Przedmiotem wynalazku jest luneta geodezyjna wyposazona w uklad pryzmatów i nasadke lasero¬ wa sluzaca do pomiarów geodezyjnych oraz wy¬ znaczania linii prostych.Znane sa uklady optyczne laczace laser z celow¬ niczymi ukladami lunetowymi z wymiennym oku¬ larem, w którym elementem kierunkowym jest np. kostka swiatlodzielaca. Tego rodzaju konstrukcja powoduje wydluzenie lunety od strony okulara uniemozliwiajac odpowiedni jej obrót wokól pozio¬ mej osi teodolitu, niezbedny do obserwacji i po¬ miaru obiektywów polozonych wysoko nad hory¬ zontem. Zastosowanie w ukladzie lunety powlok swiatlodzielacych powoduje straty jasnosci obrazu i oslabia znacznie uzyteczny strumien swiatla lase- Towego. Oswietlenie plytki ogniskowej lunety i scianek obudowy okulara silnym strumieniem wiazki swiatla laserowego powoduje powstawanie pasozytniczego swiatla laserowego, trafiajacego do oka obserwatora pogarszajac warunki zdrowotne 20 obserwacji i obnizajac kontrast obrazu.^ Luneta wedlug wynalazku ma pryzmat wprowa¬ dzajacy wiazke laserowa w os obiektywu lunety, doklejony do powierzchni odbijajacej ukladu pryz¬ matów. Uklad pryzmatów osadzony jest w osi lu- 25 nety miedzy obiektywem a plytka ogniskowa. Pryz¬ mat wprowadzajacy pokrywa tylko czesc czynnej . powierzchni ukladu pryzmatów. Pryzmat wprowa¬ dzajacy moze byc podzielony na dwie czesci z któ¬ rych jedna czesc tworzy z powierzchnia czolowa 30 zespolu pryzmatów plytke plasko-równolegla, a dru¬ ga czesc odchyla wiazke laserowa wprowadzajac ja w os celowa lunety.Rozwiazanie wedlug wynalazku pozwala na latwe wykorzystanie tradycyjnego teodolitu lub niwela- tora w charakterze instrumentu laserowego do po¬ miarów geodezyjnych oraz wyznaczania linii pro¬ stych i plaszczyzn w przestrzeni. Pryzmat wprowa¬ dzajacy wiazke swiatla laserowego w os obiekty¬ wu lunety zajmuje znacznie mniej niz 10% przekro¬ ju strumienia swiatla wychodzacego z obiektywu lunety powodujac stosunkowo niska strate jasnosci obrazu, nie zmniejszajac uzytecznego strumienia swiatla laserowego. Znaczne oddalenie od okularu punktu, wprowadzenia wiazki swiatla laserowego w uklad redukuje pasozytnicze swiatlo laserowe trafiajace do oka obserwatora.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 przedstawia schemat optyczny ukladu lunety geo¬ dezyjnej, a fig. 2 przedstawia schemat optyczny, podzielonego wprowadzajacego pryzmatu.Luneta geodezyjna wyposazona w nasadke lase¬ rowa sklada sie z obiektywu 1, 2 i ogniskowej plyt¬ ki 4 miedzy którymi osadzony jest uklad zmodyfi¬ kowanych pryzmatów 3 typu Abbego.Do powierzchni odbijajacej Pa zespolu pryzma¬ tów 3 doklejony jest pryzmat 6 wprowadzajacy wiazke swiatla laserowego w os obiektywu 1, 2 lu¬ nety. 123 7424 123 742 3 Wprowadzajacy pryzmat 6 moze byc podzielony na dwie czesci 7 i 8. Czesc 7 doklejona jest do czes¬ ci powierzchni P2 i tworzy z powierzchnia Pj ze¬ spolu pryzmatów 3 plytke plasko-równolegla, a czesc 8 odchyla wiazke laserowa.Nasadka laserowa sklada sie z plytki ogniskowej 9 pryzmatu 10, ukladu soczewkowego 11 i swiatlo¬ wodu 12.Zespól pryzmatów 3 pelni role systemu odwraca¬ jacego obraz. Moze on stanowic jeden sklejony blok lub skladac sie z dwu lub wiecej oddzielnych pryz¬ matów. Pryzmat 6 odchyla wiazke swiatla lasero¬ wego o <£. 90°+a,. gdzie a moze zmieniac sie w gra¬ nicach od 0° do 60°: Wiazka laserowa doprowadza¬ na swiatlowodem 12 przechodzi przez uklad soczew¬ kowy 11 ogniskujacy wiazke w plaszczyznie krzyza .plytki, ogniskowej d, a pryzmat 6 wprowadza ja w os celowa lunety, *J Krzyz plytki ogniskowej 9 nasadki laserowej usy¬ tuowany jest w identycznej odleglosci optycznej od obiektywu 1, 2 jak krzyz plytki ogniskujacej 4 lu¬ nety.Pryzmat 10 sluzy do odchylania biegu promieni o <£p w dowolnej plaszczyznie przechodzacej przez os ukladu, urzadzenia laserowego, w celu.zmniej- 10 szenia gabarytów urzadzenia i poprawy wygody uzytkowania.Przez dobór katów nie nasadki wzgledem lunety pozwalajace na ob¬ serwacje z ukladem laserowym przedmiotów polo¬ zonych nawet w okolicy zenitu przy zastosowaniu typowych okularów zenitalnych.Zastrzezenia patentowe 1. Luneta geodezyjna ze zmodyfikowanym ukla¬ dem pryzmatów Abbego i nasadka laserowa, w któ¬ rej wiazka laserowa kierowana jest w kierunku ob¬ serwowanego przedmiotu wzdluz osi celowej obiek¬ tywu, znamienna tym, ze w osi lunety miedzy obiektywem (1, 2) a ogniskowa plytka (4) do czesci powierzchni odbijajacej (P2) ukladu pryzmatów (3 jest doklejony pryzmat (6) wprowadzajacy wiazke laserowa w uklad lunety. 2. Luneta wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze pryzmat (6) podzielony jest na dwie czesci (7) i (8 z których doklejona czesc (7) tworzy z powierzch¬ nia (Pj) zespolu pryzmatów (3) plytke plasko-rów¬ nolegla, a czesc (8) odchyla wiazke laserowa wpro¬ wadzajac ja w os celowa lunety. .i 2 3 42 —^<«*» Fl91 jmó/co lasera R9.2 z-GK, unik. im. K. Miarki w Mikolowie, zam. 8158/1110/84, 85 Cena zl 100,— PL