Przedmiotem wynalazku jest srodek grzybobój¬ czy oraz sposób wytwarzania nowych N-oksimino- alkilo-anilidów stanowiacych substancje czynna srodka.Wiadomo, ze chlorowcoacetanilidy, na przyklad ester metylowy N-chloroacetylo-N-/2-etylo-6-mety- lofenylo/-alaniny, mozna stosowac z dobrym wy¬ nikiem do zwalczania grzybic roslinnych (opis RFN DOS nr 23 50 944). Dzialanie ich jednak, zwlaszcza w nizszych dawkach i stezeniach, szczególnie przy zwalczaniu rodzajów Phytophthora, nie zawsze jest w pelni zadowalajace.Sfcvierdzono, ze o wiele lepsze wlasciwosci grzy¬ bobójcze maja nowe N-oksiminoalkilo-anilidy o ogólnym wzorze 1, w którym R1 oznacza atom wo¬ doru, rodnik alkilowy lub atom chlorowca, R2 oznacza rodnik alkilowy £ R3 oznacza atom wodoru lub rodnik alkilowy, R4 oznacza atom wodoru lub rodnik alkilowy, R5 oznacza atom wodoru lub rod¬ nik alkilowy, R8 oznacza atom wodoru, rodnik alki¬ lowy, alkenylowy, alkinylowy, alkoksyalkilowy, alkilotioalkilowy lub ewentualnie podstawiony rod¬ nik aralkilowy, R7 oznacza rodnik furylowy, czte- rowodorofurylowy, tienylowy, czterowodorotieny- lowy, ewentualnie podstawiony grupa alkilowa rod¬ nik izoksazolilowy, ewentualnie podstawiony grupa cyjanowa lub tiocyjanowa rodnik alkilowy, alke¬ nylowy i alkinylowy, rodnik dwuchlorowcoalkilo- wy, cykloalkilowy, oraz ugrupowania -CH2AZ, -CHs-OR8, -CH2-SR8, -OR8, -SR8, -CHa-OSOaR1, 2 -COOR8 i grupe o wzorze 4, przy czym R8 ozna¬ cza ewentualnie podstawiony rodnik alkilowy, al¬ kenylowy, alkinylowy i alkoksyalkilowy, a Az o- znacza grupe pirazolilowa-1, 1,2,4-triazolilowa-1 i 5 imidazolilowa-1.Zwiazki o wzorze 1 moga wystepowac w postaci syn lub anti. Glównie wystepuja jako mieszaniny obydwu postaci.Wedlug wynalazku nowe N-oksiminoalkilo-anili- 10 dy o wzorze 1 otrzymuje sie w ten sposób, ze ete¬ ry anilinoalkilooksymów o wzorze 2, w którym R1, R2, R3, R4, R5 i R8 maja znaczenie wyzej podane, poddaje sie reakcji z chlorkami lub bromkami kwa¬ sowymi o wzorze 3, w którym R7 ma znaczenie 1* wyzej podane, w obecnosci rozcienczalnika i ewen¬ tualnie w obecnosci srodka wiazacego kwas.Nowe N-oksiminoalkilo-anilidy wykazuja silne wlasciwosci grzybobójcze. Niespodziewanie wyka¬ zuja znacznie wyzsza aktywnosc niz znany ester w N-chloroacetylo-N-/2-etylo-6-metylofenyloY-alani- ny, który jest zwiazkiem najbardziej zblizonym pod wzgledem budowy chemicznej oraz kierunku dzialania.Nowe substancje stanowia wiec wzbogacenie sta- 25 nu techniki.Nowe N-oksiminoalkilo-anilidy sa ogólnie okre¬ slone wzorem 1. We wzorze tym R1, R2, R3, R4 i R5 oznaczaja korzystnie wodór z wyjatkiem R2, albo prosty lub rozgaleziony rodnik alkilowy o 30 1—4 atomach wegla, RL oznacza ponadto korzy- 123 704123 704 3 stnie chlorowiec, zwlalszcza ffliuor, chlor luib brom, R6 oznacza korzystnie atom wodoru, prosty lub rozgaleziony rodnik alkilowy o 1—4 atomach we¬ gla, rodnik alkenylowy i alkinylowy o 2—4 ato¬ mach wegla, grupe alkoksyalkilowa i alkilotioalki- Iowa o 1—4 atomach wegla w czesci alkilowej i 1—4 atomach wegla w czesci alkoksylowej lub alkilotio, oraz ewentualnie podstawiony rodnik aralkilowy o 6—10 atomach wegla w czesci ary- lowej i 1—2 atomach wegla w czesci alkilowej, jak zwlaszcza rodnik benzylowy, przy czym jako podstawniki korzystnie wchodza w gre chlorowce, proste lub rozgalezione rodniki alkilowe o 1—4 Ta*©mach-wegla^Tedniki chlorowcoalkilowe o 1—2 ] aftoblacb? weg& A ?1—5 atomach chlorowca, przy czym jako chlorowce wystepuja korzystnie fluor \i chlor^gcupjr alkóksylowe i alkilotio o 1—2 ato- "macK. \^gla oraz-grupa cyjanowa i nitrowa, R7 -^effltacza-HcoTzystllle grupe furylowa, czterowodoro- furylowa, tienylowa, czterowodorotienylowa, e- wentualnie podstawiona rodnikiem metylowym lub etylowym grupe izoksazolilowa oraz ewentualnie podstawiony grupa cyjanowa lub tiocyjanowa rod¬ nik