Przedmiotem wynalazku jest momentomierz przeznaczony szczególnie do pomiaru momentu skrecaja¬ cego przedze.Sztywnosc skrecania przedz, a takze poszczególnych wlókien, ma istotny wplyw na jakosc wyrobów wlókienniczych i jest czynnikiem w duzej mierze decydujacym o prawidlowosci dobom przedzy na dany wyrób. Dotychczas pomiaru sztywnosci skrecania wlókien i monofilamentów dokonuje sie jedynie droga posrednia za pomoca wahadla skretnego. Pomiar taki ze wzgledu na specyficzna budowe przedzy obarczony jest zbyt duzym bledem i praktycznie nie nadaje sie do stosowania.Male wartosci momentów skrecajacych wystepujacych w przedzy, wymagaja stosowania urzadzenia do bezposredniego pomiaru momentu skrecajacego, charakteryzujacych sie minimalnymi stratami tarcia w mechanizmach, mniejszymi od bledu odczytu wartosci momentu, a nadto urzadzenia te nie powinny osiowo obciazac przedzy.Momentomierz wedlug wynalazku, przeznaczony szczególnie do pomiaru momentu skrecajacego prze¬ dzy jest wyposazony w walek ze zlaczona z nim tarcza umieszczona w walcowej komorze, przy czym tak na powierzchnie czolowe tarczy jak i jej powierzchnie boczna sa skierowane wyloty kanalów zlaczonych ze zródlem sprezonego powietrza. W scianach walcowej komory sa usytuowane wloty kanalów odprowadzaja¬ cych sprezone powietrze. Nadto na jednym korku walka jest umieszczony stozkowy uchwyt zakleszczajacy przedze i wskazówka, zas drugi jego koniec jest polaczony ze sprezyna zlaczona z korpusem momentomierza.Sprezone powietrze doplywajace do walcowej komory wytwarza w niej poduszki powietrzne zapewniajace zawieszenie tarczy w powietrzu w taki sposób, aby powierzchnie tarczy oraz czesci walka, znajdujace sie w walcowej komorze nie stykaly sie z powierzchnia komory. Nadto poduszki powietrzne zapobiegaja powsta¬ waniu osiowego obciazenia przedzy.Momentomierz wedlug wynalazku zezwala na bezposredni pomiar momentu skrecajacego przedze, przy dowolnie malym obciazeniu wzdluznym przedzy, przy czym przenoszenie momentu skrecajacego z badanej przedzy na element mierzacy odbywa sie praktycznie bez strat. Momentomierz wedlug wynalazku jest prosty w obsludze, zas niskie cisnienie i maly strumien masy powietrza zasilajacego zezwala na stosowanie malych i prostych sprezarek.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku przedstawiajacym momentomierz w przekroju wzdluznym.Momentomierz wedlug wynalazku jest wyposazony w walek 1 ze zlaczona z nim tarcza 2 umieszczona w walcowej komorze 3, przy czym tak na powierzchnie czolowe tarczy 2 jak i na jej powierzchnie boczna sa2 121 319 skierowane wyloty kanalów 4, usytuowane w scianach komory 3, zlaczone z zródlem sprezonego powietrza.Nadto w scianach walcowej komory 3 znajduja sie wloty kanalów 5 do odprowadzania sprezonego powie¬ trza. Na jednym koncu walka 1 jest umieszczony stozkowy uchwyt 6zakleszczajacy przedze oraz wskazówka 7, zas drugi koniec walka 1 jest polaczony ze sprezyna 8 zlaczona z korpusem 8 momentomierza.Sprezone powietrze doprowadzane kanalami 4 do walcowej komory 3 wytwarza w niej poduszki powietrzne zapobiegajace stykaniu sie tarczy 2 ze scianami komory 3. Badana przedza zostaje zakleszczona w stozkowym uchwycie f, po czym skrecana o zaprogramowany kat. Skrecenie przedzy powoduje przeniesienie momentu skrecajacego przez przedze na walek 1 i tarcze 2, przy czym obrotowi przedzy przeciwdziala sprezyna 8 o znanej charakterystyce. Za pomoca wskazówki 7 zostaje okreslona wartosc kata skrecania przedzy, która zezwala na okreslenie momentu skrecajacego bedacego w funkcji kata skrecenia, a takze na okreslenie wartosci sztywnosci skrecenia.Momentomierz wedlug wynalazku moze byc stosowany w badaniach przedzy i wlókien dotyczacych zmiany momentu skrecajacego w funkcji kata skrecania przedzy, zjawiska histerezy momentu oraz relaksacji momentu skrecajacego w czasie, nadto moze byc takze stosowany w badaniach urzadzen pneumatycznych stosowanych w procesach formowania i modyfikowania przedzy.Zastrzezenie patentowe Momentomierz przeznaczony szczególnie do pomiaru momentu skrecajacego przedze, zMmteoay tym, ze jest wyposazony w walek (1) ze zlaczona z nim tarcza (2) umieszczona w walcowej komorze (3), przy czym tak na powierzchnie czolowe tarczy jak i jej powierzchnie boczna sa skierowane wyloty (4) kanalów zlaczonych ze zródlem sprezonego powietrza, nadto w scianach walcowej komory (3) sa wloty kanalów (5) odprowadzajacych sprezone powietrze, na jednym koncu walka (1) jest umieszczony stozkowy uchwyt (6) zakleszczajacy przedze i wskazówka (7), zas drugi jego koniec jest polaczony ze sprezyna (8) zlaczona z korpusem (*) momentomierza.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL