Przedmiotem wynalazku jest zasuwa suwakowa stasowana do odcinania przeplywu gazu, zwlasz¬ cza wielkopiecowego, koksowniczego i mieszane¬ go, stosowalna zwlaszcza w hutnictwie na sieciach rurociagów gazowych.Odcinanie przeplywu gazu w rurociagu dokonu¬ je sce za 'pomoca zasuw suwakowych lub okula¬ rowych.W zasuwach tych organ odcinajacy gaz zwany suwakiem lub okularem, posiada polaczone dwa pierscienie stalowe: otwarty i zamkniety. Pier¬ scienie te posiadaja powierzchnie dociskowe z uszczelkami wspólpracujace z powierzchniami dociskowymi korpusu zasuwy i tulei dociskowej.Przy zasuwie zamknietej lub otwartej powierzch¬ nie dociskowe wywieraja na siebie za posredni¬ ctwem odpowiedniego systemu dociskowego, wza¬ jemny nacisk, którego nastepstwem jest wyma¬ gana szczelnosc.Celem przestawienia suwaka z polozenia zasu¬ wy otwartej na zamknieta, lub odwrotnie nalezy zluzowac wzajemny docisk powierzchni docisko¬ wych i wytworzyc miedzy powierzchniami docisko¬ wymi suwaka a powierzchnia dociskowa korpusu i tulei dociskowej szczeliny umozliwiajace prze- stawiemie suwaka. Dla uzyskania docisku i luzo- wania suwaka znany jest system wielopunktowe- go docisku i luzowania docisku suwaka. W syste¬ mie tym, wymagany skok tulei dociskowej przy dociskaniu i luzowaniu docisku suwaka zsrealizo- 10 wany jest za pomoca rolek dociskowo-luzujacych poruszajacych sie na obwodzie czesci walcowej tu¬ lei dociskowej miedzy rozmieszczonymi w rów^ nych odstepach prowadnicami) nachylonymi do powierzchni dociskowej tulei pod jednym katem.Toczenie sie rolek dociskowo-luzujacych po po¬ chylonych prowadnicach powodujace przesuw tu¬ lei dociskowej wywolane jest za pomoca obrotu pierscienia wewnetrznego lozyska, do którego za¬ montowane sa rolki. Pierscien ten ulozyskowany jest tocznie na kulkach w dzielonym pierscieniu zewnetrznym przytwdeardzonym na sztywno do korpusu zasuwy. Obrót pierscienia wewnetrznego odbywa sie za pomoca przymocowanych do pier- 15 scienia widelek. Niekorzystna sitrona tego rozwia¬ zania jest koniecznosc stosowania nierdzewnych gatunków stali na pierscienie lozyska oraz duza pracochlonnosc wykonania lozyska kulowego.W zasuwie suwakowej wedlug wynalazku do odcinania przeplywu gazu, zwlaszcza wielkopieco¬ wego, tuleja dociskowa posiada na obwodzie czesci walcowej pary jednakowych zeber lacza¬ cych pierscien dociskowy z komierzem oporowym, na który wywierany jest nacisk za posrednictwem równo rozmieszczonych na jego obwodzie koncó¬ wek naciskowych osadzonych wahliwie na czo^ pach walków mimosrodowych ulozyskowanych w korpusie za pomoca tulei mimosrodowych. Wal¬ ki te ofaracane sa jednoczesnie za pomoca dzwiga ni z rolkami pólek oporowych pierscienia slizga- 20 25 so 121 902121 902 S jacego sie na zewnatrz korpusu pod wplywem j -d««lana|a,_,silLJ£a widelki. Zebra w kazdej pa- • 'Yae^ Ja; tak _uJy|uowane na tulei dociskowej, ze * ich wspólna krawedz znajduje sie w polu dzia- j lania koncówki haciskowej, a odleglosci krawedzi jjc^sj^lych "z przeciecia plaszczyzn'wszystkich ze- iDer—z - powierzcjlna walcowa (tulei sa jednakowe.Tuleja mimosrodowa, ^w której ulozyskowany jest walek mimosrodowy unieruchcmiona jest przez docisk srubami jej kolnierza z podluznymi otworami.Cala konstrukcja zasuwy jest prosta, pewna w dzialaniu, latwa w wykonaniu i doborze mate¬ rialów na elementy oraz zostaje zachowane rów¬ nomierne obciajzenie korpusu zasuwy silami wewne¬ trznymi. Dzieki dodatkowemu podzialowi sily na¬ cisku koncówek naciskowych poprzez pierscien oporowy na pierscien dociskowy, uzyskuje sie podwojenie punktów dociskowych tulei docisko¬ wej, a w konsekwencji równomierny nacisk pier¬ scienia dociskowego na uszczelki suwaka, a wiec wieksza