Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie auto¬ matycznego sterowania procesem oczyszczania po¬ wietrza z gazów siarkowych w postaci dwu¬ siarczku wegla i siarkowodoru przy zastosowaniu metody absorpcji i utleniania tych gazów w al¬ kalicznej wodnej kapieli zawierajacej uklad re- doks.Metoda absorpcji i utleniania dwusiarczku we¬ gla i siarkowodoru w kapieli polega na tym, ze powietrze z odciagów wentylacyjnych doprowa¬ dza sie do wiez absorpcyjnych, w których zrasza¬ ne jest w przeciwpradzie wodna alkaliczna kapie¬ la podawana w obiegu zamknietym z basenu. Ka¬ piel w zaleznosci od stosowanej technologii zawie¬ ra dodatek weglanu sodowego, kwasnego wegla¬ nu sodowego, wodorotlenku sodowego, zwiazków utleniajacych rozpuszczalnych w wodzie np. hy¬ drochinon, podchloryn sodowy, nadtlenek wodo¬ ru itp. oraz ewentualny dodatek chemisorbentów i katalizatorów reakcji utleniania.Krazaca w obiegu zamknietym kapiel poddaje sie po wyjsciu z wiezy, przed ponownym uzyciem jej do absorpcji procesowi regeneracji przez utle¬ nienie kapieli tlenem z powietrza (napowietrzanie kapieli) i ewentualny dodatek innych srodków utleniajacych oraz przez uzupelnienie pozostalych skladników kapieli, których ilosc i jakosc uza¬ lezniona jest od stosowanej technologii.Zarówno kontrole wydajnosci procesu absorpcji dwusiarczku wegla i siarkowodoru, jak i kontrole 10 15 20 25 30 zawartosci skladników w kapieli absorpcyjnej pro¬ wadzi sie metodami konwencjonalnymi przez okre¬ sowe pobieranie próbek.Kontrole wydajnosci procesu absorpcji prowa¬ dzi sie przez oznaczanie zawartosci dwusiarczku wegla i siarkowodoru w powietrzu na wlocie i na wylocie wiezy absorpcyjnej.Dwusiarczek wegla oznacza sie w ten sposób, ze okreslona ilosc powietrza przepuszcza sie przez pluczke zawierajaca alkoholowy roztwór wodoro¬ tlenku potasowego lub dwueitanoloanine. Przez oznaczenie powstalych w wyniku reakcji z dwu¬ siarczkiem wegla ksantogenianów lub karbaminia¬ nów okresla sie procentowa zawartosc dwusiarczku wegla w badanej próbce.Oznaczanie w badanych próbkach powietrza siar¬ kowodoru prowadzi sie analogicznie przy zastoso¬ waniu pluczki zawierajacej octan kadmu, jod lub blekit alizarynowy. Przez oznaczenie powstalych w wyniku reakcji z siarkowodorem siarczków kadmu, lub ilosci zuzycia jodu, lub intensywnosci zabarwienia alizarynowego zwiazku kompleksowe¬ go z siarkowodorem, oznacza sie zawartosc procen¬ towa siarkowodoru w badanej próbce powietrza.Z uwagi na duza pracochlonnosc opisanych me¬ tod, analizy powietrza wykonuje sie 1—2 razy na dobe. W zwiazku z tym, nie nadazaja one z infor¬ macja o stezeniu dwusiarczku wegla i siarkowo¬ doru w powietrzu przed i po procesie absorpcji, poniewaz w okreslonym czasie wystepuja znacz- 122 244122 244 ne wahania tych stezen. Wyniki tych analiz mo¬ ga sluzyc jedynie do oceny efektywnosci procesu absorpcji bez mozliwosci wykorzystania tych in¬ formacji Jdl t bielacej regulacji procesu absorpcji.¦Analize próbek kapieli absorpcyjnej wykonuje sfe równiez w laboratorium — okresowo na za¬ wartosc, kwasnego weglanu sodowego i weglanu sodowego-oraz dokonuje sie pomiarów parame¬ trów fizyko-chemicznych kapieli przez oznaczenie wzrostu stezenia dwusiarczku wegla w powietrzu na wlocie do wiezy oraz umozliwia automatyczna regeneracje kapieli absorpcyjnej zgodnie z zada¬ nymi parametrami, które sa optymalne dla wydaj¬ nosci wybranej metody absorpcji i utleniania dwusiarczku wegla i siarkowodoru w alkalicznej wodnej kapieli.Wynalazek w przykladzie wykonania jest przed¬ stawiony na