Przedmiotem wynalazku jest koncówka narzedzia kriochirurgicznego, stosowanego w medycynie i weterynarii w zabiegach, w których tkanka jest poddawana dzialaniu niskiej temperatury, w wyniku czego ulega destrukcji.Z opisu patentowego St. Zjedn. Am. nr 3823718 znane jest narzedzie kriochirurgiczne, wyposazone w przelotowa rurke, zaopatrzona w izolacje cieplna. Jeden koniec rurki jest polaczony gietkim przewodem ze zródlem czynnika kriogenicznego, który wyplywajac z rurki styka sie z operowana tkanka. W rozwiazaniu wedlug opisu patentowego St. Zjedn. Am. nr 4043341, rurka jest polaczona ze sztywna wezownica, doprowa¬ dzajaca czynnik kriogeniczny, natomiast drugi koniec rurki jest zwezony w kierunku wyplywu czynnika kriogenicznego. Wada powyzszych przyrzadów jest niekontrolowany przebieg oddzialywania czynnika kriogenicznego na tkanke, co moze prowadzic do niepozadanej destrukcji tkanki zdrowej.Znane sa równiez narzedzia krochirurgiczne, w których czynnik kriogeniczny oddzialywuje na tkanke w sposób posredni. Koncówka narzedzia kriochirurgicznego jest chlodzona do zadanej temperatury, po czym koncówke styka sie z operowana tkanka. Tego typu narzedzia sa przedmiotem opisów patentowych St.Zjedn. Am. nr nr 4022215,4082096. Koncówke narzedzia stanowi rurka zakonczona woreczkiem z materialu podatnego, na przyklad tworzywa sztucznego, wypelnionego masa porowata. Wewnatrz rurki jest umie¬ szczony cienki przewód, doprowadzajacy czynnik kriogeniczny, a wylot tego przewodu jest usytuowany w poblizu powierzchni masy porowatej. Masa porowata ulega nasyceniu czynnikiem kriogenicznym i chlodzi czolowa powierzchnie koncówki. Niedogodnoscia wynikajaca ze stosowania tego typu narzedzi jest ograni¬ czona wydajnosc chlodnicza oraz przymarzanie scianki czolowej koncówki do tkanki, co w wiekszosci zabiegów kriochirurgicznych jest niepozadane i wymaga stosowania dodatkowych srodków zapobiegajacych przymarzaniu.Wynalazek dotyczy koncówki narzedzia kriochirurgicznego, wykonanej w postaci otwartego z jednej strony korpusu, korzystnie cylindrycznego, wewnatrz którego sa, umieszczone przewody doprowadzajacy i odprowadzajacy czynnik kriogeniczny. Istota wynalazku polega na wykonaniu czolowej scianki, stanowiacej czesc robocza koncówki, z materialu porowatego o porach otwartych albo z materialu litego, wyposazonego w przelotowe otworki. Korzystne jest rozlaczne polaczenie czolowe scianki koncówki z jej korpusem umozliwiajace wymiane czolowej scianki w zaleznosci od potrzeb.Koncówka narzedzia kriochirurgicznego wedlug wynalazku umozliwia regulowanie wydajnosci chlod¬ niczej narzedzia w szerokich granicach, co pozwala na dopasowanie parametrów roboczych narzedzia do zadanych potrzeb terapeutycznych. Dobór materialu porowatego lub ilosci i przekroju poprzecznego2 120 96S otworków scianki czolowej koncówki, oraz zmiana cisnienia doprowadzanego czynnika kriogenicznego, umozlwiaja precyzyjna regulacje wplywu czynnika kriogenicznego z narzedzia. Wielkosc powierzchni robo¬ czej koncówki moze byc regulowana poprzez nasycanie czesci objetosci materialu porowatego substancja wypelniajaca pory albo poprzez zamkniecie czesci otworów lub porów warstwa materialu szczelnie przylega¬ jacego do czolowej scianki konców ki. Narzedzie kriochirurgiczne z koncówka wedlug wynalazku umozliwia calkowite wyeliminowanie niezamierzonej destrukcji tkanki znajdujacej sie w otoczeniu operowanego miejsca, a ponadto charakteryzuje sie prostota konstrukcji i technologii wykonania.Przedmiot wynalazku jest objasniony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia koncówke narzedzia kriochirurgicznego, której scianka czolowajest wykonana z materialu porowatego, w przekroju osiowym, a fig. 2 — koncówke, której scianka czolowa jest wykonana z materialu litego, w przekroju osiowym.Przyklad I. Koncówka narzedzia kriochirurgicznego sklada sie z cylindrycznego korpusu 1, wykona¬ nego w postaci tulei o skokowo zmieniajacych sie srednicach wewnetrznej i zewnetrznej. Korpus 1jest z jednej strony zakonczony pólkolista, czolowa scianka 2, wykonana ze spieku proszku miedzi i przyspawana do korpusu 1. Wewnatrz korpusu 1 umieszczone sa wspólosiowo dwa przewody 3, 4, przy czym przewód 3 doprowadzajacy czynnik kriogeniczny ma wylot usytuowany w przestrzeni otoczonej pólkolista scianka 2, natomiast przewód 4odprowadzajacy czynnik kriogenicznyjest usytuowany na zewnatrzdoprowadzajacego przewodu 3 i jest osadzony szczelnie w otworze korpusu 1. Czesc zewnetrznej powierzchni korpusu 1 jest nagwintowana i wkrecona w mocujacy lacznik 5, polaczony trwale z korpusem i narzedzia kriochirurgi¬ cznego. Dzieki temu koncówka jest czescia wymienna narzedzia kriochirurgicznego, co umozliwia latwa jej sterylizacje.Czynnik kriogeniczny, na przyklad ciekly azot, jest doprowadzany do przewodu 3, z którego wyplywa do przestrzeni ograniczonej pólkolista scianka 2, a nastepnie poprzez otwarte pory scianki 2 wydostaje sie na zewnatrz. Jezeli wewnatrz koncówki jest utrzymywane odpowiednio duze cisnienie, czynnik kriogeniczny wyplywa z koncówki wieloma, bardzo cienkimi strumieniami i kierowany na operowana tkanke powodujejej destrukcje. Obnizenie cisnienia powoduje, ze czynnik kriogeniczny zwilza zewnetrzna powierzchnie scianki 2 i odparowuje. W takim przypadku mozliwe jest bezposrednie zetkniecie koncówki narzedzia z operowana tkanka, nie zagrazajace przymarzaniem koncówki do tkanki. W miare dalszego obnizania cisnienia, na zewnatrz koncówki wydobywa sie jedynie gaz, powstajacy z odparowania czynnika kriogenicznego. Przy bardzo niskim cisnieniu czynnika kriogenicznego uzyskuje sie efekt przymarzania koncówki do operowanej tkanki, który w nielicznych przypadkach terapeutycznych jest pozadany. Zmiana cisnienia czynnika krioge¬ nicznego uzyskiwana jest w rózny sposób, na przyklad za pomoca zaworów zainstalowanych na odprowa¬ dzajacym przewodzie 4 lub na obu przewodach 39 4.Przyklad II. Koncówka narzedzia kriochirurgicznego wedlug wynalazku jest zbudowana analogi¬ cznie jak opisano w przykladzie pierwszym, z ta róznica, ze czolowa scianka 2korpusu 1 jest wykonana z litej miedzi i ma wykonane przelotowe otworki o srednicy 0,1 mm, oraz jest polaczona rozlacznie z korpusem 1 koncówki. Czolowa scianka 2 jest polaczona z korpusem 1 za pomoca trzpieni 7, wyposazonych w lby i zabezpieczonych przed wypadaniem. Dzialanie narzedzia z tak wykonana koncówka jest identyczne jak opisano w przykladzie pierwszym. Rozlaczne zamocowanie czolowej scianki 2 z korpusem 1 koncówki umozliwia wymiane scianki 2, a tym samym zmiane parametrów narzedzia kriochirurgicznego, bez zmiany calej konstrukcji narzedzia.Zastrzezenia patentowe 1. Koncówka narzedzia kriochirurgicznego, skladajaca sie z otwartego z jednej strony korpusu, korzystnie cylindrycznego, wewnatrz którego umieszczone sa przewody doprowadzajacy i odprowadzajacy czynnik kriogeniczny, znamienna tym, ze czolowa scianka (2) korpusu (1), stanowiaca czesc robocza, jest wykonana z materialu porowatego o porach otwartych. 2. Koncówka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze czolowa scianka (2) jest polaczona z korpusem (1) rozlacznie. 3. Koncówka narzedzia kriochirurgicznego, skladajaca sie z otwarego z jednej strony korpusu, wew¬ natrz którego umieszczone sa przewody doprowadzajacy i odprowadzajacy czynnik kriogeniczny, znamienna tym, ze w czolowej sciance (2) korpusu (1), stanowiacej czesc robocza sa wykonane przelotowe otworki. 4. Koncówka wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze czolowa scianka (2) jest polaczona z korpusem (1) rozlacznie.120 968 1 5 6 4 3 Fig.1 1 65 VAVWV ^ ^w\\\\\\\\w\va\-\x^ Fig.2 PL