alkilowy al—4 atomach wegla i rodnik alke¬ nylowy i alkinylowy o 2—4 atomach wegla; po¬ nadto oznacza korzystnie grupe dwuchlorowcoalki- lowa o 1—2 atomach wegla, przy czym jako atomy chlorowca wystepuja korzystnie fluor i chlor, gru¬ pe cykloalkilowa o 3—7 atomach wegla oraz ugru¬ powania -CH2-Az, -CH2-OR8, -CH2-SR8, -OR8, -SR8, -CH2-OS02R8, -COOR8 i grupe o wzorze 4; Az oznacza korzystnie grupe pirazolilowa-1, 1,2,4-tria- zolilowa-1 i imidazolilowa-1, R8 oznacza korzystnie ewentualnie podstawiony chlorowcem, zwlaszcza 10 15 25 30 fluorem, chlorem i bromem, grupe cyjanowa i triocyjanowa rodnik alkilowy o 1—4 atomach we¬ gla i rodnik alkenylowy lub alkinylowy o 2—4 atomach wegla, oraz grupe alkoksyalkilowa o 1—4 atomach wegla w kazdej grupie alkilowej.Szczególnie korzystne sa N-oksiminoalkilo-anili- dy o wzorze 1, w którym R1, Ra i R3 oznaczaja rodniki metylowe, etylowe, izopropylowe, II-rzed. butylowe lub III-rzed. butylowe, R1 i R3 oznaczaja ponadto atomy wodoru, R1 oznacza ponadto chlor lub brom, R4 oznacza atom wodoru, rodnik me¬ tylowy lub. etylowy, R5 oznacza atom wodoru, rod¬ nik metylowy lub etylowy, R8 oznacza atom wo¬ doru, rodnik metylowy, etylowy, izopropylowy, n- -progylowy, n-butylowy, II-rzed. butylowy, III- -rzed. butylowy, winylowy, allilowy, propargijowy, metoksymetylowy, etoksymetylowy etoksyetylowy, metylotiometylowy oraz ewentualnie podstawiony chlorem i/lufo grujpa metylowa Mub grupa meto- ksylowa i/lub grupa metylotio ii/lub grupa trój- fluorometylowa rodnik benzylowy, a (R7 oznacza rodnik 2-furylowy, 2-tienylowy, 2-czterowodoro- -furylowy, 5-metyloizoksazolilowy-3, metoksymetyr Iowy, etoksymetylowy, alliloksymetylowy, propar- giloksymetylowy, etoksymetoksymetylowy, metylo¬ tiometylowy, grupe metoksylowa, etoksylowa, me¬ tylotio, metylosulfonyloksymetylowa, metoksykar- bonylowa, etoksykarbonylowa, dwuchlorometylowa, cyklopropylowa, cykloheksylowa, pirazolilo-1-me- tylowa, imidazolilo-1-metylowa, 1,2,4-triazolilo-l- -metylowa i czterowodoropiranylo-2-oksymetylowa.Szczególnie korzystne sa zwiazki o wzorze 1 po¬ dane w przykladach oraz zwiazki o wzorze 1 ze¬ brane w tablicy 1.Tablica 1 Zwiazki o wzorze 1 R1 CHa CHa 1 CHa CH3 CH3 CHj CH3 CHa CHa CHa CHa CH3 CHS CHa f CH3 CHa 1 CHa CH8 Cl 1 * CHa CHa CHa CH3 CH3 CH3 CH3 CHa CHa CHa CHa CHa CHa CH3 CH3 CH3 CHal CHa CHa R* H H H H H h; H H H H H H 3 H H H I* H H, R* H H H H H H H H CHa CHa CHa CH3 CHa CH3 CHa H H E CHa R« H I* H H H H H CHa H H H CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 S H H R8 H CHa CH3 CH3 CH3 CH3 n-C^Ha CH3 H CH3 CH3 H C*H6 CH3 CH3 -CH2~CH^CH2 wzór 9 CH3 CH3 R7 CHaOCH3 wzór 5 -CHC12 -CO-0-CH3 wzór 6 wzór 7 -CHjiOCHs wzór 5 r-CHaOCHs wzór 6 wzór 8 -CHjOCHa -CH/DCHa wzór 6 -COOCHs -CH^OCH3 • -CHsOCHa-CsCH -CHjjOCHs Stale fizyczne t.t. 101—108°C t.t. 85—91°C t.t. 73—78°C t.w. 170°C/0,26-102Pa n 20 = 1,5528 lepki olej n g = 1,5132 t.t. 108—109°C lepki olej t.t. 81—104°C L nj® =1,5231 t.t. 136—137°C ng =1,5174 t.t. 101—108°C n™ =1,5195 1 t.w. 150°C/0,13-102Pa 1 t.t. 60—62°C 1 t.t. 85—87QC n ^° = 1,53235 123 704 6 W przypadku stosowania na przyklad eteru me¬ tylowego 2,6-dwumetyloanilinometylo-metyloketo- ksymu i chlorku kwasu metoksyoctowego jako zwiazków wyjsciowych, przebieg reakcji mozna przedstawic za pomoca podanego na rysunku sche- 5 matu.Stosowane jako substancje wyjsciowe etery ani- Tablica 2 Zwiazki o wzorze 2 R1 CH3 CH3 C2H5 CH3 CH3 C2H5 Cl Br • Cl i-C3H7 CH3 CH3 C2H5 Cl Br Cl 1 i-C3H7 CH3 CH3 C2H5 CH3 CH3 C2H5 CH3 CH3 C2H5 CH3 CH3 C2H5 CH3 CH3 I C2H6 CH3 CH3 CsH5 CH3 CH3 C2H5 CH3 CH3 CaHg CH3 CH3 C2H6 CH3.CH3 C2H5 CH3 CH3 C2H5 CH3 R2 CH3 C2H5 C2H5 CH3 C2H5 C2H5 CH3 CH3 C/CH3/3 C2H5 CH3 C2H5 C2H6 CH3 CH3 C/CH3/3 CsHg CH3 C2H5 C2H5 CH3 C2H5 C2H5 CH3 C2H5 C2H5 CH3 C2H5 C2H5 CH3 C2H5 C2H5 CH3 C2H5 C2H5 CH3 C2H5 C2H5 CH3 C2H5 C2H5 CH3 C2H5 C2H5 CH3 C2H5 C2H5 CH3 C2H5 CaH5 CH3 R3 H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H R4 H H H H .