ dy z pierscieniem slizgowym obrotowego zbiera¬ ka«. v ¦'¦ }¦'',-;!;. u Dzialanie ukladu wedlug wynalazku jest naste¬ pujace. Poniewaz napiecie sterujace oba wejscia operacyjnego wzmacniacza W pochodza z tego sa¬ mego zródla tj. generatora G, nastepuje kompen¬ sacja amplitudy napiecia generatora przy nie¬ zmiennej czulosci ukladu. W przypadku kiedy wilgotnosc mieszanki osiaga wartosc zaprogramo¬ wana napiecia sterujace na obu wejsciach opera¬ cyjnego wzmacniacza W sa sobie równe lecz o znakach przeciwnych, w wyniku czego prad na- - wyjsciu operacyjnego wzmacniacza do regulacyj¬ nego czlonu CR jest równy zeru a elektromagne¬ tyczny zawór Ez jest zamkniety i woda nie do¬ plywa do mieszarki. W przypdku gdy na poczatku ¦- procesu mieszanka w mieszarce ma mniejsza wil¬ gotnosc od zaprogramowanej potencjometrem PR1, na skutek róznicy napiec na wejsciach operacyj¬ nego wzmacniacza W napiecie na jego wyjsciu bedzie ujemne w wyniku czego regulacyjny czlon CR otwiera elektromagnetyczny zawór Ez i woda jest dozowana do mieszarki. Stan wilgotnosci mie¬ szanki w danej chwili odczytuje sie na mierniku \iA. Dodatnie napiecie na wyjsciu operacyjnego wzmacniacza oznacza, ze mieszanka ma wieksza wilgotnosc od zaprogramowanej dla danej recep¬ tury. 6 Zastrzezenia patentowe 1. Uklad do regulacji wilgotnosci mieszanki, zwlaszcza mieszanki betonowej, pracujacy na za¬ sadzie pomiaru przewodnosci elektrycznej mieszan¬ ki w mieszarce, zestawiany z pograzalnej elektro¬ dy zamocowanej do czesci wirujacej mieszarki, z czlonu pomiarowego i z czlonu regulacyjnego sterujacego elektrbmagfietycznym zaworem dozo¬ wania , wody do mieszanki, znamienny tym, ze czlon pomiarowy ma generator (G) napiecia o cze¬ stotliwosci znacznie wyzszej od czestotliwosci prze¬ myslowej, z którego napiecie sterujace jest poda¬ wane poprzez programujacy potencjometr (PR1) i obrotowy zbierak (9) do pograzalnej elektrody (1) i poprzez ten sam programujacy potencjometr (PR1), kondensator (Cl) o duzej reaktancji dla czestotliwosci przemyslowej, uklad prostujacy (Dl, D2, C2) i dopasowujace rezystory (Rl, R2) — do odwracajacego wejscia oparacyjnego wzmacniacza (W) oraz poprzez kondensator (C3) o duzej reak¬ tancji dla czestotliwosci przemyslowej, uklad pro¬ stujacy (D3, D4, Gi) i korekcyjny potencjometr (PR2) — do nieodwracajacego wejscia operacyjne¬ go wzmacniacza (W), natomiast do wyjscia ope¬ racyjnego wzmacniacza (W) jest przylaczony mier¬ nik ftiA) z zerem posrodku zakresu skali, oraz znany regulacyjny czlon (CR) sterujacy elektro¬ magnetycznym zaworem (Ez) dozujacym wode do mieszarki (3). 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pomiedzy odwracajace wejscie operacyjnego wzmacniacza (W) i jego wyjscie wlaczony jest obwód sprzezenia zwrotnego (R3, R4, C5). 3. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pograzalna elektroda (1) umieszczona w mieszarce (3) majaca rdzen (4) w postaci preta pokrytego elektroizólacyjna powloka (5) ma nieizolowana wy¬ mienna koncówke (6) nakrecona na dolny nieizo¬ lowany koniec rdzenia. 4. Uklad wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze wymienna koncówka (6) ma kolnierz (7) zabezpie¬ czajacy dolna czesc elektroizolacyjnej powloki (5) rdzenia. 5. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze obrotowy zbierak <9) usytuowany w osi obrotu wirnika (2) mieszarki jest polaczony sprzeglem (10) z wydrazonym walkiem (11), osadzonym w pro- mieniowo-osiowym lozysku (12) zamocowanym do pokrywy (13) mieszarki, którego drugi koniec jest polaczony z wirnikiem (2) za pomoca przegubowo mocowanego zabieraka (14).124530 I J i U CR O N /F '0-:j flc./ fti$~X ftg. 2 LZGraf. Z-d Nr 2 —1410/85 90 egz. A4 c«n» im ?i PL