pewnosc szczelnosci Unieruchomienie tulei mimosrodowej przez do¬ cisk srubami jej kolnierza z podluznymi otwora¬ mi zapewnia mozliwosc przeprowadzenia miejsco¬ wej regulacji wyniklej na skultek ewentualnych niedokladnosci wykonawczych u wykonawcy lub powstania miejscowej nieszczelnosci u uzytkowni¬ ka. Regulacja odbywa sie przez obrót tulei mi- mosrodowej w otworze korpusu i mozliwa jest do przeprowadzenia na zmontowanej zasuwie u wykonawcy jak i u uzytkownika w czasie nor¬ malnej eksploatacji zasuwy.Wynalazek pokazano w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sche¬ matycznie zasuwe w pólprzekroju i widoku pod¬ luznym, fig. 2 — zasuwe w przekroju poprzecz¬ nym w plaszczyznie I—I na fig. 1, fig. 3 — zasu¬ we w przekroju podluznym w plaszczyznie II—II na flijg. 2, fig. 4 — zasuwe w przekroju podluz¬ nym w plaszczyznie III—III na fig. 2, fig. 5 — zasuwe w przekroju podluznym w plaszczyznie IV—IV na fig. 2.W korpusie zasuwy 1 znajduje sie przesuwna tuleja dociskowa 2 prowadzona za pomoca bocz¬ nych ramion 3 w prowadnicach korpusu 4. Tule¬ ja dociskowa 2 zakonczona jest z jednej 9trony pierscieniem dociskowym 5, a z drugiej strony kolnierzem oporowym 6, polaczonym z kolnierzem kompensatora 7. Tuleja dociskowa 2 posiada na obwodzie czesci walcowanej 8 równo rozmieszczo¬ ne i odpowiednio usyrtuowane zebra 9 laczace pierscien dociskowy 5 z kolnierzem oporowym 6.Na kolnierz oporowy 6 wywierany jest nacisk za posrednictwem równo rozmieszczonych, na je¬ go obwodzie koncówek naciskowych 10, osadzo¬ nych wahliwdle na czopach 11, walków mimosro- dowych 12, ulozyskowanych w korpusie zasuwy 1 za pomoca tulei mimosrodowych 13, unierucho¬ mionych w korpusie zasuwy 1 przez docisk sru¬ bami 14 ich kolnierzy z podluznymi otworami 15.Walki mimosirodowe 12 obracane sa jednoczesnie za pomoca dzwigni 16 z rolkami 17 na skutek kompleksowego oddzialywania na rolki 17 pólek oporowych 18, pierscienia 19 slizgajacego sie na 4 zewnatrz korpusu zasuwy 1 w wyniku dzialania sily na jego widelki 20.W górnej i dolnej czesci tuleja dociskowa 2 -posiada ramiona 21 polaczone przegubowo ze srod¬ kowa dzwignia 22 walu skretnego 23 osadzonego obrotowo na lozyskach 24. Na koncach walu skret¬ nego 23 znajduja sie dzwignie boczne 25 dwa ra¬ zy krótsze od dzwiijgni srodkowych 22. Dzwignie boczne 25 polaczone sa przegubowo poprzez re¬ gulowany uchwyt 26 z korpusem rolek 27 przesu¬ wajacym sie na czopie 28 osadzonym w gniezdzie 29 korpusu zasuwy 1, przy czym uchwyt regulo¬ wany 26 sklada sie z trzpienia 30 zlaczki wkret- nej 31 wkreconej do korpusu rolek 27 oraz na¬ kretki konferujacej 32. Na korpusie rolek 27 znaj¬ duja sie rolki jazdy 33 i rolki przesuwu 34, w których prowadzony jest suwak 35 za pomoca biezni dolnej 36 i górnej 37. Suwak 35 posiada dwa pierscienie stalowe Otwarty 38 i zamkniety 39 polaczone w calosc bieznia dolna 36 i górna 37, pierscienie te posiadaja powierzchniie docisko¬ we 40 z gniazdami 41 na uszczelki 42. Przy zasu¬ wie zamknietej lulb otwartej uszczelki 42 dociska¬ ne sa powierzchnia dociskowa 43 korpusu zasu¬ wy 1 oraz powierzchnia dociskowa 44 tulei docis¬ kowej 2.Dzialanie zasuwy przy otwieraniu jak i zamy¬ kaniu jest analogiczne i opiera sie o nastepujace kolejne czynnosci: luzowanie docisku, przestawia¬ nie suwaka, dociskanie suwaka. Luzowanie do¬ cisku suwaka odbywa sie przez obrócenie widel¬ kami 20 pierscienia 19 ruchem widelek do góry.Obrót pierscienia 19 na korpusie zasuwy 1 powo¬ duje oddzialywanie pólek oporowych 18 na rolki 17 dzwigni 16, które wychylajac sie powoduja óbrólt walków mimosrodowych 12. Przy obrocie walków mimosrodowych 12 osadzone na ich czo¬ pach 11, koncówki naciskowe 10 wywieraja napór na