• H H H H H H H H H H H H H H H H H H H CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CHa CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 H H H H R5 H H h; H H H - a K n H, n H, Hi H Hj H) H, H H H Hi H H H E H H HI H H H H HI H K CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 H H H H R« H H H CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 C2H5 C2H5 C2H5 C2H5 C2H5 C2H5 C2H5 n-C3H7 1 n-C3H7 n-C3H7 n-C3H7 n-C^Hg n-C4Hg -CH2-CH=CH2 -CH2-CH^Cri2 -CH2~CH^CIi2 -CH2-C=CH -CH2-C=CH -CH2-C=CH -CH2-0-CH3 -CH2-0-CH3 -CH2-O-CH3 wzór 9 wzór 9 wzór 9 wzór 38 CH3 CH3 C2H6 C2H5 C2H5 n-C3H7 n-C3H7 n-C3H7 n-C4H9 n-C4H9 n-C4H9 CH3 CH3 CH3 C2H5 | linoalkilooksymów sa ogólnie okreslone wzorem 2.We wzorze tym R1, R2, R3, R4, R5 i R6 oznaczaja korzystnie grupy wymienione juz jako korzystne przy omawianiu wzoru 1.Jako przyklady zwiazków o wzorze 2 wymienia sie zwiazki zebrane w tablicy 2.123 704 tablica 2 c.d R1 CH3 C2H5 CH3 CH3 C2H5 CH3 CH3 CaHs CH3 CH3 C2H5 ' CH3 CH3 CaA CH8 CH3 CaHs CH3 CH3 C2H5 R2 C2H5 C2H5 CH3 C2H5 C2H5 CH3 C2H5 C2H5 CH3 C2H5 C2H5 CH3 C2H5 C2H5 CH3 C2H5 C2H6 CH3 C2H5 C2H6 R3 H H H H H H H H H H H H 1 H H H H H H H H R4 H H H H H H H H 3CH3 CH3 CH3 CH3 • CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 " CH3 R5 H H H H H H I* Hj CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 1 CH3 CH3 CH3 CH3 R8 CA °&* n-O^H-i n-C3H7 n-CsH7 n-C4Hg n-C^g n-C4H9 -CH2-CH=CH2 -CH2-CH=CHa -CH2-CH=CHa -CH2-C=CH -CH2-C=CH -CH2-C=CH -CH2OCH, -CH2OCH3 1 -CH2OCH3 1 wzór 9 1 wzór 9 wzór 9 1 Etery anilinoalkilooksymów o wzorze 2 nie sa jeszcze znane. Mozna je otrzymac w ten sposób, ze np. aniliny o wzorze 13, W którym R1, R2 i R3 maja znaczenie wyzej podane, poddaje sie reakcji z podstawionymi eterami oksymów o wzorze 12, w którym R4, R5 i R8 maja znaczenie wyzej poda¬ ne, a Y oznacza atom chlorowca, grupe mezylano- wa lub tosylanowa,.w obecnosci srodka wiazacego kwas, na przyklad weglanów metali alkalicznych i ewentualnie w obecnosci obojetnego rozpuszczal¬ nika organicznego na przyklad toluenu lub dwu- metyloformamidu, w temperaturze 20—160°C.Stosowane jako zwiazki wyjsciowe aniliny o wzorze 13 sa ogólnie znanymi zwiazkami chemii organicznej. Przykladami tych zwiazków sa: anili¬ na, 2-metyloanilina, 2-etyloanilina, 2-izopropylo- anilina, 2-II-rzed. butyloanilina-, 2-III-rzed. butylo- anilina, 2,6-dwumetyloanilina, 2,3-dwumetyloanili- ria, 2,5-dwumetyloanilina, 3,5-dwumetyloanilina; 2,6-dwuetyloanilina, 2-etylo-6-metylo-anilina, 2,3,4- -trójmetyloanilina, 2,4,6-trójmetyloanilina, 2,4,5- -trójmetyloanilina, 2-etylo-4,6-dwumetyloanilina, 2,6-dwuetylo-4-metyloanilina, 2,6-dwuizopropylo-4- -metyloanilina, 2,3,5-trójmetyloanilina, 2,3,6-trójme- tyloanilina, 6-chloro-2-metylo-anilina, 2-bromo-6- -metyloanilina, 2-chloro-6-III-rzed.-butylo-anili- na.Stosowane ponadto jako zwiazki wyjsciowe pod¬ stawione etery oksymów o wzorze 12 sa po czesci znane (opis patentowy St. Zjedn. Am. nr 3 896 189 oraz J. Grg. Cliem. 36 (1971) 3467) wzglednie mozna je wytwarzac sposobami tam opisanymi.Stosowane ponadto jako zwiazki wyjsciowe chlorki lub bromki kwasowe sa ogólnie okreslone wzorem 3. We wzorze tym R7 oznacza korzystnie grupy wymienione juz jako korzystne przy oma¬ wianiu wzoru 1. 