Przedmiotem wynalazku jest uklad wzmacniacza/ /tlumika o transmitancji sterowanej cyfrowo z duza rozdzielczoscia zmian transmitancji. Uklad ten moze byc zastosowany w kanalach analogowych skompu¬ teryzowanych systemów pomiarowych, w których wymagane sa dokladnie okreslone wzmocnienia lub tlumienia o róznych wartosciach, w filtrach aktyw¬ nych RC przestrajalnych cyfrowo oraz innych roz¬ wiazaniach, w których wymagane sa wzmocnienia lub tlumienia o róznych wartosciach uzyskiwanych bez polaczen mechanicznych.W znanych dotychczas ukladach wzmaniaczy lub ukladach tlumików sterowanych cyfrowo stosowane byly wzamniacze operacyjne z jednym ukladem dra¬ binki rezystancyjnej typu „R-2R", co nie zapewnialo duzej rozdzielczosci zmian wzmocnienia i pozwala¬ lo na realizacje w jednym ukladzie albo wzmacnia¬ cza albo tlumika, w zaleznosci od sposobu polacze¬ nia przelaczanej drabinki „R-2R" ze wzmacniaczem operacyjnym.W przypadku wlaczenia drabinki ,;R-2R" w obwo¬ dzie sprzezenia zwrotnego wzmaniacza operacyjne¬ go, uzyskiwano sterowany cyfrowo wzmacniacz o malej rozdzielczosci zmian wzmocnienia, a w przy¬ padku wlaczenia drabinki „R-2R" w obwodzie wejs¬ ciowym wzmacniacza operacyjnego uzyskiwano ste¬ rowany cyfrowo tlumik.Niedogodnoscia znanych ukladów jest niemoznosc uzyskania wzmocnienia i tlumienia w jednym ukla¬ dzie oraz mala rozdzielczosc zmian wzmocnienia. 10 15 Istota rozwiazania wedlug wynalazku polega na odpowiednim polaczeniu wzmaniacza operacyjnego i dwóch przelaczanych drabinek rezystancyjnych typu „R-2R", typowych dla multiplikatywnych prze¬ tworników cyfrowo-analogowych,, przy czym jedna drabinka „R-2R" jest wlaczona w obwodzie wej¬ sciowym ^a druga — w obwodzie sprzezenia zwrot¬ nego wzmacniacza operacyjnego.Zaleta ukladu wedlug wynalazku jest mozliwosc uzyskania wzmocnienia i tlumienia w jednym ukla¬ dzie oraz mozliwosc uzyskania tlumienia lub wzmoc¬ nienia ukladu o duzej rozdzielczosci zmian.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym przedsta¬ wiono schemat ideowy ukladu wzmacniacza/tlumi¬ ka o transmitancji sterowanej cyfrowo z duza roz¬ dzielczoscia. Uklad ten sklada sie ze wzmaniacza operacyjnego WO i dwóch ukladów drabinek re¬ zystancyjnych Ri i Ro typu „R-2R", typowych dla multiplikatywnych przetworników cyfrowo-analo¬ gowych, przelaczanych elektronicznie za pomoca n- -bitowego cyfrowego slowa sterujacego. Wejscie ukladu stanowi zacisk Vri wejsciowej drabinki re¬ zystancyjnej Bi, szyna li, do której przylaczane sa rezystory 2R tej drabinki przy wysterowaniu jedyn¬ kami logicznymi slowa cyfrowego Ni dolaczona jest do wejscia odwracajacego wzmacniacza operacyjne¬ go WO, a szyna tu do której przylaczane sa rezy¬ story 2R drabinki wejsciowej Ri w przypadku ist¬ nienia zer logicznych w slowie Ni dolaczona jest do masy ukladu.Zacisk Vr0 drabinki rezystancyjnej R* dolaczony 124 130124 130 3 jest do wyjscia wzmaniacza operacyjnego WO, szy¬ na 1<, do której przylaczane sa rezystory 2R dra¬ binki rezystancyjnej R0 przy wysterowaniu jedyn¬ kami logicznymi slowa cyfrowego N0 dolaczona jest równiez do wejscia odwracajacego wzmaniacza ope¬ racyjnego WO, a szyna 2<, do której przylaczane sa rezystory 2R drabinki rezystancyjnej R0 w przy¬ padku wystepowania zer logicznych w slowie N0 dolaczona jest równiez do masy ukladu.Wejscie nieodwracajace wzmacniacza operacyjne¬ go WO dolaczone jest przez rezystor Rm o wartosci R lub bezposrednio do masy ukladu. Wyjsciem ukla¬ du jest wyjscie wzmacniacza operacyjnego WO.Wejscia cyfrowe obu drabinek rezystancyjnych sa uzywane do sterowania cyfrowego transmitancji ukladu wzmacniacza/tlumika. Transmitancja napie¬ ciowa T okreslona wzorem T = Vo/Vt = — —- N0 gdzie Ni i N0 sa slowami sterujacymi w postaci liczb biarnych odpowiednio dla drabinki rezystan¬ cyjnej Ri w obwodzie wejsciowym i drabinki rezy¬ stancyjnej R0 w obwodzie sprzezenia zwrotnego wzmacniacza operacyjnego WO. Stad widac, ze transmitancja ukladu jest stosunkiem dwóch dowol¬ nych liczb binarnych, odpowiadajacych mozliwos¬ ciom obu drabinek Ri i R0, co zapewnia mozliwosc uzyskania tlumienia lub wzmocnienia ukladu o du¬ zej rozdzielczosci zmian. 10 15 20 25 Przykladowo, w znanych rozwiazaniach wzmac¬ niaczy sterowanych cyfrowo najmniejsza rozdziel¬ czosc wynosi 100%, a dla ukladu bedacego wyna¬ lazkiem wynosi 0,1% dla 10-cio bitowego slowa Ni i 0,025% dla 12-to bitowego slowa Ni.Zastrzezenie patentowe Uklad wzmacniacza/tlumika o transmitancji ste¬ rowanej cyfrowo z duza rozdzielczoscia, zawierajacy wzmacniacz operacyjny oraz drabinki rezystancyjne typu „R-2R", znamienny tym, ze pierwsza drabinka rezystancyjna (Ri) wlaczona jest w obwodzie wejs¬ ciowym wzmacniacza operacyjnego (WO), a druga drabinka rezystancyjna (R0) wlaczona jest w obwo¬ dzie sprzezenia zwrotnego tego wzmacniacza, przy czym zacisk (Vri) pierwszej drabinki rezystancyjnej (Ri) stanowi wejscie ukladu, zacisk (Vro) drugiej drabinki rezystancyjnej (Ro) polaczony z wyjsciem wzmacniacza operacyjnego (WO) stanowi wyjscie ukladu, natomiast szyna (li) drabinki rezystancyjnej (Ri) i szyna (10) drabinki rezystancyjnej (R0) dola¬ czone sa do wejscia odwracajacego wzmacniacza operacyjnego (WO), a szyna 2t drabinki rezystancyj¬ nej (Ri) i szyna (2C) drabinki rezystancyjnej (R0) dolaczone sa do masy ukladu. ii ;;r . ; i i1} iis^8 ti& g, i ZGK 1002/1100/84 — 90 egz.Cena zl 100,— PL