Przedmiotem wynalazku jest logarytmiczny przetwornik analogowo-cyfrowy z przetwarza¬ niem impulsowo-czasowym, znajdujacy zastosowanie zwlaszcza w systemach do kontroli urzadzen telekomunikacyjnych oraz w posrednich pomiarach wielkosci fizycznych, bedacych logarytmiczna funkcja wielkosci mierzonej.Z ksiazki „Cyfrowe systemy pomiarowe**, WNT, Warszawa 1979, s. 76, znany jest przetwor¬ nik, zawierajacy komparator, na którego jedno wejscie jest podawane napiecie przetwarzane, a drugie wejscie komparatora jest polaczone z generatorem napiecia o przebiegu wykladniczych.Wyjscie komparatora jest polaczone z jednym z wejsc sterujacych czasomierza cyfrowego, a drugie wejscie sterujace czasomierza i wejscie sterujace generatora sa polaczone z ukladem sterujacym. W komparatorze zachodzi porównanie stalego napiecia przetwarzanego z napieciem o przebiegu wykladniczym, a czasomierz cyfrowy mierzy czas od momentu rozpoczecia narostu napiecia wykladniczego do momentu zrównania sie tego napiecia z wartoscia napiecia przetwarzanego.Zmierzony czas jest logarytmiczna funkcja napiecia przetwarzanego.Znany przetwornik impulsowo-czasowy reaguje na chwilowa wartosc napiecia przetwarza¬ nego, mierzonego w chwili zrównania napiec. Powoduje to bardzo duze rozrzuty wyników kolej¬ nych przetworzen, w przypadku gdy na staly przebieg przetwarzany sa nalozone zmienne napiecia zaklócajace. Blad przetwarzania zalezy wówczas od róznicy faz miedzy napieciem zaklócajacym a przebiegiem sterujacym praca przetwornika.Wynalazek dotyczy przetwornika analogowo-cyfrowego, zawierajacego komparator i czaso¬ mierz cyfrowy. Istota wynalazku polega na wyposazeniu przetwornika w czlon kluczujacy, którego wyjscie jest polaczone poprzez calkujaco-rózniczkujacy czlon z wejsciem komparatora. Wyjscie komparatora jest polaczone z wyzwalajacym wejsciem generatora impulsów prostokatnych, któ¬ rego wyjscie jest polaczone z czasomierzem cyfrowym i ze sterujacym wejsciem czlonu kluczuja¬ cego. Korzystne jest wykonanie czlonu calkujaco-rózniczkujacego w postaci dwóch, wspólpracujacych ze soba wtórnikówemiterowych o wspólnym obciazeniu. Jeden wtórnik stanowi wzmacniacz operacyjny i tranzystor, objete petla ujemnego sprzezenia zwrotnego, a drugi wtórnik stanowi tranzystor, wchodzacy w sklad pierwszego wtórnika. Obciazeniem obu wtórników jest2 124 015 obwód utworzony przez szeregowe polaczenie rezystora i kondensatora, zbocznikowanego rezy¬ storem obciazajacym.W logarytmicznym przetworniku wedlug wynalazku nastepuje eliminacja zaklócen, których wartosc srednia w czasie calkowania impulsów jest równa zero.Przedmiot wynalazku jest objasniony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedsta¬ wia schemat ideowo-blokowy logarytmicznego przetwornika analogowo-cyfrowego z przetwarza¬ niem impulsowo-czasowym.Przykladowy przetwornik wedlug wynalazku zawiera kluczujacy czlon 1, wykonany w postaci klucza tranzystorowego, który zwiera zaciski wejsciowe przetwornika albo laczy wejscie przetwor¬ nika z wejsciem calkujaco-rózniczkujacego czlonu 2. Wejsciem tego czlonu 2 jest nieodwracajace wejscie operacyjnego wzmacniacza 3. Wyjscie operacyjnego wzmacniacza 3 jest polaczone z baza tranzystora 4, a emiter tranzystora 4 jest polaczony poprzez rezystor 5 ujemnego sprzezenia zwrotnego z odwracajacym wejsciem operacyjnego wzmacniacza 3. W obwód emitera tranzystora 4 sa wlaczone szeregowo obciazajacy rezystor 6 i kondensator 7, zbocznikowany rozladowujacym