30 35 40 50 55 Chlorki lub bromki kwasowe o wzorze 3 sa ogól¬ nie znanymi zwiazkami chemii organicznej.Podstawione etery oksymów o wzorze 12 sa zna¬ ne (opis patentowy St. Zjedn. Am. nr 3 896189), wzglednie mozna je wytwarzac w znany sposób przez reakcje odpowiednich zwiazków karbonylo- wych z (pochodnymi) hydroksyloaminy w obec¬ nosci rozpuszczalnika, korzystnie alkoholu, w tem¬ peraturze 20—100°C, zwlaszcza 50—80°C. Pochodna hydroksyloaminy stosuje sie korzystnie w postaci soli, zwlaszcza chlorowodorku, ewentualnie w obecnosci srodka wiazacego kwas, na przyklad octanu sodu. Produkty koncowe wyodrebnia sie w znany sposób. Podstawione etery oksymów o wzo¬ rze 12 mozna tez otrzymac w ten sposób, ze etery oksymów o wzorze 12a, w którym R4, Rs i RP maja znaczenie wyzej podane, chlorowcuje sie w znany sposób (J. Org. Chem. 36 i(1971) 3467).Jako przyklady zwiazków o wzorze 12 wymienia sie zwiazki o wzorze 12b zebrane w tablicy 3.Jako rozcienczalniki w sposobie wedlug wyna¬ lazku stosuje sie korzystnie obojetne rozpuszczal¬ niki organiczne, zwlaszcza ketony, takie jak dwu- etyloketon, zwlaszcza aceton i metyloetyloketon, nitryle, takie jak propionitryl, zwlaszcza acetoni- tryl, etery, takie jak czterowodorofuran lub diok¬ san, weglowodory alifatyczne i aromatyczne, takie jak eter naftowy, benzen, toluen lub ksylen, we¬ glowodory chlorowcowane, takie jak chlorek me¬ tylenu, czterochlorek wegla, chloroform lub chloro- benzen, oraz estry, na przyklad octan etylu.Proces mozna ewentualnie prowadzic w obec¬ nosci srodków wiazacych kwas (akceptorów chlo¬ rowcowodoru). Mozna tu stosowac wszelkie zwy¬ kle uzywane srodki wiazace kwas, takie jak zasady organiczne, jak aminy trzeciorzedowe, na przyklad trójetyloamina albo pirydyna, ponadto zasady nieorganiczne, na przyklad wodorotlenki123 704 10 Tablica 3 Zwiazki o wzorze 12b R4 H H h H H H H H H H H H H H) H H H H H H 1 H 1 H H H ^ H CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 C2H5 C2H5 OjHs C1H5 QH5 Cft C2H5 C2H5 ^2H5 C2H5 C2H5 CaHg | R5 H H H H; H H H * H Hj H n u C2H5 C2H5 C2H5 C2HS CjHs C2H5 C2H5 CjHs C2H5 C2H5 C2H5 CaHg C2H5 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 | R* .H CH3 C2H5 n-C3H7 i-C3H7 n-C4H9 III-rzed. C4H9 -CH2-CH=CH2 -CH2-C=CH -CH2-0-CH3 -CH2-S-CH3 wzór 9 wzór 10 H CH3 C2H5 n-C3H7 i-C3H7 n-C^g III-rzed. C4H9 -CH2-CH^CH2 -CH2-C=CH -CH2-0-CH3 -CH2-S-CH3 wzór 9 wzór 10 H CH3 C2H5 n-C3H7 i-C3H7 n-C4H9 III-rzed.-C4H9 -CH2-CH=CH2 -CH2-C=CH -CH2-0-CH3 -CH2-S-CH3 wzór 9 wzór 10 H CH3 C.E. n-C3H7 i-C3H7 n-C4H9 III-rzed.-C4H9 -CH2-CH^CH2 -CH2-C=CH -CH2-0-CH3 -CH2-S-CH3 wzór 9 wzór 10 R4 H H H H H H H H H H H H H • CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3* CH3 CH3 C2H5 C2H5 C2H5 C2H5 C2H5 C2H5 C2H5 C2H6 C2H5 C2H5 C2H5 C2H5 C2H6 | R5 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 H H H h: H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H.H R" H CH3 C2H5 n-C3H7 i-CaH, n-C4H9 III-rzed.-C4H9 -CH2-CH^CH2 -CH2-C=CH -CH2-0-CH3 -CH2-S-CH3 wzór 9 wzór 10 H CH3 C2H5 n-CaH7 i-CjH, n-C4H9 III-rzed.-C4H9 -CH2-CH^CH2 1 -CH2-C=CH 1 -CH2-0-CH3 -CH2-S-CH3 wzór 9 wzór 10 H CH3 CaHg n-C3H7 i-C3H7 n-C4H9 III-rzed.-C4H9 -CH2-CH=Crl2 -CH2-C=CH -CH2-0-CH3 -CH2-S-CH3 wzór 9 wzór 10 metali alkalicznych i weglany metali alkalicznych. 60 ceg0 i 1—1,5 mola srodka wiazacego kwas. Wyo- Temperatura reakcji moze sie zmieniac w szero- drebnianie zwiazków o wzorze 1 prowadzi sie w kich granicach. Na ogól reakcje prowadzi sie w znany sposób. temperaturze 0—120°C, korzystnie 20—100°C. Nowe substancje czynne wykazuja silne dziala- Do reakcji na 1 mol zwiazku o wzorze 2 wpro- nie mikrobobójcze i w zwiazku z tym mozna je wadza sie korzystnie 1—1,5 mola srodka acyluja- 65 stosowac w praktyce do zwalczania niepozadanych123 704 11 12 mikroorganizmów. Nowe substancje czynns nadaja sie do stosowania jako srodki ochrony roslin.Srodki grzybobójcze w dziedzinie ochrony roslin stosuje sie do zwalczania Plasmodiophoromycetes, Oomycetes, Chytridiomycetes, Zygomycetes, Asco- myoetes, Basidiomycetes, Deuteromycetes.Dobra tolerancja przez rosliny w stosunku do nowych substancji czynnych w stezeniach nie¬ zbednych do zwalczania chorób roslin pozwala na traktowanie nadziemnych czesci roslin, jak rów¬ niez materialu przeznaczonego