rysunku, który jest schematem wartosci pH i wartosci potencjalu elektrody 1(J ideowym urzadzenia do automatycznego sterowa- siarczkowo-srebrowej i elektrody platynowej. Po uzyskaniu wyników tych analiz dokonuje sie re¬ generacji kapieli w basenie przez dodatek stoso¬ wanych w wybranej metodzie skladników kapieli na drodze recznego ich dozowania ze zbiorników.Urzadzenie do automatycznego sterowania pro¬ cesem oczyszczania powietrza odlotowego z dwu¬ siarczku wegla i siarkowodoru metoda absorpcji i utleniania w kapieli, wedlug wynalazku, zawie- ]5 nia procesem absorpcji i utleniania gazów siarko¬ wych w kapieli.Kontrola stezenia gazów siarkowych prowadzona jest za posrednictwem analizatora 1 stezenia dwu¬ siarczku wegla oraz analizatora 2 stezenia siar¬ kowodoru i zapisie tych wartosci na rejestrato¬ rze 3.Pobieranie próbek powietrza nastepuje przez kolejne otwieranie i zamykanie elektromagnetycz- ra dwa niezalezne uklady kontroli, a mianowicie: 20 nych zaworów 4 sterowanych czasowym przelacz- uklad 'kontroli zawartosci dwusiarczku wegla i siarkowodoru w powietrzu przed i po absorpcji oraz uklad kontroli parametrów kapieli absorpcyj¬ nej, przy czym uzyskane informacje wykorzystane sa do sterowania praca wiez absorpcyjnych i pro¬ cesem regeneracji kapieli w basenie.Uklad kontroli zawartosci dwusiarczku wegla i siarkowodoru stanowi zespól elektromagnetycz¬ nych zaworów sterowanych przelacznikiem czaso¬ wym i które maja polaczenie z punktami poboru próbek powietrza na wlocie i na wylocie wiezy lub wiez absorpcyjnych i z analizatorami dwu¬ siarczku wegla i siarkowodoru, przy czym anali¬ zator dwusiarczku wegla steruje praca dodatko- nikiem 5* przy czym elektromagnetyczne zawory 4 zainstalowane sa na wlocie i na wylocie wiezy absorpcyjnej. Pobrane próbki powietrza kierowa¬ ne sa równoczesnie do analizatora 1 dwusiarczku M wegla i do analizatora 2 siarkowodoru, a wyniki analiz zapisywane sa na rejestratorze 3.Analizator 1 dwusiarczku wegla polaczony jest poprzez wzmacniacz mocy 6 z dodatkowa pompa 8 kapieli, która wspólpracuje z pompa 7, tloczaca Z9 kapiel z basenu 9 do wiez absorpcyjnych. Wy¬ dajnosc pompy 7 dobrana jest do srednich stezen dwusiarczku wegla i siarkowodoru w powietrzu odlotowym i do wydajnosci wiez absorpcyjnych.Przy naglym wzroscie stezenia dwusiarczku wegla wej pompy podajacej kapiel z basenu do wiez 35 w powietrzu na wlocie do wiezy, na sygnal z ana- absorpcyjnych. Przy naglym wzroscie stezenia dwusiarczku wegla w powietrzu na wlocie do wiezy absorpcyjnej poza okreslony zakres tego stezenia, na sygnal z analizatora dwusiarczku we¬ gla zostaje wlaczona dodatkowa pompa, co powo¬ duje wzrost natezenia przeplywu kapieli przez wieze absorpcyjne w granicach okreslonych rezer¬ wa przeplywu. Automatyczne wylaczenie dodatko¬ wej pompy nastepuje po ustapieniu przekroczenia tego stezenia.Uklad kontroli zawartosci dwusiainaku wegla sklada sie z wieloelektrodowej glowicy pomiaro¬ wej usytuowanej w obiegu kapieli, która steruje zespolem pH-metrów, które z kolei poprzez na¬ stawniki wielkosci zadanych steruja zaworami zbiorników skladników kapieli i zaworem doply¬ wu powietrza utleniajacego kapiel w basenie.Dla zabezpieczenia ciaglosci pracy urzadzenia w przypadku np. awarii automatyki ukladu kontroli parametrów kapieli, uklad ten wyposazony jest w taMAce sJwietlno-akustyozna, której wlaczenie na¬ stepuje za pomoca pnzel^canifca ukladu na stero¬ wanie rejcatfe.Urzadaenie wedlug wynalazku, eliminuje recz¬ ny pobór próbek powietrza i analize toksycznych gazów jakimi sa: dwusiarczek