Glin i stopy glinu pokrywaja sie jak wiadomo juz na wolnym powietrzu cienka warstewka utleniona, która w przypad¬ kach pewnych jest wystarczajaca jako izo¬ lacja, dla celów elektrycznych. Do innych celów jest tak utworzona cienka warstewka utleniona jednak jako izolacja niewystar¬ czajaca i w takich przypadkach niezbed¬ ne jest zaopatrywac glin lub stopy gli¬ nu w grubsza powloke izolujaca. Moz¬ na to dokonywac jak wiadomo w ten sposób, ze wytwarza sie na glinie, zapomo- ca oddzialywania odpowiedniemi chemicz- nemi substancjami, trwale osady tlenku glinu lub innych zwiazków glinu, lub wy¬ twarza sie takie osady w sposób elektroli¬ tyczny. Wreszcie mozna warstwe izoluja¬ ca wytworzyc równiez zapomoca gazów lub par utleniajacych w sposób znany. Moz¬ na równiez w danym razie glin lub podob¬ ne metale zaopatrywac w innego rodzaju izolujaco dzialajace powloki.Przy wytwarzaniu tego rodzaju po¬ wlok powstaje czasem ta niedogodnosc, ze tak sporzadzone izolujace powloki z tlen¬ ku glinu sa kruche i wskutek tego powodu¬ ja przy gieciu zaopatrzonych w nie czesci, jak druty, paski, blachy i podobne wyro¬ by, zlamania, odpryskuja, a nawet sa przy¬ czyna zerwania sie cienkich drutów, pa¬ sków lub blach.Okazalo sie, ze wade te mozna usunac,gdy poddaje sie przedmioty, majace byc zaopatrzone w izolujaca powloke, podczas traktowania ich tworz^cemi powloke ply¬ nami, gazami lub podobnemi substancjami obróbce mechanicznej. Ta mechaniczna ob¬ róbka moze np. odbywac sie przez stale lub przerywane uderzanie, klepanie, tarcie lub przez giecie tam i zpowrotem przedmio¬ tów metalowych w ten sposób, ze tworzaca sie powloka powstaje na nich podczas tej obróbki. Powloka posiada potem, jak sie okazalo pozadana sprezystosc i przy gieciu tych tak traktowanych przedmiotów meta¬ lowych nie odprysku]e i nie lamie sie. U- tworzona powloka moze dzieki swej spre¬ zystosci i wielkiej odpornoslci sluzyc z ko¬ rzyscia jako warstwa ochr&tuia przeciw innym niz elektryczne wplywom zewnetrz¬ nym.Nowy sposób mozna z latwoscia prze¬ prowadzac np. tak, iz majace byc obrobio¬ ne druty lub paski z glinu lub stopu glinu, które zostaja np, przeprowadzone jako a- noda przez kapiel elektrolityczna, podczas tego przeprowadzania przez kapiel prowa¬ dzic na czopach lub krazkach, które roz¬ mieszczone sa naprzemian w róznyich po¬ lozeniach w ten sposób, iz prowadzony na nich drut lub pasek przybiera ksztalt linji wezowej zygzakowej. Drut lub pasek zosta¬ je przez to naprzemian odginany w jedna i w druga strone i poddawany w ten spo¬ sób koniecznej wedlug niniejszego wyna¬ lazku obróbce mechanicznej podczas two¬ rzenia sie warstwy tlenku. Przytem moz¬ na do kapieli elektrolitycznej uzywac za¬ sady lub roztwory soli dzialajacych utle¬ niajaco. Celowe jest uzycie jako kapieli roztworów kwasów organicznych jak kwas szczawiowy i podobne kwasy lub roztwo¬ ry kwasów nieorganicznych, dzialajacych utleniajaco jak np. kwas chromowy lub kwas azotowy. W ten sam sposób mozna równiez przeprowadzac obróbke mecha¬ niczna, gdy tworzenie warstwy utleniaja¬ cej lub podobnej powloki odbywac sie ma przez oddzialywanie gazów lub par na po¬ wierzchnie metali.Gdy sposób przeprowadza sie tak, ze drut lub podobne przedmioty zostaja prowadzone w osrodku tworzacym powlo¬ ke na obrotowo osadzonych krazkach, to mozna przyrzad ten urzadzic tak, iz jako prowadnica sluzy zaopatrzony we wneke siuibowa krazek obrotowy regularnie lub nieregularnie uksztaltowany, tak ze na jednym tylko krazku drut otrzymuje kilka zgiec. Celowo urzadza sie przyrzad w ten sposób, ze rozmieszcza sie kilka krazków, a drut musi przechodzic przez nie kilka razy. Pozadane wyginanie w jedna i druga strone powieksza sie szczególnie przez to, gdy przynajmniej jeden z krazków obraca sie w przeciwnym kierunku. Mozna to osia¬ gnac np. w ten, sposób, ze stosuje sie nie¬ parzysta liczbe krazków lezacych obok siebie, na których drut lub przedmiot zo¬ staje prowadzony w linji wezowatej tak, ze krazek drugi, czwarty i t. d. obracaja sie w kierunku przeciwnym niz krazek pierwszy, trzeci i t. d. Z korzyscia osiaga sie to tez w ten sposób, ze przewidziana jest wieksza ilosc krazków, miedzy które- mi tor dla metalu tak przebiega, ze sie krzyzuje. Przez to osiaga sie szczególnie dobre przewalkowanie i przegniatanie me¬ talu, poniewaz giecie odbywa sie naprze¬ mian w przeciwnych