do sadzenia i siewu, oraz gleby.Nowe- substancje czynne jako srodki ochrony roslin mozna stosowac ze szczególnie dobrym sku¬ tkiem do zwalczania Oomycetes, np. patogenów brunatnej zgnilizny pomidorów i ziemniaków (Phy- tophthora infestans) oraz Pyrioularia oryzae na ryzu.Nalezy szczególnie podkreslic, ze nowe substancje czynne nie tylko wykazuja dziabnie zapobiegaw¬ cze, lecz takze posiadaja wlasciwosci lecznicze, wypleniajace, jak równiez wlasciwosci systemicz- ne. Tak wiec mozna chronic rosliny jprzed infe¬ kcja grzybicza, jezeli substancje czynna doprowa¬ dza sieL do nadziemnych czesci roslin poprzez gle¬ be i korzenie, albo przez nasiona.Substancje czynne mozna przeprowadzac w zna¬ ne preparaty, takie jak roztwory, emulsje, zawie¬ siny, proszki, pianki, pasty, granulaty, aerozole, substancje naturalne i syntetyczne impregnowane substancja czynna, drobne kapsulki w substan¬ cjach polimerycznych i w otoczkach do nasion, da¬ lej preparaty z palna wkladka, jak naboje, ladun¬ ki i spirale dymne i inne oraz preparaty ULV do mglawicowego rozpylania na zimno i cieplo.Preparaty te mozna wytwarzac w znany sposób, na przyklad przez zmieszanie substancji czynnej z rozcienczalnikami, a wiec cieklymi rozpuszczal¬ nikami, znajdujacymi sie pod cisnieniem skroplo¬ nymi gazami i/lub stalymi nosnikami, ewentualnie z zastosowaniem srodków powierzchniowo czyn¬ nych, na przyklad emulgatorów i/lub dyspergato- rów i/lub srodków pianotwórczych. W przypadku stosowania wody jako rozcienczalnika mozna sto¬ sowac na przyklad rozpuszczalniki organiczne jako srodki ulatwiajace rozpuszczanie. Jako ciekle roz¬ puszczalniki stosuje sie na ogól zwiazki aroma- tycze, takie jak ksylen, toluen albo alkilonaftale- ny, chlorowane "zwiazki aromatyczne lub chloro¬ wane v weglowodory alifatyczne, takie jak chloro- benzeny, chloroetyleny lub chlorek metylenu, we¬ glowodory alifatyczne, takie jak cykloheksan lub parafiny, na przyklad frakcje ropy naftowej, alko¬ hole, takie jak butanol lub glikol oraz ich etery i estry, ketony, takie jak aceton, metyloetyloketon, metyloizobutyloketon lub cykloheksanon, rozpu¬ szczalniki silnie polarne, takie jak dwumetylofor- mamid i sulfotlenek dwumetylowy, oraz woda.Jako skroplone gazowe rozcienczalniki i nosniki stosuje sie ciecze, które sa gazami w normalnej temperaturze i pod normalnym cisnieniem, takie jak gazy aerozolotwórcze, na przyklad chlorowco- weglowodory, a takze butan, propan, azot i dwutle¬ nek wegla. Jako stale nosniki stosuje sie natural¬ ne maczki skalne, takie jak kaoliny, glinki, talk, kreda, atapulgit, montmorylonit lub ziemia okrzem¬ kowa i syntetyczne maczki mineralne, takie jak kwas krzemkowy o wysokim stopniu rozdrobnienia, tlenek glinu i krzemiany. 3 Jako stale nosniki dla granulatów stosuje sie skruszone i frakcjonowane maczki naturalne, ta¬ kie jak kalcyt, marmur, pumeks, sepiolit, dolomit oraz syntetyczne granulaty z maczek nieorganicz¬ nych i organicznych, jak równiez granulaty z ma-. io terialu organicznego, takiego jak trociny, lupiny orzechów kokosowych, kolby kukurydzy i lodygi ty¬ toniu. Jako emulgatory i/lub srodki pianotwórcze stosuje sie np. emulgatory niejonotwórcze i anio¬ nowe, takie jak estry polioksyetylenu i kwasów 15 tluszczowych, etery polioksyetylenu i alkoholi tlu¬ szczowych, na przyklad etery alkiloarylopoligliko- lowe, alkilosulfoniany, siarczany alkilowe, arylo- sulfoniany oraz hydrolizaty bialka. Jako dysper- gatory stosuje sie na przyklad ligninowe lugi po- 20 sulfitowe i metyloceluloze.Preparaty moga zawierac srodki zwiekszajace przyczepnosc, takie jak karboksymetyloceluloza, polimery naturalne i syntetyczne, sproszkowane, ziarniste lub w postaci lateksu, takie jak guma 25 arabska, alkohol poliwinylowy i polioctan winylu.Mozna równiez dodawac barwniki, takie jak pig¬ menty