wegla i siarkowo- **ór, zapewnia ciaglosc pomiarów zawartosci tych gazów w powietrzu z mozliwoscia automatycznej regulacji wzrostu natezenia przeplywu kapieli lizatora 1 dwusiarczku wegla poprzez wzmacniacz mocy 6 wlaczona zostaje dodatkowa pompa & dla zwiekszenia natezenia przeplywu kapieli przez wie¬ ze. Po ustapieniu zwiekszonego stezenia dwu- 40 siarczku wegla, analizator 1 powoduje automa¬ tyczne wylaczenie dodatkowej pompy 8.Kontrola parametrów kapieli absorpcyjnej pro¬ wadzona jest za posrednictwem wlaczonej w obieg kapieli wieloelektrodowej glowicy pomiarowej 10, 45 która zawiera trzy elektrody pomiarowe; siarczko- wo-srebrowa, szklana i platynowa oraz kalomelo- wa elektrode odniesienia, które daja pelna infor¬ macje o podstawowych parametrach kapieli.Sygnaly z glowicy pomiarowej 10 kierowane sa 50 do pH-metrów 11, zapisywane sa na rejestratorze 14 i jednoczesnie porównywane w nastawnikach 12 wielkosci zadanych. Pomiarowa glowica 10 ste¬ ruje zespolem pH-metrów 11, *które poprzez na¬ stawniki 12 wielkosci zadanych i wzmacniacze M mocy 13 steruja zaworami 18 zbiorników a, b i c skladników kapieli i dodatkowym zaworem 17 doplywu powietrza utleniajacego kapiel w basenie 9, który wspólpracuje z zaworem 21 nastawionym na staly przeplyw powietrza do ;basenu 9 przy przecietnym obciazeniu wiez absorpcyjnych.Dozowanie skladników kapieli ze zbiorników b i c do basenu 9 nastepuje poprzez zbiorniki miarowe 19, których pojemnosc oraz czas powta¬ rzania dozowania dobiera sie indywidualnie dla 10 przez wieze absorpcyjne w przypadku naglego 65 danej instalacji.5 122 214 6 Uklad kontroli parametrów kapieli wyposazony jest dodatkowo w tablice 20 swietlno-akustyczna oraz przelacznik 15 umozliwiajacy przestawienie ukladu z pracy automatycznej na prace reczna i przelacznik 16 zaworów 18 dozowania skladni¬ ków ze zbiorników a, b i c. W przypadku np. awarii automatyki tego ukladu, przelaczenie za¬ worów 18 i uruchomienie tablicy 20 swietlno-aku- stycznej informujacej obsluge o koniecznosci otwarcia badz zamkniecia któregos z recznych za¬ worów 21.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do automatycznego sterowania procesem oczyszczania powietrza z gazów siarko¬ wych w postaci dwusiarczku wegla i siarkowodo¬ ru przy zastosowaniu metody absorpcji i utlenia¬ nia tych gazów w alkalicznej wodnej kapieli za¬ wierajacej uklad redoks, znamienne tym, ze skla¬ da sie z ukladu do ciaglej kontroli zawartosci ga¬ zów siarkowych w powietrzu, który stanowi ze- 10 15 20 spól elektromagentycznych zaworów (4) sterowa¬ nych przelacznikiem czasowym (5) i które maja polaczenie z punktami poboru próbek powietrza na wlocie i na wylocie wiezy lub wiez absorpcyj¬ nych i z analizatorami dwusiarczku wegla ' (1) i siarkowodoru (2), przy czym analizator dwusiarczku wegla (1) steruje praca dodatkowej pompy (8) podajacej kapiel z basenu (9) do wiez absorpcyj¬ nych oraz z ukladu do ciaglej kontroli parame¬ trów kapieli skladajacego sie z wieloelektrodowej pomiarowej glowicy (10) wlaczonej w obieg ka¬ pieli i sterujacej zespolem pH-metrów (11), które poprzez nastawniki (12) wielkosci zadanych ste¬ ruja zaworami (18) zbiorników skladników kapieli i dodatkowym zaworem (17) doplywu powietrza utleniajacego kapiel w basenie (9). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze uklad kontroli parametrów kapieli wyposazo¬ ny jest w tablice (20) swietlno-akustyczna, której uruchomienie nastepuje za pomoca przelacznika (15), który umozliwia przestawienie ukladu z pra¬ cy automatycznej na prace reczna. PL