Przedmiotem wynalazku jest uchwyt trzymajaco- -centrujacy pretów okraglych przeznaczonych do obróbki termicznej, plastycznej i mechanicznej.Znany jest uchwyt zaciskowy z tuleja zaciskowa sluzaca do centrowania i mocowania obrabianych pretów, której srednica wewnetrzna zmniejsza sie przez wkrecanie na korpus uchwytu, nasadki o otworze stozkowym. Znana jest równiez z opisu patentu polskiego nr 65 322 tulejka centrujaca wal,- cówke z chwytem stozkowym, która jest ulozysko- wana przesuwnie-obrotiowo w lozysku kulkowym i od tylu podparta sprezyna.W obydwu tych znanych rozwiazaniach wyste¬ puje trudnosc w ustawieniu osiowym trzymanego preta jak równiez mozliwosc jego zakleszczenia.Niedogodnosci te eliminuje rozwiazanie wedlug wynalazku, które sklada sie z dwóch niezaleznych zespolów trzymajacych zapewniajacych osiowosc preta.Kazdy z zespolów trzymajacych sklada sie z tu¬ lejki, w której gniazdach znajduja sie co naj¬ mniej trzy kulki. W czesci czolowej urzadzenia znajduje sie tulejka mniejsza z odpowiednio do¬ branymi malymi kulkami, natomiast w czesci tyl¬ nej zainstalowana jest tulejka duza z kulkami o wiekszej srednicy. Kulki z jednej strony dolegaja do trzymanego preta a z drugiej tocza sie po po¬ wierzchni stozkowej pierscienia stalego, w glab którego w kierunku mniejszej srednicy wpychane 10 15 20 SI sa za posrednictwem tulejek przez sprezyny do¬ ciskowe podczas blokowania preta.W celu zwolnienia preta wciska sie plytke czo¬ lowa, która powoduje wycofanie sie kulek w kie¬ runku wiekszej srednicy stozkowego pierscienia stalego. Przesuniecie preta w kierunku wiekszej srednicy powoduje równiez samoczynne zwolnienie zacisku centrujacego.Rozwiazanie wedlug wynalazku zapewnia szyb- korozlacznosc uchwytu oraz samoczynny zacisk i centryczne ustawienie sie trzymanego preta. Sila zacisku wzrasta proporcjonalnie do sily wyciagaja¬ cej pret w kierunku mniejszej srednicy stozkowego pierscienia stalego. Urzadzenie nadaje sie zarówno do trzymania pretów cylindrycznych jak i stoz¬ kowych w zakresie zbieznosci stozków Morse'a.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 ilustruje przekrój osiowy urzadzenia, fig. 2 prze¬ krój poprzeczny A—A, a fig. 3 przekrój poprzeczny B—B. Jest to urzadzenie samozaciskowe toczne, w którym mechanizm mocujacy jest podzielony na dwa niezalezne zespoly trzymajace, zapewniajace osiowosc preta.W czesci czolowej urzadzenia znajduje sie tu¬ lejka mala law czesci tylnej tulejka duza 2, w gniazdach których umieszczone sa po trzy kulki 3 dobrane wielkoscia do pierscieni. Kulki 3 z jed¬ nej srony dolegaja do trzymanego preta, a z dru¬ giej — przeciwleglej tocza sie po powierzchni stoz- 124 274124 274 kowej pierscienia stalego 4. Ruch osiowy tulejki malej 1 i tulejki duzej 2 w celu zacisniecia preta otrzymuje sie na skutek dzialania trzech sprezyn srubowych 5 oddzielnych dla kazdego pierscienia.Wprowadzajac pret od strony mniejszej srednicy stozka pierscienia stalego 4 popycha sie tulejke mala 1 oraz kulki 3 i powoduje sie ich przeta¬ czanie wzdluz tworzacej stozka, az do chwili do¬ pasowania sie rozstawu kulek do srednicy wpro¬ wadzanego preta. Dalsze wprowadzenie preta dziala podobnie na kulki 3 i tulejke duza 2 docis¬ kana w przeciwnym kierunku do ruchu preta, przez sprezyny srubowe 5. Po dojsciu preta do zderzaka pret jest samoczynnie zacisniety i unie¬ mozliwiane jest jegó^wycofanie. Zwolnienie preta jest mozliwe przez nacisniecie plytki czolowej 6, która przekuwa obydwa zesrioly trzymajace w obreb wiekszej, srednicy stozka lub powoduje ruch za¬ cisnietego preta w odwrotnym kierunku.Zastrzezenia patentowe 1. Uchwyt trzymajaco-centrujacy do pretów okraglych, znamienny tym, ze posiada dwa od¬ dzielne wspólosiowe zespoly samozaciskowe w po- » staci tulejki malej (1) i tulejki duzej (2) w gniaz¬ dach których znajduja sie co najmniej trzy kulki (3) w kazdej, rozmieszczone na obwodzie równo¬ miernie oraz z jednej strony dolegajace do trzy¬ manego preta, a z drugiej toczace sie po powierz- ¦• chni stozkowej pierscienia stalego (4) w glab któ¬ rego poosiowo w kierunku mniejszej srednicy wpychane sa przez sprezyny dociskowe (5), pod¬ czas blokowania preta, natomiast przez wcisniecie plytki czolowej (6), wycofane w kierunku wiekszej w srednicy stozkowego pierscienia stalego poprze* obie tulejki (1) i (2) podczas zwalniania preta. 2. Uchwyt trzymajaco-centrujacy wedlug zastrz. 1, znamieny tym, ze kulki w tulejce malej (1) ma¬ ja mniejsza srednice od kulek w tulejce duzej (2). .*«&, A-A 3Jt- m.2 LZGr»f. Z-d Nr 3 - 1306/84 90+20 egZ. At Cm IM sl PL