nieorganiczne, na przyklad tlenek zelaza, tle¬ nek tytanu, blekit zelazowy i barwniki organiczne, takie jak barwniki alizarynowe, azolometaloftalocy- 30 janinowe, a takze substancje sladowe, takie jak so¬ le zelaza, manganu, boru, miedzi, kobaltu, molibde¬ nu i cynku.Preparaty zawieraja na ogól 0,1—95% wagowych substancji czynnej, .korzystnie 0,5—90% wago- 35 wych.Nowe substancje czynne moga wystepowac w preparatach w mieszaninie z innymi znanymi sub¬ stancjami czynnymi, takimi jak substancje grzy¬ bobójcze, bakteriobójcze, owadobójcze, roztoczo- 40 bójcze, nicieniobójcze, chwastobójcze, substancje chroniace przed zerowaniem, ptaków, substancje wzrostowe, substancje odzywcze dla roslin oraz substancje polepszajace strukture gleby.Substancje czynne mozna stosowac w postaci 45 koncentratów lub sporzadzonych z nich postaci uzytkowych, takich jak gotowe do uzycia roztwory, emulsje, zawiesiny, proszki, pasty i granulaty. Sro¬ dki stosuje sie w znany sposób, na przyklad dro¬ ga podlewania, zanurzania, spryskiwania, rozpyla- 50 nia, spryskiwania mglawicowego, * odymiania, wstrzykiwania, szlamowania, powlekania, posypy¬ wania, opylania, zaprawiania na sucho, na wilgo¬ tno, na mokro, w zawiesinie albo" inkrustowanie.Przy stosowaniu na czesci roslin stezenie sub- 55 stancji czynnej w preparatach moze zmieniac sie w szerokich granicach. Na ogól stosuje sie 1— 0,0001% wagowych, korzystnie 0,5—0,001%.Do traktowania nasion stosuje sie na ogól 0,001— 50 g na kg nasion, korzystnie 0,01—10 g. 60 Do traktowania gleby stosuje sie substancje czynna w stezeniu 0,00001—0,1% wagowych, ko¬ rzystnie 0,0001—0,02% na miejscu dzialania.Przyklad I. Testowanie Phytophthora (pomi¬ dory)— dzialanie zapobiegawcze. w Rozpuszczalnik: 4,7 czesci wagowych acetonu13 Emulgator: 0,3 czesci wagowych eteru alkilo-arylo- poliglikolowego.Substancje czynna w ilosci niezbednej do uzy¬ skania zadanego stezenia substancji czynnej w cieczy do opryskiwania miesza sie z podana iloscia rozpuszczalnika i koncentrat rozciencza podana ilo¬ scia wiody zawiieragacej wymienione dodatki.Ciecza do spryskiwania spryskuje sie do oroste- nia mlode rosliny pomidorów. Po wysuszeniu opry¬ sku rosliny pomidorów zakaza sie wodna zawiesina zarodników Phytophthora infestans. Rosliny prze¬ chowuje sie w komorze wilgotnej o 100% wilgo¬ tnosci powietrza i w temperaturze okolo 20°C.Po 3 dniach okresla sie stopien zaatakowania roslin pomidora.W tescie tym, jak wynika z tablicy 4, srodki wedlug wynalazku wykazuja bardzo dobre dziala¬ nie przewyzszajace znacznie aktywnosc znanych zwiazków.Nastepujace przyklady blizej wyjasniaja sposób wytwarzania substancji czynnej srodka wedlug wy¬ nalazku.Tablica 4 Testowanie Phytophthora (pomidory) — dzialanie zapobiegawcze 123 704 14 Substancja czynna zwiazek o wzorze 14 (znany) zwiazek o wzorze 15 (znany) zwiazek o wzorze 16 zwiazek o wzorze 17 zwiazek o wzorze 18 zwiazek o wzorze 19 1 zwiazek o wzorze 20 zwiazek o wzorze 21 zwiazek o wzorze 22 zwiazek o wzorze 23 zwiazek o wzorze 24 zwiazek o wzorze 25 Stopien porazenia w §/c przy stezeniu substancji czynnej 0,0005*/o 54 0,00025°/o 63 1 17 10 25 9 7 12 15 16 14 | Przyklad II. Zwiazek o wzorze 26 (nr kodo¬ wy 1) 10.3 g (0,05 mola) N-/l-metyloksyiminopropylo-2/- -2,6-dwumetylo-aniliny i 5 g (0,063 mola) bezwod- 5 nej pirydyny rozpuszcza sie w 100 ml bezwodnego czterowodorofuranu i mieszajac w temperaturze 6Ó°C zadaje sie 6,8 g (0,063 mola) chlorku kwasu metoksyoctowego. Nastepnie miesza sie dalej w ciagu 1 godziny pod chlodnica zwrotna, po czym w oddestylowuje rozpuszczalnik w prózni, a pozo¬ stalosc roztwarza sie w wodzie/chlorku metylenu.Faze organiczna oddziela sie, suszy nad siarczanem sodu i zateza. Oleista pozostalosc destyluje sie w prózni w aparaturze kulkowej. Otrzymuje sie 11,5 15 g (83*/o wydajnosci teoretycznej) 2,6-dwumetylo-N-/ l-metoksyimino-propylo-27-N-metoksyacetyloanili- ny o temperaturze wrzenia 140°C/0,26*102Pa, o wspólczynniku zalamania n™ = 1,5261.Wytwarzanie produktu wyjsciowego.Zwiazek o wzorze 27. 