Przedmiotem wynalazku jest sposób regeneracji roztworów absorpcyjnych stosowanych do usuwania lotnych zanieczyszczen chlorku winylu z mieszanin gazowych.Do oczyszczania powietrza lub gazów odlotowych z chlorku winylu najczesciej stosuje sie procesy absorpcyjne, w których jako ciecz absorpcyjna uzywa sie wodna zawiesine polichlorku winylu lub wodne roztwory rozpuszczalników organicznych.W kazdym z wymienionych przypadków pozostaje problem uwarunkowany wymogami ochrony srodowiska zagospodarowania roztworów poabsorpcyjnych lub tez odzysku z tych roz¬ tworów chlorku winylu i dalszej rekuperacji roztworu w procesie absorpcji.Znany z opisu patentowego RFN nr 2 640 546 sposób desorpcji chlorku winylu z zawiesiny zawierajacej od 1 do 60% polimeru o srednicy ziarna 20-500 um, polega na desorpcji monomeru para wodna o temperaturze 353-423 K pod odpowiednim cisnieniem.W opisie patentowym RFN nr 1 248 943 opisano proces nieciaglego usuwania lotnych zanie¬ czyszczen z wodnych dyspersji polimerów. Polega on na tym, ze w specjalnie zaprojektowanym urzadzeniu, umozliwiajacym obróbke równiez silnie pieniacych sie emulsji, przez wrzaca dyspersje polimeru przepuszcza sie pare wodna, korzystnie w temperaturze 323-373 K, bez uzalezniania temperatury od rodzaju polimeru.Znany jest równiez sposób, zgodnie z którym monomer z zawiesiny usuwany jest gazami inertnymi, miedzy innymi para wodna o temperaturze 343-423 K.W polskim opisie patentowym nr 98 219 opisano sposób usuwania nieprzereagowanego chlorku winylu z wodnych dyspersji polichlorku winylu, zgodnie z którym w temperaturze 353-373 K w ciagu 3-60 minut z wrzacej dyspersji odprowadza sie para wodna zawarty w niej chlorek winylu z predkoscia odparowania wynoszaca 0,006-0,2 kg pary wodnej na 1 kg polichlorku winylu i 1 minute, przy czym cieplo niezbedne do oparowania doprowadza sie do dyspersji przez posrednie jej ogrzewanie i/lub przez wprowadzanie do niej pary wodnej.Technike odmienna wydzielania chlorku winylu z wodnej mieszaniny polichlorku winylu przedstawiono w polskim opisie patentowym nr 105 130, zgodnie z którym wodna mieszanina2 124485 polimeru przepuszcza sie w podwyzszonej temperaturze pod obnizonym cisnieniem po drgajacej powierzchni specjalnie uksztaltowanej.Zgodnie z polskim opisem patentowym nr 107 124 sposób ciaglej obróbki wodnych zawiesin polimeru za pomoca gazów obojetnych w kilku komorach kolejno w przestrzeni, która jest podzielona na komory polaczone ze soba otworami przeplywowymi gazu i cieczy i zawieraja kazda przestrzen wypelniona gazem i ciecza, polega na tym, ze przestrzenie gazowe w komorach sa wzgledem siebie zamkniete, a transport gazu zjednej komory do drugiej nastepuje tylko w jednym kierunku, przeciwnym do kierunku przeplywu zawiesiny. Wymieniony sposób stosuje sie do obróbki wodnych zawiesin polimeru o zawartosci co najmniej 50% wagowych polimeryzowanego chlorku winylu.Niedogodnoscia stosowania znanych sposobów wydzielania chlorku winylu z jego wodnych roztworów w szczególnosci rozpuszczalnikowych jest wysoka energochlonnosc desorpcji, wyraza¬ jaca sie znacznym zuzyciem ciepla oraz co w szczególnosci jest niekorzystne, wtórne zanieczyszcze¬ nie srodowiska powodowane odprowadzeniem skroplin podesorpcyjnych po wydzieleniu z nich chlorku winylu do scieków.Niedogodnosci te w znacznej mierze eliminuje sposób wedlug wynalazku.Zgodnie z wynalazkiem sposób regeneracji roztworów absorpcyjnych stosowanych do usuwa¬ nia lotnych zanieczyszczen chlorku winylu z mieszanin gazowych, w którym desorpcje chlorku winylu prowadzi sie gazami inertnymi polega na tym, ze regenerowany roztwór absorpcyjny poddaje sie dwustopniowej desorpcji chlorku winylu, stosujac na pierwszym stopniu desorpcje termiczna pod cisnieniem atmosferycznym w temperaturze 353-373 K do osiagniecia w roztworze stezenia chlorku winylu równego 9-14mg/cm3, a na drugim stopniu desorpcje gazami inertnymi zawierajacymi chlorek winylu w ilosci 1-50% objetosciowo przy czym desorpcje gazami inertnymi prowadzi sie pod normalnym cisnieniem w zakresie temperatur 353-423 K.Cieplo niezbedne do odparowania roztworu w procesie