kierunkach. Krazki lub walce moga posiadac równiez chropo¬ wata, nierówna lub falista wzglednie uze¬ biona powierzchnie, tak ze drut lub podob¬ ny przedmiot otrzymuje nietylko kilka¬ krotne wygiecie, lecz równiez obróbke me¬ chaniczna swej powierzchni.Przy grubszych drutach wymaga ciagle giecie duzego nakladu sily i powoduje du¬ ze tarcie na krazkach i w lozyskach kraz¬ ków. Odnosi sie to równiez do cienkich drutów, gdy liczba miejsc zginania wzgled¬ nie krazków jest wieksza. Gdy chodzi wo¬ bec tego o metale, posiadajace tylko mala wytrzymalosc na ciagnienie wzglednie du- — 2 —za rozciaglosc, korzystne jest mozliwe zmniejszenie natezenia na ciagnienie i dla¬ tego przynajmniej nalezy napedzac pewna czesc krazków prowadniczych z taka szyb¬ koscia z jaka drut ma byc prowadzony przez srodek utleniajacy. Mozna równiez zaleznie od warunków napedzac wszystkie krazki prowadnicze drutu lub drut sam z, równa szybkoscia, czyli np. zapomoca jed¬ nego zewnetrznego napedu, przez co odcia¬ za sie zupelnie drut na ciagnienie. Krazki prowadnicze i ich naped moga byc z korzy¬ scia umieszczone na jednej lub wiecej ra¬ mach ruchomych, wstawianych do kapieli, celem oszczedzenia przestrzeni i ulatwie¬ nia obslugi. Przyrzad mozna wreszcie tak wykonac, ze kilka torów dla drutów lub pasków traktuje sie równoczesnie w tej sa¬ mej kapieli* Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania przyrzadu do przeprowadzania wynalazku, a mianowicie, uwidoczniono jako przyklad wykonania elektrolityczny przyrzad utleniajacy na prad staly. Przy¬ rzad moze byc stosowany równiez dla pra¬ du zmiennego.Fig, 1 uwidocznia kapiel, zaopatrzona w przyrzad do giecia i doprowadzania i od¬ prowadzania drutu, fig, 2 — rame przy¬ rzadu do giecia i napedu.Przedmiot metalowy /, majacy byc u- tleniony lub powleczony zostaje wprowa¬ dzony od lewej strony przez krazki pro¬ wadnicze i naprezajace 6 i 7 do kapieli 3, a po przejsciu kapieli po krazkach 2 do przyrzadu nawijajacego. Krazki metalowe 6 sa umieszczone na plycie przewodzacej 5, która równoczesnie feworzy jeden biegun a przy pradzie stalym dodatnia elektrode, tak ze goly drut przez przewodzace do¬ tkniecie z ta prowadnica pradu staje sie dodatni. W kapieli 3 zanurzone sa plyty 4 lub podobne przedmioty, które polaczone sa z drugim biegunem zródla pradu. Ruch w jedna i druga strone drutu 1 odbywa sie wedlug wynalazku niniejszego na dwóch tarczach lub krazkach 13, 15, które sie ob¬ racaja i umieszczone sa w ramie 8. Kazdy z tych krazków posiada kilka rowków pro¬ wadniczych 14 wzglednie 16, przez do drut zostaje kilka razy prowadzony na kraz¬ kach, Zamiast zaopatrywania jednego krazka w kilka równolegle obok siebie le¬ zacych rowków pierscieniowych, mozna u- mieszczac na jednej osi wieksza ilosc poje¬ dynczych krazków z jednym rowkiem prowadniczym, przyczem pojedyncze kraz¬ ki moga miec wzgledem siebie pewna wolna przestrzen. Przedmiot metalowy jest tak prowadzony, ze sie krzyzuje miedzy obu krazkami 13 i 15, przyczem drut kazdorazowo przy przejsciu z jednego krazka na drugi zostaje odwrotnie wygie¬ ty. Aby uwolnic w wiekszej mierze drut od ciagnienia, jest uwidoczniony na przy¬ kladzie jeden z krazków 13 napedzany ód zewnatrz. W tym celu na ramie 8, która podtrzymuje krazki 13, 15, jest umieszczo¬ na tarcza napedna 9, która polaczona jest zapomoca lancucha lub napedu sznurowe¬ go 10, 11 -A osia krazka 13 i zostaje obraca¬ na zapomoca dowolnego napedu np. zapo¬ moca siklika, W podobny sppdób mozna równiez uruchomiac kine krazki prowadni¬ cze, np. 15r 6, 7 lub 2. Równiez kolowrót poziomy lub przyrzad nawijajacy gotowy drut, a zaleznie od warunków i beben do su¬ rowego drutu moga byc uruchomiane z rów¬ na szybkoscia tak, ze drut jest uwolniony od rozciagania, mimo, ze zostaje wyginany w jedna i w druga strone. Zamiast umie¬ szczac krazki prowadnicze 13, 15 jak to uwidoczniono na rysunku, ponad soba w stojacej ramie 8 na poziomyoh osiach, moz¬ na stosowac równiez lezaca rame lub ulo- zyskowac krazki obok siebie, przyczem o- sie ich moga 'byc pionowe. Stojaca rama ma te zalete, ze konce obrabianego drutu znaj¬ duja sie na powierzchni kapieli. Mozna równiez obrabiac kilka drutów równocze¬ snie w tej samej kapieli przez zastosowa¬ nie kilku przyrzadów do giecia, 'przyczem — 3 —wszystkie przyrzady do giecia i prowadze¬ nia napedza sie z jednego miejsca. PL