42.4 g (0,35 mola) 2,6-dwumetyloaniliny i 25 g (0,17 mola) sproszkowanego weglanu potasu ogrze¬ wa sie, mieszajac, do temperatury 80°C w 100 ml dwumetyloformamidu i wkrapla 29 g (0,17 mola) 25 2-bromo-l-metoksyimino-propanu, przy czym tem¬ peratura wzrasta do 95°C. Miesza sie jeszcze w ciagu 2 godzin w teniperaturze 80°C, odsysa nie¬ organiczna sól, a przesacz destyluje. Po oddesty¬ lowaniu rozpuszczalnika i nadmiaru 2,6-dwumetylo¬ aniliny otrzymuje sie 25,4 g (72,5*/o wydajnosci teoretycznej) N-/1-metoksyimino-propylo-2/-2,6- -dwumetyloaniliny o temperaturze wrzenia 107— 109°C/0,13-102Pa.Zwiazek o wzorze 28. 51,9 g (0,6 mola) 1-metoksyimino-propanu i 106,7 g (0,6 mola) N-bromo-sukcynimiidu ogorzewa sie do wrzenia w 400 ml czterochlorku wegla i ogrzewa pod chlodnica zwrotna w ciagu 2,5 godzin, stosu- 40 jac naswietlanie promieniami ultra-fioletowymi. Po ochlodzeniu i odsaczeniu sukcynimidu przesacz de¬ styluje sie najpierw pod cisnieniem normalnym, a nastepnie pod cisnieniem zmniejszonym za po¬ moca stumieniowej pompki wodnej. Otrzymuje sie H 68 g (68% wydajnosci teoretycznej) 2-bromo-l-me- toksyimino-propanu o temperaturze wrzenia 49— 50°C/26-102Pa o wspólczynniku zalamania nj£ = 1,4750.Analogicznie mozna otrzymywac równiez zwiaz- so ki o wzorze 1 zebrane w tablicy 5. 30 35 Nr kodo- ¦ wy zwia¬ zku 1 5 6 7 8 R* 2 CHr CH, CHj CH) R* 3 CH3 CH, CHj CH9 R3 4 H H H H R* 5 H H H CHj R5 6 CH3 H H CH3 Tablica 5 R8 7 H CH3 CH3 CH3 RT 8 —CHjOCH) —CH,OCH) wzór 5 —CHjOCHa Stale fizyczne 9 t.t. : 120—23°C n*J : 1,5261 t.t.: 85—91°C n*J : 1,5235123 704 15 16 tablica 5 c.d. 1 * 9 10 1 11 1 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 | 25 1 26 27 28 29 30 31 r" 32 33 34 1 H&J 36 37 38 39 40 41 42 1 2 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 GH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3| CH3 C*hJ CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 Cl CH3 CH3 CH8 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CHi CH3 CH3 CH3 | 1 3 CH3 CH3 C*H5 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 C2H5 C*H5 C«H6 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH, CH3 CH3 CH3 CHjj CH3 CH3 CH3| 1 4 H H H H H H H H H H H H H H H H CH3 H ' H H H H H ' H H H H H H H .H H H H,.| 1 5 CH3 CH3 H CH3 H H CH3 CH3 CH3' CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 H H H H H CH3 H CH3 CH3 C2H5 H H H CH3 H CH3 CH3 H CH3 1 6 '" CH3 H CH3 H H H H H H H H H H H H.H CH3 CH3 H H H H CH3 CH3 H H CH3 H H H H H H H | * CH3 CH3 C,H5 CH3 C2H5 CsH7 C^Hs Ctffc CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 C,H5 C2H5 CH3 —CH2—-CH.=CH2 wzór 9 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 wzór 11 ' CH3 CH3 CH3 ' CH3 CH3 CH3 CH3 * | 8 wzór 5 wzór 5 —CH2OCH3 —CHC12 —CH2OCH3 —CH2OCH3 —CHC12 —CH2OCH3 —COOCH3 —CHC12 wzór 8 wzór 6 —CH2OCH3 —CH2OCH3 —CH2OCH3 —CHCI2 —CH2OCH3 —CH2OCH3 wzór 7 —COOCH3 —CH2OCH3 wzór 6 —COOCH3 wzór 6 —CH2OCll3 —CH2—OCH2—C=CH —CH2OCH3 —CH=CH—CH3 —CH=CH—CH3 —CH=C/CH3/2 —CH2—OCH2—CH=CH2 —CH2OC2H5 —CH2OC2H5 —CHa—OCHjj—C=CH | 1 9 n^ : 1,5602 n2^ : 1,5600 nJJ : 1,5212 t.t. :66—68°C n2^ : 1,5210 n2.0 :1,5173 n2^ : 1,5355 1 n£° : 1,5182 n2D0 :1,5188 ng : 1,5427 n2^ : 1,5334 t.t. : 81—104°C nD3°: 1,5231 n^0 :1,5180 n2.0 :1,5172 t.t. : 73—789C t.w. :150°C/0,13-102 Pa t.t. : 60—62°C olej t.w. :170°C/0,26-102Pa n^J : 1,5323 n2^ : 1,5528 1 n2^ : 1,5195 t.t. : 101—08°C n^0 :1,5221 t.t. : 85—87°C t.t. : 72—74°C n^0 : 1,5419 n2^ : 1,5371 n2^ : 1,5381 n*J : 1,5238 nJJ : 1,5170 n™ : 1,5183 olej | Zastrzezenia patentowe 1. Srodek grzybobójczy, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera przynajmniej jeden N- -oksiminoalkilo-anilid o wzorze 1, w którym R1 oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy lub atom chlorowca, R2 oznacza rodnik alkilowy, R3 ozna¬ cza atom wodoru lub rodnik alkilowy, R4 oznacza atom wodoru lub rodnik alkilowy, R5 oznacza atom wodoru lub rodnik alkilowy, R6 oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy, alkanyilowy, alki¬ nylowy, alkoksyalkilowy, alkilotioalkilowy lub e- wentualnoie podstawiony (rodnik aralkilowy, a R7 oznacza rodnik furylowy, czterowodorofurylowy, tienylowy, czterowodorotiemylowy, ewentualnie podstawiony grupa alkilowa rodnik izoksazolilowy, ewentualnie podstawiony grupa cyjanowa lub tio- cyjanowa rodnik alkilowy, alkenylowy i alkiny¬ lowy, rodnik dwuchlorowcoalkilowy, cykloalkilo- wy oraz grupy —CH2Az, —CHj—OR8, —CHj—SR8, OR8, —CHb—OSO2R8, —COOR8 i grupe o wzorze 4, przy czym R8 oznacza ewentualnie podstawiony rodnik alkilowy, alkenylowy, alkinylowy i alko¬ ksyalkilowy, a Az oznacza grupe pirazolilowa-1, 50 1,2,4-triazolilowa-l i imidazolilowa-1. 2. Sposób wytwarzania N-oksiminoalkilo-anili- dów o wzorze 1, w którym R1 oznacza atom wo¬ doru, rodnik alkilowy lub atom chlorowca, R2 oznacza rodnik alkilowy, R3 oznacza atom wodo- 55 ru lub rodnik alkilowy, R4 oznacza atom wodoru lub rodnik alkilowy, R5 oznacza atom wodoru lub rodnik alkilowy, R6 oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy, alkenylowy, alkinylowy, alkoksyalkilowy, alkilotioalkilowy lub ewentualnie podstawiony ro¬ so dnik aralkilowy, a R7 oznacza rodnik furylowy, czterowodorofurylowy, tienylowy, czterowodorotie- nylowy, ewentualnie podstawiony grupa alkilowa rodnik izoksazolilowy, ewentualnie podstawiony- grupa cyjanowa lub tiocyjanowa rodnik alkilowy, «5 alkenylowy i alkinylowy, rodnik dwuchlorowco-123 704 17 alkilowy, cykloalkilowy oraz grupy —CH^Az, —CH2—OR8, —CH2—SR8, OR8, —SR8, —CH2—OSO2R8, —COOR8 i grupe o wzorze 4, przy czym R8 oznacza ewentualnie podstawiony rod¬ nik alkilowy, alkenylowy, alkinylowy i alkoksy- alkilowy, a Az oznacza grupe pirazolilowa-1, 1,2,4- -triazolilowa-1 i imidazolilowa-1, znamienny tym, 18 ze etery anilinoalkilooksymów o wzorze 2, w któ¬ rym R1, R2, R3, R4, R5 i R6 maja znaczenie wyzej podane, poddaje sie reakcji z chlorkami lub brom¬ kami kwasowymi o wzorze 3, w którym R7 ma znaczenie wyzej podane, w obecnosci rozcienczal¬ nika i ewentualnie w obecnosci srodków wiaza¬ cych kwas.\, R4 R5 -/ .CH—C=N—0—R6 C—R7 ^-<_ 0 WZOR 1 R4 R5 ./ XH—C=N—0—R6 WZOK 2 R7—C—CKBr) 1 0 WZÓR 3 _CH_0_Q 0- WZÓR A -Q WZOR 5 -CH2-N 'N1 WZOR 6 /=N -CH2—N ' WZOR 7123 704 WZÓR 8 RA R5 I I Y— CH — C=N — 0 — R6 WZÓR 12 "CH—^O WZÓR 9 R*— C H,— C=N — O —R6 WZÓR 12a -ch- WZÓR 10 -cH-to CK WZÓR 11 R4 R3 (Br)Cl—CH—C=N—O—R6 WZÓR 12b D3 .R1 -NH, ^§- WZÓR 13 /H3 CH^ O I II ,CH—C—O—C2H f Vn( 2' '5 X -C —CH,—Cl CH 3 O WZÓR 14 .CH, « C CH3 O I 3 II ,CH— C—O—C2H5 \ X—CH,—Cl li ^ C H ' WZÓR 15 CH3 C H / 3 ,CH,-CH=N—OCH, '/ \- ¦CN_rj CH, II X0X 3 O WZÓR 17 ./ CH, CH-3 CH~ II /CH- C=N— O—CH, \h3 ii Nk o WZOR 18 /H3 CH—CH=N—OCH3 tH3 q WZOR 16 ./CHa /CH,—CH=N-0-C2H5 / \-n< NCH3 XC-CH2-0-CH3 O WZOR 19123 704 _/ 3 .CH-CH=N-0-C3H7 \ XC—CH.OCH, CH, II 2 3 3 O WZÓR 20 CH, I ^_/CH3 CH-CH= N-0-C2H5 \ C—CH,-0 —CH, CH, || 2 3 O WZÓR 21 CH, .CH, Oy 3 /CH—CH=N0CH3 o WZÓR 22 XH O)-* CH, / .CH, rv-n/ CH3 CH—CH=N-0 —CH, \ X —C —O—CH, CH, II ., 3 O O WZÓR 23 CH, / CH, I r\-»/ CH—CH=N—O —CH, —\ C—CH?— N Y.H. II 2 W, CH3 l 3 O 1 N / CH, f Vn: WZÓR 24 CH, I XH —CH=N —O —CH, \ C- CH3 || O WZÓR 25 /L"3 CH—CH=N—O—CH, X—CH,OCH, TH, II 3 O WZC5R 26 CH, /CH3 CH — CH=N — O— CH3 0/_N\ -CH, H WZÓR 27 CH, Br—CH—CH=N —O— CH3 WZÓR 28123 704 ,CH3 CH 3 CH3 ,CH2—C=N—O—CH3 VH 0)-N< '3 SCHEMAT + Ci—C0CH20CH3 _ - HCl CH3 CH I / 3 /CH —C=N—O—CH3 \ XC—CH,0CH, TH, » 2 3 Drukarnia Narodowa, Zaklad Nr 6, 123/84 Cena 100 zl PL PL PL PL PL