Przedmiotem wynalazku jest radiotelefon simplek¬ sowo-dupleksowy uzywany w radiokomunikacji ru¬ chomej, a w szczególnosci w radiokomunikacji morskiej przez jednostki plywajace do lacznosci ze stacjami brzegowymi i innymi jednostkami plywajacymi.Z instrukcji technicznej Manual no. 219001000 firmy ITT Marine znany jest radiotelefon simpleksowo- -dupleksowy typu STR20B skladajacy sie z filtru roz- galeznego, toru wzmacniacza wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej odbiornika, toru wzmacniacza wielkiej czestotliwosci do pracy dupleksowej odbior¬ nika, mieszacza odbiornika, toru heterodyny, oscylatora kanalowego odbiornika, toru posredniej czestotliwosci, toru malej czestotliwosci odbiornika i toru nadajnika.Filtr rozgalezny, stosowany przy pracy dupleksowej na jedna antene, jest wbudowany w radiotelefon.Tor wzmacniacza wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej odbiornika i tor wzmacniacza wielkiej czestotliwosci do pracy dupleksowej odbiornika, tor heterodyny oraz mieszacz odbiornika stanowia zespól wejsciowy wielkiej czestotliwosci odbiornika.Wlaczanie zadanego rodzaju pracy radiotelefonu — simpleksowej lub dupleksowej — odbywa sie przez przelaczanie napiec zasilajacych z toru wzmacniacza wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej na tor wzmacniacza wielkiej czestotliwosci do pracy duplekso¬ wej lub odwrotnie i przez odpowiednie przelaczanie przelacznika diodowego znajdujacego sie pomiedzy oboma wzmacniaczami wielkiej czestotliwosci odbior- 10 15 20 25 30 nika a mieszaczem odbiornika oraz przez przelaczanie obwodu dostrójczego w oscylatorze kanalowym.W sieciach radiokomunikacji ruchomej powszechnie stosowanym rodzajem pracy jest praca simpleksowa.Mniejsza czesc sieci radiokomunikacji ruchomej sta¬ nowia sieci przystosowane wylacznie do pracy duplek¬ sowej.Natomiast najmniejsza grupa sieci radiokomunikacji ruchomej stanowia sieci przystopowane równoczesnie do pracy simpleksowej i dupleksowej. Tego rodzaju sieci sa stosowane miedzy innymi w radiokomunikacji morskiej bliskiego zasiegu. Ze wzgledu na zapotrzebo¬ wanie wiekszosc sprzetu produkowanego dla potrzeb radiokomunikacji ruchomej jest przystosowana wylacz¬ nie do pracy simpleksowej.Konstiukcja sprzetu radiokomunikacyjnego przysto¬ sowanego jednoczesnie do pracy simpleksowej i du¬ pleksowej wymaga powaznych modyfikacji w stosunku do sprzetu przystosowanego wylacznie do pracy sim¬ pleksowej. Taki stan prowadzi do koniecznosci opraco¬ wania nowych ukladów elektrycznych i nowych roz¬ wiazan mechanicznych dla radiotelefonów simplekso- wo-dupleksowych w stosunku do radiotelefonów wy¬ lacznie simpleksowych.Ze wzgledu na znaczne rozbieznosci pomiedzy tymi urzadzeniami, wystepuja równiez róznice w technologii, wyposazeniu pomiarowym i asortymencie materialów, co stanowi powazna niedogodnosc produkcyjna.Radiotelefon wedlug wynalazku jest wyposazony w zespól wejsciowy wielkiej czestotliwosci do pracy 124 471124 471 3 dupleksowej odbiornika, zespól wejsciowy wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej odbiornika, oscy¬ lator kanalowy do pracy dupleksowej odbiornika, oscylator kanalowy do pracy siinpleksowej odbiornika) uklad przelaczajacy, tor posredniej czestotliwosci, tor malej czestotliwosci odbiornika, nadajnik oraz prze¬ kaznik nadawania — odbiór.Zespól wejsciowy wielkiej czestotliwosci odbiornika sklada sie z toru wielkiej czestotliwosci, toiu hetero- dyny i mieszacza odbiornika.Radiotelefon wedlug wynalazku ma uklad przelacza¬ jacy którego pierwsze wejscie jest polaczone z wyjsciem zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy ^dupleksowej odbiornika, a drugie wejscie — z wyjsciem zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej odbiornika, natomiast wyjscie ukladu .'przelaczajacego polaczone jest z wejsciem toru po¬ sredniej czestotliwosci.PonYdtó ^pierwsze" wyjscie zasilajace ukladu przela¬ czajacego jest polaczone z wejsciem zasilajacym zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy duplekso¬ wej odbiornika i z wejsciem zasilajacym oscylatora kanalowego do pracy dupleksowej odbiornika, a drugie wyjscie zasilajace ukladu przelaczajacego jest polaczone z wejsciem zasilajacym zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej odbiornika i z wejsciem zasilajacym oscylatora kanalowego do pracy simpleksowej odbiornika. Wyjscie oscylatora kanalowego do pracy dupleksowej odbiornika jest polaczone z wej¬ sciem heterodynowym zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy dupleksowej odbiornika, a wyjs¬ cie oscylatora kanalowego do pracy simpleksowej od¬ biornika jest polaczone z wejsciem heterodynowym zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej odbiornika.Antena radiotelefonu jest polaczona z wejsciem filtru rozgaleznego, którego pierwsze i drugie wyjscie sa polaczone poprzez zespól podwójnej dlawnicy od¬ powiednio z wejsciem zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej odbiornika i z wejs¬ ciem przekaznika nadawanie — odbiór.Zespól podwójnej dlawnicy umozliwia polaczenie anteny i filtru rozgaleznego z pozostalymi zespolami radiotelefonu znajdujacymi sie wewnatrz oddzielnej obudowy.Korzystnie uklad radiotelefonu jest rozwiazany w ten sposób, ze zespól wejsciowy wielkiej czestotliwosci do pracy dupleksowej odbiornika ma identyczna budowe elektryczna i mechaniczna jak zespól wejsciowy wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej odbiornika* Analogicznie oscylator kanalowy do pracy duplekso¬ wej odbiornika ma identyczna budowe elektryczna i mechaniczna jak oscylator kanalowy do pracy simplek¬ sowej odbiornika.Zespól podwójnej dlawnicy stosowany w radiotele¬ fonie do polaczenia filtru rozgaleznego z pozostalymi zespolami urzadzenia charakteryzuje sie tym, ie posiada korpus* w którego podstawie sa cztery otwory do moco¬ wania, a w jego górnej czesci znajduja sie dwa gwinto¬ wane otwory przechodzace ku dolowi w jeden otwór wylotowy. Ponadto w potnych otworach znajduja sie elementy sluzace do zadlawiania przewodów prze¬ chodzacych przez zespól dlawnicy.Dzieki zastosowaniu w radiotelefonie ukladu prze¬ laczajacego, wspólpracujacego z torem posredniej cze- 4 stotliwosci, zespolami wejsciowymi wielkiej czestotli¬ wosci do pracy dupleksowej i simpleksowej odbiornika oraz z oscylatorami kanalowymi do pracy dupleksowej i simpleksowej odbiornika, rozwiazanie wedlug wy- 5 nalazku umozliwia wykorzystanie do konstrukcji radio¬ telefonów simpleksowo-dupleksowych zespolów i blo¬ ków, jakie sa powszechnie stosowane w produkcji radiotelefonów simpleksowych. Ponadto stosowanie ukladu przelaczajacego w torze sygnalu posredniej 10 czestotliwosci zamiast w torze sygnalu wielkiej czesto¬ tliwosci pozwala zmniejszyc straty i znieksztalcenia sygnalu.Produkcja radiotelefonu simpleksowo-dupleksowego wedlug wynalazku moze byc uruchomiona w bardzo 15 prosty sposób w oparciu o produkcje radiotelefonów simpleksowych z wykorzystaniem typowych zespolów i bloków.Dodatkowo dzieki zastosowaniu zespolu podwójnej dlawnicy, rozwiazanie wedlug wynalazku umozliwia 20 wykorzystanie takich elementów radiotelefonów sim¬ pleksowych jak obudowy, w wyniku mocowania ze¬ spolu podwójnej dlawnicy w miejsce gniazda koncen¬ trycznego i laczenie poprzez te dlawnke ukladu elek¬ trycznego, znajdujacego sie wewnatrz obudowy, z fil- 25 trem rozgaleznym mocowanym na obudowie radio¬ telefonu.Stosowanie rozwiazania wedlug wynalazku umozliwia znaczne obnizenie kosztów opracowania radiotelefonu simpleksowo-dupleksowego zwlaszcza w sytuacji uru- 30 chomienia produkcji w oparciu o produkowane radio¬ telefony simpleksowe. W dalszej konsekwencji roz¬ wiazanie umozliwia unifikacje zespolów i bloków dla róznych typów urzadzen oraz unifikacje technologii i kontroli. 