Przedmiotem wynalazku jest sposób poprawy wlasnosci palarskich materialów tytoniowych na drodze obróbki enzymatycznej.Niezwykle waznym zagadnieniem przy produkcji wyrobów tytoniowych jest zapewnienie dobrych wlasnosci organoleptycznych i technologicznych tytoniu poprzez usuniecie lub obnizenie zawartosci skladników chemicznych szkodliwych dla zdrowia lub wplywajacych niekorzystnie na smak tytoniu.Problem poprawy wlasnosci palarskich materialów tytoniowych stal sie wazny równiez i ze wzgledu na deficyt surowca tytoniowego. Rozwiazanie tego problemu umozliwi bowiem lepsze wykorzystanie surowca tytoniowego, odpadów tytoniowych oraz zastosowanie do produkcji wyrobów tytoniowych gorszych lecz bardziej plennych odmian tytoniu.W celu poprawy wlasnosci materialów tytoniowych proponuje sie stosowanie obróbki enzy¬ matycznej materialów tytoniowych. Kazde z dotychczas opatentowanych rozwiazan z dziedziny obróbki enzymatycznej materialów tytoniowych dot. obróbki tylko jednej postaci materialu tytoniowego i tylko na jednym, wybranym etapie produkcji tytoniu przemyslowego.Sposób poprawy wlasnosci palarskich materialów tytoniowych na drodze obróbki enzymaty¬ cznej wedlug wynalazku polega na tym, ze material tytoniowy w dowolnej postaci zanurza sie w 1-20-krotnej wagowej ilosci 0,01-3% wodnego roztworu preparatu enzymatycznego lub spryskuje 0,5-30% wodnym roztworem preparatu enzymatycznego do chwili osiagniecia przez material tytoniowy wilgotnosci 20-50% korzystnie 30-50% przy czym obróbke enzymatyczna prowadzi sie w temperaturze 15-70°C, korzystnie 20-60°C przy pH = 1-8, korzystnie 4-8 w ciagu od 1 godziny do kilku dni stosujac 0,1-10%, korzystnie 1-3% wagowych preparatu enzymatycznego w stosunku masy tytoniu, a po zakonczeniu obróbki enzymatycznej material tytoniowy, po ewentualnym odsaczeniu, suszy sie w temperaturze 50-60°C do wilgotnosci 12-14%. Obróbke enzymatyczna prowadzi sie podczas dowolnego zabiegu technologicznego produkcji tytoniu przemyslowego, korzystnie podczas suszenia, fermentacji, maturacji oraz podczas produkcji wyrobów tytonio¬ wych, szczególnie folii tytoniowej.Sposób wedlug wynalazku poprawia wlasnosci smakowoaromatyczne i technologiczne tyto¬ niu, polepsza wlasnosci dymu oraz obniza zawartosc substancji szkodliwych dla zdrowia w stopniu2 123 485 znacznie wyzszym niz w wyniku zastosowania sposobów znanych. Obróbka materialu tytoniowego sposobem wedlug wynalazku wplywa na znaczne zwiekszenie elastycznosci materialu tytoniowego, co ma szczególne znaczenie.przy obróbce zyl tytoniowych, natomiast obróbka folii tytoniowej sposobem wedlug wynalazku polepsza znacznie jej wlasnosci adhezyjne. Obróbka enzymatyczna sposobem wedlug wynalazku stwarza mozliwosc wyeliminowania lub skrócenia niektórych proce¬ sów technologiczna eh w produkcji wyrobów tytoniowych, oraz zezwala na wykorzystanie do obróbki tytoniu krajowych preparatów enzymatycznych takich, jak Pektopol Pi jego termosta- bilna odmiana Pektopol PT, stanowiace mieszanine enzymów hydrolizujacych polisacharydy, takich jak celuloza, chemiceluloza, pektynaza oraz preparatów proteolitycznych takich,jak Maxa- tase i Proteaza alkaliczna B.Sposób wedlug wynalazku ilustruja blizej podane nizej przyklady nie ograniczajac jego zakresu.Przyklad I. 1 kg lisci tytoniu Machorka o