rezystorem 8. Operacyjny wzmacniacz 3, tranzystor 4 i rezystor 5 sprzezenia zwrotnego tworza jeden wtórnik emiterowy, a tranzystor 4 pracuje jako drugi wtórnik emiterowy, przy czym oba wtórniki maja wspólny obwód obciazenia, który stanowia rezystor 6, kondensator 7 i rozladowu¬ jacy rezystor 8, bedacy wyjsciowym elementem calkujaco-rózniczkujacego czlonu 2. Wyjscie calkujaco-rózniczkujacego czlonu 2 jest polaczone z jednym z wejsc komparatora 9, na którego drugie wejscie jest doprowadzane napiecie odniesienia U0, o stalej zadanej wartosci. Wyjscie komparatora 9 jest polaczone z wyzwalajacym wejsciem generatora 10 impulsów prostokatnych, natomiast wyjscie generatora 10 jest polaczone ze sterujacym wejsciem kluczujacego czlonu liz cyfrowym czasomierzem 11.Wejsciowe,przetwarzane napiecie Uwejest kluczowane przez czlon 1 ze stalym czasem trwania impulsów albo ze stalym czasem repetycji impulsów. Impulsy z wyjscia kluczujacego czlonu 1 sa podawane na nieodwracajace wejscie operacyjnego wzmacniacza 3. Dzieki wspólpracy dwóch wtórników napiec, napiecie istniejace na obciazajacym rezystorze 6 i kondensatorze 7 jest równe amplitudzie impulsów, która z kolei jest równa wartosci przetwarzanego napiecia Uwe. W czasie trwania impulsów kondensator 7 laduje sie do wartosci praktycznie równej amplitudzie impulsów, a nastepnie rozladowuje sie przez wyjsciowy rezystor 8. Wyjsciowe napiecie calkujaco- rózniczkujacego czlonu 2jest porównywane w komparatorze 9 z napieciem odniesienia Uo, a sygnal bedacy wynikiem tego porównania jest podawany na wyzwalajace wejscie generatora 10. Przy stalym czasie trwania impulsów, sygnal wyjsciowy komparatora 9powoduje zmiane czasu repetycji impulsów do wartosci, przy której nastepuje zrównanie sie wyjsciowego sygnalu czlonu 2 z napieciem odniesienia Uo. W takim stanie przetwornika, przy dobraniu stalej ladowania kondensa¬ tora 7 znacznie mniejszej od czasu trwania impulsów, mierzony przez czasomierz 11 czas repetycji impulsów jest logarytmiczna funkcja wartosci przetwarzanego napiecia Uwe. Przy stalym czasie repetycji impulsów, sygnal wyjsciowy komparatora 9 powoduje zmiane czasu trwania impulsów do wartosci, przy której nastepuje zrównanie wyjsciowego czlonu 2 z zadana wartoscia napiecia odniesienia UQ. W takim stanie, czas trwania impulsów, mierzony przez czasomierz 11, jest logarytmiczna funkcja przetwarzanego napiecia Uwe.Zastrzezenia patentowe 1. Logarytmiczny przetwornik analogowo-cyfrowy z przetwarzaniem impulsowo-czasowym, zawierajacy komparator i czasomierz cyfrowy, znamienny tym, ze jest wyposazony w wejsciowy czlon kluczujacy (1), sterowany przez generator (10) impulsów prostokatnych i polaczony poprzez calkujaco-rózniczkujacy czlon (2) z wejsciem komparatora (9), natomiast wyjscie komparatora (9) jest polaczone z wyzwalajacym wejsciem generatora (10) impulsów prostokatnych, którego wyjscie jest polaczone z cyfrowym czasomierzem (11). 2. Logarytmiczny przetwornik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze calkujaco-rózniczkujacy czlon (2) stanowia dwa wtórniki emiterowe o wspólnym obciazeniu, przy czym jeden wtórnik jest zbudowany w oparciu o operacyjny wzmacniacz (3) i tranzystor (4), które objete sa petla ujemnego sprzezenia zwrotnego, a drugi wtórnik stanowi tranzystor (4), natomiast obciazenie wtórnikówjest124015 3 szeregowym polaczeniem rezystora (6) i kondensatora (7), który jest zbocznikowany rezystorem rozladowujacym (8). PL