35 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy radiotelefonu simpleksowo-duplek¬ sowego, fig. 2 — zespól podwójnej dlawnicy w rzucie perspektywicznym, a fig. 3 — zespól podwójnej dlawnicy 40 w przekroju poprzecznym.Jak pokazano na rysunku, antena 1 jest polaczona z wejsciem filtru rozgaleznego 2, którego pierwsze wyjscie jest polaczone z wejsciem zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy dupleksowej <4) od¬ biornika, a drugie wyjscie — z wejsciem przekaznika nadawanie — odbiór 11. Oba wyjscia filtru rozgaleznego 2 przechodza poprzez zespól podwójnej dlawnicy 3.Pierwsze wyjscie przekaznika nadawanie — odbiór 11 jest polaczone z wejsciem zespolu wejsciowego wiel- 50 kiej czestotliwosci do pracy simpleksowej 5 odbiornika, a jego drugie wyjscie — z wyjsciem nadajnika 12.Z wejsciem heterodynowym zespolu wejsciowego wiel¬ kiej czestotliwosci do pracy dupleksowej 4 odbiornika jest polaczone wyjscie oscylatora kanalowego do pracy 55 dupleksowej 6 odbiornika, a z wejsciem heterodynowym zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej S odbiornika — wyjscie oscylatora ka¬ nalowego do pracy simpleksowej 7 odbiornika. Wejscia zasilajace zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci 09 do pracy dupleksowej 4 odbiornika i oscylatora kana¬ lowego do pracy dupleksowej 6 odbiornika sa polaczone z wyjsciem zasilajacym ukladu przelaczajacego 8.Natomiast wejscia zasilajace zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej S od- $5 biornika i oscylatora kanalowego do pracy simpleksowej124 471 5 7 odbiornika maja polaczenie z drugim wyjsciem za¬ silajacym ukladu przelaczajacego 8. Wyjscie zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy duplek¬ sowej 4 odbiornika jest polaczone z pierwszym wejsciem ukladu przelaczajacego 8, a wyjscie zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej 5 od¬ biornika — z drugim wejsciem ukladu przelaczajacego 8. Wyjscie sygnalowe ukladu przelaczajacego 8 jest polaczone z wejsciem toru posredniej czestotliwosci 9, którego wyjscie ma polaczenie z wejsciem toru malej czestotliwosci 10.Podczas pracy simpleksowej radiotelefonu w stanie odbioru sygnal z anteny 1 poprzez filtr rozgalezny 2 dochodzi do wejscia przekaznika nadawanie — odbiór 11, skad poprzez jego zwarte styki jest doprowadzany do wejscia zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej 5 odbiornika. Nadajnik 12 w tym czasie nie pracuje, a jego wyjscie jest odlaczone przez rozwarte styki przekaznika nadawanie — odbiór 11.Uklad przelaczajacy 8 przy pracy simpleksowej powoduje wlaczanie zasilania zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej 5 odbior¬ nika i zasilania oscylatora kanalowego do pracy sim¬ pleksowej 7 odbiornika oraz laczenie wyjscia zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy simplekso¬ wej 5 odbiornika z wejsciem toru posrednie! czesto¬ tliwosci 9. Sygnal wielkiej czestotliwosci wzmocniony i poddany przemianie czestotliwosci w zespole wejscio¬ wym wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej 5 odbiornika jest doprowadzany do wejscia toru posred¬ niej czestotliwosci 9, gdzie jest wzmacniany i demo- dulowany, a sygnal wyjsciowy jest wzmacniany w torze malej czestotliwosci 10 odbiornika.Podczas pracy simpleksowej w stanie nadawania nadajnik 12 generuje sygnal, który przez zwarte styki przekaznika nadawanie — odbiór 11 jest doprowadzany do drugiego wyjscia filtru rozgaleznego 2, skad po przejsciu przez galaz filtrujaca pojawia sie na jego wejsciu i jest wypromieniowywany przez antene 1. W czasie nadawania wejscie zespolu wejsciowego wielkiej czesto¬ tliwosci do pracy simpleksowej 5 odbiornika jest od¬ laczone przez rozwarte styki przekaznika nadawanie — odbiór 11.Podczas pracy dupleksowej mozliwy jest jednoczesny odbiór i nadawanie sygnalu. Przy pracy dupleksowej sygnal z anteny 1 przechodzi przez galaz filtrujaca filtru rozgaleznego 2 skad jest doprowadzany na wejscie zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy dupleksowej 4 odbiornika.Uklad przelaczajacy 8 przy pracy dupleksowej po¬ woduje wlaczanie zasilania na zespól wejsciowy wielkiej czestotliwosci do pracy dupleksowej 4 odbiornika, na