wilgotnosci 15% dowilzono do wilgotnosci 50% przez rozpylenie wodnego roztworu preparatu Pektopol P (mieszanina enzymów celulolitycznych, chemicelulolitycznych, pektolitycznych) zawierajacego 0,01 kg preparatu w 700 cm3 wody. Tak nawilzony tyton przechowywano w zamknietym naczyniu w temperaturze 50°C w ciagu 10 godzin, a nastepnie poddano suszeniu w temperaturze 60°C do wilgotnosci 12%. W tablicy 1 podano zawartosc sacharydów w tytoniu Machorka przed i po obróbce enzymatycznej.Jak wynika z tablicy 1 enzymatyczna obróbka tytoniu spowodowala obnizenie zawartosci celulozy o ok. 21%, znaczny wzrost zawartosci substancji redukujacych i weglowodanów oraz obnizenie lacznej zawartosci substancji pektynowych o ok. 40%.Pr z y klad II. 1 kg krajanki przemyslowej papierosów „Klubowe" o wilgotnosci 15% dowil¬ zono do wilgotnosci 30% poprzez rozpylenie wodnego roztworu preparatu Pektopol PT (termosta- bilna odmiana preparatu Pektopol P) zawierajacego 0,01 kg preparatu w 215 cm3 wody. Tak nawilzony tyton przechowywano w zamknietym pojemniku w temperaturze 55°C w ciagu 24 godzin. Nastepnie tyton poddano suszeniu w temperaturze 60°C do wilgotnosci 12%. W tablicy 2 podano zawartosc sacharydów w tytoniu papierosów „Klubowe" przed i po obróbce enzymatycznej.Jak wynika z tablicy 2 enzymatyczna obróbka tytoniu spowodowala obnizenie zawartosci celulozy o 31% pektyn o 25,5% oraz wzrost zawartosci weglowodanów rozpuszczalnych w wodzie oraz substancji redukujacych.Przyklad III. 500 kg lisci tytoniowych mieszanki papierosów „Giewont" o wilgotnosci 19% dowilzono do wilgotnosci 23% przez rozpylenie wodnego roztworu preparatu Pektopol P zawiera¬ jacego 5 kg preparatu w 26 1 wody. Tak nawilzony tyton przechowywano w ciagu 4 godzin w temperaturze 20°C po czym sporzadzono z niego krajanke, która poddano suszeniu w temperatu¬ rze 60°C do wilgotnosci 13%. W tablicy 3 zestawiono wlasnosci tytoniu przed i po obróbce enzymatycznej.Jak wynika z tablicy 3 obróbka enzymatyczna tytoniu preparatem Pektopol P spowodowala obnizenie zawartosci celulozy o ok. 5% pektyn o ok. 26% oraz wzrost zawartosci weglowodanowi substancji redukujacych.Przyklad IV. Sporzadzono 0,2% wodny roztwór preparatu Proteaza alkaliczna B (miesza¬ nina enzymów proteolitycznych). 0,1 kg tytoniu Machorka zanurzono w 500 cm3 tego roztworu na okres 4 godzin, utrzymujac temperature kapieli 40°C. Po zakonczeniu moczenia, tyton odsaczono i wysuszono w temperaturze 55°C do wilgotnosci 12%. Jednoczesnie wykonano próbe kontrolna zanurzajac tyton w czystej wodzie. Stwierdzono, ze w wyniku obróbki enzymatycznej zawartosci bialka w tytoniu zmniejszyla sie o ok. 7% w porównaniu z próba kontrolna.Przyklad V. Sporzadzono 0,2% wodny roztwór preparatu enzymatycznego Proteaza alka¬ liczna B. 1 kg tytoniu Machorka zanurzono w 500 cm3 tego roztworu, po uprzednim doprowadze¬ niu pH srodowiska do wartosci 8 za pomoca buforu fosforanowego, na okres 4 godzin utrzymujac temperature kapieli 40°C. Po zakonczeniu moczenia tyton odsaczono, suszono w temperaturze 50CC do wilgotnosci 12%. Jednoczesnie wykonano próbe kontrolna zanurzajac tyton w roztworze buforowym o pH = 8. Stwierdzono, i w wyniku obróbki enzymatycznej zawartosc bialka w tytoniu obnizyla sie o ok. 27% w porównaniu z próba kontrolna.123485 3 P r z y k l a d VI. 0,1 kg