Przedmiotem wynalazku jest uklad sterowania dzwi¬ gnia regulatora obrotów silnika spalinowego z dwóch lub wiecej stanowisk obslugi w maszynach roboczych, zwlaszcza zurawiach samochodowych, w których jeden silnik sluzy zarówno do napedu jazdy jak i mechaniz¬ mów roboczych.W róznych typach zurawi, betonomieszarek samocho¬ dowych, maszyn rolniczych i innych roboczych czesto znajduja sie dwa stanowiska obslugi: z jednego znajdu¬ jacego sie w kabinie kierowcy, odbywa sie sterowanie jazda a z drugiego zwiazanego na ogól z nadwoziem, odbywa sie obsluga mechanizmów roboczych.W znanych maszynach roboczych tego typu do sterowania silnika z dwóch stanowisk obslugi stosowane sa mechaniczne, mechaniczno-pneumatyczne i mecha- niczno-hydrauliczne uklady sterowania.Uklady mechaniczne skladaja sie z szeregu ciegien sztywnych i gietkich, krazków prowadzacych i lozyska kulkowego pelniacego role zlacza obrotowego. Uklady te z powodu tej zlozonej budowy i wydluzania sie w czasie pracy z ciegien gietkich wymagaja czestej regulacji dlugosci ciegien oraz wymiany szybko zuzywajacych sie czesci a pomimo to jeszcze stosunkowo czesto nie uzys¬ kuje sie w nich pewnych i powtarzalnych wyników ste¬ rowania; notowane sa niespodziewanie wysokie lub zbyt niskie obroty silnika nie odpowiadajace wielkosci wcisniecia pedalu na stanowiskach obslugowych.W zurawiach samochodowych i równiez innych maszynach roboczych wymagane jest uzyskiwanie za¬ kresu obrotów silnika przy sterowaniu z kabiny kierowcy 10 15 20 25 30 a innego przy napedzaniu mechanizmów roboczych, sterowanych przewaznie z kabin operatora. Dlatego tez w znanych ukladach mechanicznych i mechaniczno- -pneumatycznych stosowany jest specjalny ogranicznik obrotów, który ze wzgledu na wydluzanie sie ciegien nie mógl byc stosowany pod pedalem w kabinie opera¬ tora.Uklady mechaniczno-pneumatyczne maja zastosowa¬ nie gdy odleglosc z jednego stanowiska do silnika jest mala, a z drugiego duza. Do malej odleglosci stosowana jest czesc mechaniczna, a do duzej, gdy to drugie sta¬ nowisko znajduje sie na przyklad na czesci obrotowej zurawia, koparki stosowana jest czesc pneumatyczna, wymagajaca jednak dodatkowego kosztownego wyposa¬ zenia.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych nie¬ dogodnosci i opracowanie prostego i niezawodnego u- kladu sterowania dzwignia regulatora obrotów silnika spalinowego z dwóch lub wiecej stanowisk obslugi w ma¬ szynach roboczych, zwlaszcza zurawiach samochodo¬ wych, który zapewnilby równiez uzyskanie róznych predkosci obrotowych silnika przy sterowaniu z po¬ szczególnych stanowisk obslugi.Cel ten zgodnie z wynalazkiem spelnia uklad stero¬ wania dzwignia regulatora obrotów silnika spalinowego z dwóch lub wiecej stanowisk obslugi w maszynach roboczych, zwlaszcza zurawiach samochodowych, w których jeden silnik spalinowy sluzy do napedu zes¬ polu jezdnego i osprzetu roboczego maszyny przez to, ze sklada sie z silownika hydraulicznego wykonawczego 124 499124 499 3 z. tlokiem sprzezonym z dzwignia regulatora obrotów silnika oraz dwóch zespolów uruchamiajacych, jednego usytuowanego w kabinie kierowcy i drugiego usytuo¬ wanego w kabinie operatora, z tym ze kazdy zespól uruchamiajacy zawiera pedal i pompe której tlok jest sprzezony 2rpedalen\i jma polaczenie z silownikiem wy¬ konawczym poprzezwdpómy zawór logiczny.^WymlenIon^"zaw6rlogiczny jest zaworem trójdrogo¬ wym, dwupolozeniowym l plywajacym tloczkiem i dwo¬ ma wejsciami do których za pomoca przewodu podla¬ czone s$ po jednej pompy zespolów uruchamiajacych, oraz Jednym wyjsciem, przez które czynnik hydrauliczny jest podawany do przewodu laczacego zawór logiczny z silownikiem hydraulicznym wykonawczym.Na zalaczonym rysunku przedstawione jest schema¬ tycznie przykladowe rozwiazanie ukladu sterowania dzwignia regulatora obrotów silnika spalinowego z ka¬ biny kierowcy i kabiny operatora zurawia samochodo¬ wego.Zgodnie z zalaczonym rysunkiem uklacl sterowania wedlug wynalazku zawiera silownik wykonawczy Z z tlokiem 3 sprzezonym z dzwignia 1 regulatora obro¬ tów silnika spalinowego maszyny, która znajduje sie równiez pod dzialaniem sprezyny 26.Ponadto na kazdym stanowisku obslugi zarówno w ka¬ binie kierowcy jak i kabinie operatora znajduje sie jeden zespól uruchamiajacy odpowiednio 9 i 10, który zawiera odpowiednio pedal 11, 12 i pompe 13, 14 z tlokiem 15, 16 sprzezonym z pedalem 