oscylator kanalowy do pracy dupleksowej 6 odbiornika oraz laczenie wyjscia zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej 4 odbiornika z wejsciem toru posredniej czestotliwosci 9.Sygnal wielkiej czestotliwosci, wzmocniony i pod¬ dany przemianie czestotliwosci w zespole wejsciowym wielkiej czestotliwosci do pracy dupleksowej 4 odbior¬ nika, jest doprowadzany do wejscia toru posredniej czestotliwosci 9, gdzie jest wzmacniany i demodulowany, a sygnal wyjsciowy jest wzmacniany w torze malej czestotliwosci 10 odbiornika.Podczas pracy dupleksowej sygnal z nadajnika 12 poprzez zwarte styki przekaznika 11 jest doprowadzany 6 do drugiego wyjscia filtru rozgaleznego 2, skad przez galaz filtrujaca filtru rozgaleznego 2 dochodzi do anteny 1 i jego wypromieniowywany w przestrzen.Zespól podwójnej dlawnicy 3, przedstawiony szcze- 5 gólowo w rzucie perspektywicznym na fig. 2 i w prze¬ kroju poprzecznym na fig. 3, sklada sie z korpusu 13, w którego plaskiej podstawie znajduja sie otwory 17 do mocowania, a w górnej czesci korpusu 13 sa zamo¬ cowane elementy dlawiace 16. 10 W górnej czesci korpusu 13 znajduja sie dwa gwinto¬ wane otwory 14, sluzace do mocowania elementów dlawiacych 16. Otwory gwintowane 14 przechodza ku dolowi w jeden otwór wylotowy 15. Podstawa podwój¬ nej dlawnicy 3 ma takie wymiary, ze moze byc mocowa- 15 na w miejscach przewidzianych dla typowych zlacz koncentrycznych.Zastrzezenia patentowe 20 1- Radiotelefon simpleksowo-dupleksowy zawierajacy antene, zespól wejsciowy wielkiej czestotliwosci od¬ biornika, oscylator kanalowy, tor posredniej czestotli¬ wosci, tor malej czestotliwosci odbiornika, nadajnik i przekaznik nadawanie — odbiór, znamienny tym, 25 ze ma uklad przelaczajacy (8), którego pierwsze wejscie jest polaczone z wyjsciem zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy dupleksowej (4) odbiornika, a drugie wejscie jest polaczone z wyjsciem zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy simplek- 30 sowej (5) odbiornika natomiast wyjscie ukladu przela¬ czajacego (8) jest polaczone z wejsciem toru posredniej czestotliwosci (9), ponadto pierwsze wyjscie zasilajace ukladu przelaczajacego (8) polaczone jest z wejsciami zasilajacymi zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci 35 do pracy dupleksowej (4) odbiornika i oscylatora kana¬ lowego do pracy dupleksowej (6) odbiornika, a drugie wyjscie zasilajace jest polaczone z wejsciami zasilaja¬ cymi zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy simpleksowej (5) i oscylatora kanalowego do 40 pracy simpleksowej (7), przy czym pierwsze i drugie wyjscie filtru rozgaleznego (2) sa polaczone poprzez zespól podwójnej dlawnicy (3) odpowiednio z wejsciem zespolu wejsciowego wielkiej czestotliwosci do pracy dupleksowej (4) odbiornika i z wejsciem przekaznika 45 nadawanie — odbiór (11). 2. Radiotelefon wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zespól wejsciowy wielkiej czestotliwosci do pracy dupleksowej (4) odbiornika ma identyczna budowe elektryczna i mechaniczna jak zespól wejsciowy wielkiej 50 czestotliwosci do pracy simpleksowej (5) odbiornika. 3. Radiotelefon wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze oscylator kanalowy do pracy dupleksowej (6) od¬ biornika ma identyczna budowe elektryczna i mecha¬ niczna jak oscylator kanalowy do pracy simpleksowej 55 (7) odbiornika. 4. Radiotelefon wedlug zastrz. 1, majacy zespól dlawnicy do wprowadzania przewodów koncentrycz¬ nych, zwlaszcza w miejscach przewidzianych dla zlacz koncentrycznych, znamienny tym, ze w górnej czesci 50 korpusu (13) zespolu podwójnej dlawnicy (3) znajduja sie dwa gwintowane otwory (14) przechodzace ku dolowi w jeden otwór wylotowy (15), przy czym w obu gwintowanych otworach (14) znajduja sie elementy dlawiace (16), a ponadto w plaskiej podstawie korpusu 65 (13) znajduja sie otwory do mocowania (17).124 471 Y1 2 E3 3 fi 12 7 H 8 10 %.l Fig.l Fig. 3 LDD Z-d 2, z. 491/1400/84/18, n. 90+20 egz.Cena 100 zl PL