pylu tytoniu Machorka zmieszano z 500 cm3 0,2% wodnego roztworu preparatu Proteaza alkaliczna B na okres 4 godzin w temperaturze 40°C. Po zakonczeniu mieszania tyton odsaczono, a nastepnie poddano suszeniu w temperaturze 60°C do wilgotnosci 12%. Wyko¬ nano równiez próbe kontrolna zanurzajac tyton w wodzie. Stwierdzono, ze w wyniku obróbki enzymatycznej zawartosc bialka w tytoniu obnizyla sie o ok. 8% w porównaniu z próba kontrolna.Przyklad VII. 0,1 kg pylu tytoniu Machorka zmieszano z 500 cm3 0,2% roztworu wodnego preparatu Proteaza alkaliczna B po uprzednim doprowadzeniu pH roztworu do wartosci 7,5 za pomoca buforu fosforanowego, przy czym obróbke enzymatyczna prowadzono w temperaturze 40°C w ciagu 4 godzin. Po zakonczeniu procesu, tyton odsaczono i suszono w temperaturze 60°C do wilgotnosci 12%. Wykonano równoczesnie próbe kontrolna zanurzajac tyton w roztworze buforowym o pH = 7,5. Stwierdzono, ze w wyniku obróbki enzymatycznej zawartosc bialka w tytoniu obnizyla sie o ok. 16% w porównaniu z próba kontrolna.Zastrzezenie patentowe Sposób poprawy wlasnosci palarskich materialów tytoniowych na drodze obróbki enzymaty¬ cznej, znamienny tym, ze material tytoniowy w dowolnej postaci zanurza sie w 1-20 krotnej wagowej ilosci^0,01-3% wodnego roztworu preparatu enzymatycznego lub spryskuje 0,5-30% wodnym roztworem preparatu enzymatycznego do chwili osiagniecia przez material tytoniowy wilgotnosci 20-50%r, korzystnie 30-50% w temperaturze 15-70°C, korzystnie 20-60°C przy pH = 1-8, korzystnie 4-8 w ciagu od 1 godziny do kilku dni stosujac 0,1-10%, korzystnie 1-3% wagowych mieszaniny enzymów w stosunku do masy tytoniu, a po zakonczeniu obróbki enzymaty¬ cznej material tytoniowy, po ewentualnym odsaczeniu, suszy sie w temperaturze 50-60°C, do chwili osiagniecia wilgotnosci 12-14%, przy czym obróbke enzymatyczna prowadzi sie podczas dowol¬ nego zabiegu technologicznego produkcji tytoniu przemyslowego, korzystnie podczas suszenia, fermentacji, maturacji oraz podczas produkcji wyrobów tytoniowych, szczególnie folii tytoniowej.Tablica 1.Zawartosc skladnika w % Oznaczany skladnik chemiczny ^ •* ^ w tytoniu przed w tytoniu po ob- obróbka enzyma- róbce enzyma- celuloza weglowodany rozpuszczalne w wodzie substancje rozpuszczalne w wodzie, redukujace plyn Fehlinga pektyny ogólem w tym: rozpuszczalne w wodzie kwasy pektynowe protopektyny pentozany tyczna 17,70 1,00 4,30 9,95 1,35 3,70 4,90 4,00 tycznej 14,00 1,90 6,10 5,90 1,80 2,00 2,10 2,50123485 Tablica 2.Oznaczany skladnik celuloza weglowodany rozpuszczalne w wodzie substancje rozpuszczalne w wodzie, redukujace plyn Fehlinga pektyny ogólem w tym: pektyny rozpuszczalne w wodzie kwasy pektynowe protopektyny Zawartosc skladnika w % suchej przed obróbka enzymatyczna 13,24 4,29 8,19 7,88 1,45 3,35 3,08 masy po obróbce enzymatyczn. 9,12 5,71 12,83 5,86 0,85 3,28 1,73 Tablica 3.Oznaczany skladnik chemiczny celuloza weglowodany rozpuszczalne w wodzie substancje rozpuszczalne w wodzie, redukujace plyn Fehlinga pektyny ogólem w tym: pektyny rozpuszczalne w wodzie kwasy pektynowe protopektyny Zawartosc skladnika w % suchej przed obróbka enzymatyczna 14,6 7,0 10,0 9,0 1,5 6,0 1,5 masy po obróbce enzymatycznej 13,8 8,5 11,7 6,8 0,8 5,0 1,0 i':uCOwniL Polieiaficzna UP PRL. Naklad i 20 o-jz.Cena 100 zl PL