11, 12. Kazdy zespól urucha¬ miajacy9,10 mapolaczenie z silownikiem wykonawczym 2 przez wspólny zawór logiczny 4, który jest zaworem trójdrogowym z tloczkiem plywajacym S i posiada dwa usytuowane w osi wzdluznej wejscia 6, 7 oraz jedno wyj¬ scie 8. Do wejsc 6, 7 podlaczone sa odpowiednio prze¬ wody 17, 18 laczace zespoly uruchamiajace 9, 10 z za¬ worem logicznym 4, a wyjscie 8 za pomoca przewodu 19 jest polaczone z silownikiem wykonawczym2.Kazda pompa 13, 14 zespolów uruchamiajacych 9, 10 jest wyposazona w zbiornik uzupelniajacy 21, który poprzez przewód 22 ma polaczenie z dana pompa 13,14 w miejscu, które przy wcisnietym pedale 11, 12 prze¬ slania tlok odpowiednio 15,16.Sposób dzialania ukladu sterowania jest nastepujacy: po nyciSnieciu pedalu 11 w kabinie kierowcy nastepuje przemieszczenie tloka 15 i odciecie doplywu do pompy 13 przewodem 22 cieczy hydraulicznej ze zbiornika uzupel¬ niajacego 21. Równoczesnie z pompy 13 znajdujaca sie w niej ciecz jest przez tlok 15 przetlaczana do przc- wodzu 17 i przez wejscie 7 do zaworu logicznego 4, w wyniku czego tloczek plywajacy 5 zostajeprzemieszczo¬ ny w prawe skarajne polozenie zamykajac drugie wejscie 6 oraz otwierajac wyjscie 83 zatem przy nacisnieciu pedalu 11 ciecz hydrauliczna z pompy 13 przewodem 18, przez wejscie 7 i wyjscie 8 zaworu logicznego 4 oraz przewodem 19 podawana jest do silownika wykonawcze¬ go'% którego tlok 3 spowoduje przemieszczenie dzwigni 1 regulatora ilosci obrotów silnika spalinowego, przy czym wielkosc wychylania dzwigni i, czyli uzyskana ilosc 4 obrotów silnika spalinowego, jest proporcjonalna do wielkosci zrealizowanego skoku pedalu 11, a calkowity skok pedalu 11 wyznacza nastawienie ogranicznika ilosci obrotów23. Pozwolnieniu pedalu 11 pod wplywem 5 dzialania sprezyny 20 dzwignia 1, tlok 3, tloczek 5 oraz tlok 15 i pedal U wracaja do polozenia biegu luzem.Sterowanie dzwignia regulatorów obrotów silnika spalinowego z drugiego stanowiaka, to jest kabiny operatora zurawia odbywa sie w sposób analogiczny 10 przez nacisniecie pedalu 12. W tym przypadku przez przemieszczenie tloka 16 ciecz z pompy 14 przewodem 17 wejsciem 6 dostaje sie do zaworu logicznego 4 przemiesz¬ czajac tloczek 5 w lewe skrajne polozenie, w wyniku czego ciecz przez wyjscie 8 przewodem 19 dostaje sie 15 do silownika wykonawczego 2, który odpowiednio przemiesci dzwignie 1 regulatora obrotów silnika spa¬ linowego. Maksymalne ograniczenie obrotów silnika dla pracy osprzetu roboczego zurawia nastawiane jest na ograniczniku 24 skoku pedalu 12. 20 Jak wynika z powyzszego opisu konstrukcji i dzialania uklad Sterowania Wedlug wynalazku jest prosty i nie wymaga ciaglej kontroli i regulacji niektórych czesci skladowych. Dzieki temu jest ulatwiona obsluga, zmniej¬ szone sa przestoje maszyn, a uklad zapewnia dokladne 25 i niezawodne sterowanie dzwignia regulatora ilosci obrotów silnika spalinowego przy dobrej trwalosci elementów skladowych.Powyzszy przyklad nie ogranicza mozliwosci wykorzys¬ tania wynalazku. Takie uklady sterowania moga tez 30 byc stosowane do uruchamiania z dwóch lub wiecej stanowisk obslugi sprzegiel, hamulców, skrzyn prze¬ kladniowych lub innych t.p. mechanizmów.Zastrzezenia patentowe 35 1. Uklad sterowania dzwignia regulatora obrotów silnika spalinowego z dwóch lub wiecej stanowisk ob¬ slugi w maszynach roboczych, zwlaszcza zurawiach samochodowych, w których jeden silnik spalinowy 40 sluzy do napedu zespolu jezdnego i osprzetu roboczego maszyny, znamienny tym, ze sklada sie z silownika hy¬ draulicznego wykonawczego (2) z tlokiem (3) sprzezo¬ nym z dzwignia (1) regulatora obrotów silnika oraz dwóch zespolów uruchamiajacych: (9) kabiny kierowcy 45 i (10) kabiny operatora, z których kazdy zawiera odpo¬ wiednio pedal (li, 12) i pompe (13, 14), której tlok (15,16) jest sprzezony odpowiednio z pedalem (11,12), z tym, ze kazdy zespól uruchamiajacy (9 i 10) ma pola¬ czenie z silownikiem wykonawczym (2) poprzez wspólny zawór logiczny (4). 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawór logiczny (4) jest zaworem trójdrogowym, dwupo- lozeniowym z tloczkiem plywajacym (5), dwoma wej¬ sciami (6» 7), do których podlaczone sa odpowiednio * przewody (17, 18) doprowadzajace czynnik hydrauliczny z pomp (tó* 14) oraz jednym wyjsciem (8), przez które czynnik hydrauliczny jest podawany do przewodu (19) i silownika wykonawczego (2).124 499 PL