kolnierz oporowy 6 tulei dociskowej 2 powo¬ dujac jej osiowy przesuw w kierunku kompen¬ satora. Poniewaz tuleja dociskowa 2 w górnej i dolnej czesci posiada ramiona 21 polaczone prze¬ gubowo ze srodkowymi dzwigniami 22 walu skret¬ nego 23, w trakcie jej przesuwania boczne dzwig¬ nie 25 walu skretnego 23 powoduja poprzez regu¬ lowany uchwyt 26 przesuw korpusu rolek 27, w wyniku czego osadzone na korpusie rolek 27 rolki przesuwu 34 powoduja odsuniecie suwaka 35 od powierzchni dociskowej 43 korpusu 1, w kierunku ruchu tulei dociskowej 2. Poniewaz dlugosc dzwig¬ ni bocznych 25 walu skretnego 23 jest dwa razy krótsza od jego dzwdjgni srodkowej 22, przesunie¬ cie suwaka 35 jest dwa razy mniejsze od prze¬ suniecia osiowego tulei dociskowej 2, na skutek czego powstaja z obu stron powierzchni docisko¬ wych suwaka 40 jednakowe szczeliny, których wielkosc jesjt proporcjonalna do skoku tulei do¬ ciskowej 2.Przestawiienie suwaka 35 po zluzowaniu docisku polega na centrycznym ustawieniu powierzchni dociskowych 40 pierscienia otwartego 38 luib zam¬ knietego 39 z powierzchniami dociskowymi 43 ii 44 korpusu zasuwy 1 i tulei dooiskowej 2, do tego celu sluza bieznie suwaka 35 dolna 36 i górna 37 prowadzone w rolkach jazdy 33 i przesuwu 34.121 902 6 Rolki jazdy 33 przeznaczone sa do poditrzymy- ~wand)a ciezaru suwaka 35 natomiast rolki przesu¬ wu 34 przeznaczone sa do pokonania naporu ga¬ zu na suwak 35 i umozliwienia przesuniecia su¬ waka przy lubowaniu w kierunku ruchu tulei do¬ ciskowej niezaleznie od kierunku dzialania cis¬ nienia przeplywajacego gazu przez zasuwe. Do¬ ciskanie suwaka polega na obróceniu widelkami 20 piersciendla 19 ruchem widelek na dól w kie¬ runku przeciwnym niz przy luzowaniu, co spo¬ woduje poprzez te same elementy jak przy luzo¬ waniu, ruch tulei dociskowej 2 oraz suwaka w kierunku powierzchni dociskowej 43 korpusu zasu¬ wy 1 az do scisniecia uszczelek 42 suwaka 35 i osiagniecie wymaganej szczelnosci.Zastrzezenia patentowe 1. Zasuwa suwakowa do odcinania przeplywu waik za pomoca biezni dolnej i górnej, znamienna tym, ze tuleja dociskowa posiada na obwodzie czesci walcowej (8) pary jednakowych zeber (9) laczacych pierscien dociskowy (5) z kolnierzem 5 oporowym (6), na który wywierany jest nacisk za posrednictwem równo rozmieszczonych na je¬ go obwodzie koncówek naciskowych (10), osadzo¬ nych wahliwie na czopach (11) walków mimosro- dowych (12) ulozyskowanych w korpusie (1) za 10 pomoca tulei mimosrodowych (13), przy czym walki te obracane sa jednoczesnie za pomoca dzwigni (16) z rolkami (17) pólek oporowych (18) pilerscienia (19) slizgajacego sie na zewnatrz kor¬ pusu (1) pod wplywem dzialania sily na widelki 2. Zasuwa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zebra (9) w kazdej parze sa tak usytuowane na tulei dociskowej (2), ze ich wspólna krawedz znajduje sie w polu dzialania koncówki nacasko- gazu, zwlaszcza wielkopiecowego, wyposazona w 20 wej (11) i odleglosci krawedzi powstalych z prze¬ tnie ie dociskowa posiadajaca w dolnej d górnej czesci ramie polaczone przegubowo ze srodkowa dzwignia ulozyskowanego w lozyskach walu skret¬ nego, kjtórego dzwignie boczne dwa razy krótsze ciecia plaszczyzn wszystkich zeber z powierzchnia walcowa tulei (8) sa jednakowe. 3. Zasuwa wedlug zasttrz. 1, znamienna tym, ze tuleja mimosrodowa (13), w której ulozyskowany od srodkowych sa polaczone przegubowo poprzez 25 jest walek mimosrodowy (12) unieruchomiona jest regulowany uchwyt z osadzonym na czopie kor¬ pusem rolek jazdy i przesuwu prowadzacych su- przez docisk srubami (14) jej kolnierza z podluz¬ nymi otworami (15).121 902 Fig.3 ii-n /V" -12-^ Fig ^ m-m Rg.5 IV-IV PZGraf. Koszalin A-2233. 100 A-i.Cena IGO zl PL