desorpcji termicznej dostarcza sie stosujac przeponowe ogrzewanie rozworu i/lub przez wprowadzenie pary wodnej, korzystnie przegrzanej, przy czym utrzymuje sie przez caly okres desorpcji termicznej kontrole temperatury, utrzymujac ja na zadanym poziomie.Proces mozna prowadzic sposobem ciaglym lub periodycznym. Przy ciaglym sposobie desorp¬ cji zatezony roztwór odprowadzany jest bezposrednio do drugiego odparowalnika gdzie bezprze- ponowo gazem inertnym, zawierajacym chlorek winylu desrobuje sie pozostalosc niezdesorbowa- nego chlorku winylu. Nasycone gazy inertne kierowane sa do oczyszczania wraz z gazami zanieczyszczonymi chlorkiem winylu.Sposobem wedlug wynalazku mozna desorbowac chlorek winylu z roztworów absorpcyj¬ nych stosowanych w procesach absorpcji do oczyszczania powietrza lub gazów odlotowych z chlorku winylu.Rozpuszczalnosc chlorku winylu w rozpuszczalnikach organicznych jest wysoka i silnie zalezy od temperatury. Nieznaczne obnizenie temperatury zwieksza znacznie rozpuszczalnosc chlorku winylu.Do wyjasnienia sposobu wedlug wynalazku sluzy rysunek przedstawiajacy wykres zaleznosci stezenia chlorku winylu w cieczy od temperatury dla róznych rozpuszczalników. Krzywa 1 na wykresie przedstawia line równowagi termicznej dla szesciochlorobutadienu w mieszaninie z innymi rozpuszczalnikami organicznymi takimi jak szesciochloroetan, szesciochlorobenzen i osmiochlorotoluen, krzywa 2 dla p-chlorotoluenu, a krzywa 3 dla kwasu oleinowego.Wszystkie z wymienionych rozpuszczalników sa dobrymi sorbentami chlorku winylu.Nizej podane przyklady blizej objasniaja sposób wedlug wynalazku.Przyklad I. Roztwór kwasu oleinowego zawierajacy chlorek winylu w ilosci 80mg/cm3 poddano desorpcji ogrzewajac go przeponowo para wodna do temperatury 373 K. Jednoczesnie w miare wzrostu temperatury pobierano z roztworu próbke i okreslano stezenie chlorku winylu w roztworze.Wyniki analiz zestawiono w tablicy I podajac stezenie chlorku winylu co 20°.124485 3 Tablica I Lp. 1 2 3 4 5 Temperatura (K) 293 313 333 353 373 Stezenie (mg/cm3) 80 46 30 21 13 Po osiagnieciu stezenia chlorku winylu w roztworze 13 mg/cm3 przez roztwór przepuszczono gaz inertny azot zawierajacy 50% objetosciowo chlorku winylu. Po zakonczeniu procesu desorpcji w cieczy pozostalo 3,5 mg/cm3 chlorku winylu. Desorpcje gazem inertnym prowadzono w tempe¬ raturze 423 K. Gazy podesorpcyjne po schlodzeniu kierowano do absorpcji ciecza uzyskana z procesu desorpcji, podobnie jak wymienione gazy wczesniej ochlodzone.Przyklad II. Roztwór p-chlorotoluenu zawierajacy chlorek winylu w ilosci 150mg/cm3 poddano desorpcji ogrzewajac go przeponowo para wodna do temperatury 373 K. Jednoczesnie w trakcie podnoszenia temperatury roztworu badano stezenie chlorku winylu w roztworze. Wyniki analiz zestawiono w tablicy II, podajac co 20° stezenie chlorku winylu w roztworze.Tablica II Lp. 1 2 3 4 5 Temperatura 293 313 333 353 373 (K) Stezenie (mg/cm3) 150 96 50 32 14 Po osiagnieciu stezenia chlorku winylu w roztworze 14 mg/cm3 przez roztwór przepuszczono gaz inertny azot zawierajacy 4% objetosciowo chlorku winylu. Po zakonczeniu procesu desorpcji w cieczy pozostalo 0,53 mg/cm3 chlorku winylu. Desorpcje gazem inertnym prowadzono w tempera¬ turze 413 K. Schlodzone gazy podesorpcyjne i ciecz zregenerowana kierowano do procesu absorpcji.Zastrzezenie patentowe Sposób regeneracji roztworów absorpcyjnych stosowanych do usuwania lotnych zanieczy¬ szczen chlorku winylu z mieszanin gazowych, polegajacy na desorpcji chlorku winylu gazami inertnymi, znamienny tym, ze regenerowany roztwór poddaje sie dwustopniowej desorpcji chlorku winylu, stosujac na pierwszym stopniu desorpcje termiczna pod cisnieniem atmosferycznym w temperaturze 353-373 K do osiagniecia w roztworze stezenia chlorku winylu równego 9-14 mg/cm3, a na drugim stopniu desorpcje gazami inertnymi zawierajacymi chlorek winylu w ilosci 1-50% objetosciowo, przy czym desorpcje gazami inertnymi prowadzi sie pod normalnym cisnieniem w zakresie temperatur 353-423 K.124485 2?3 Ttl 335 353 373 393 7l3 433 T {Jo Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL