Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do otwierania i zamykania klap awaryjnych zwla¬ szcza zaluzji aeracyjnych i okien Wynalazek znajduje zastosowanie w pomieszczeniach przemyslowych, do regulacji przeplywu powietrza, a przede wszystkim do odprowadzania pary i dymu.Dotychczas znane urzadzenie do otwierania i zamykania klap awaryjnych zawiera uklad dzwigni zamocowanych z jednej strony na elemencie otwieranym, a z drugiej strony na poziomym wale obrotowym napedzanym silnikiem elektrycznym. Silnik elektryczny poprzez przekladnie przekazuje moment obrotowy na wal, który przesuwajac dzwignie powoduje otwarcie badz zam¬ kniecie elementu. Os obrotu elementu podlegajacego otwarciu zlokalizowana jest na dole lub w poblizu jego srodka ciezkosci.Znane jest takze urzadzenie otwierajace klapy awaryjne za pomoca ukladu dzwigni zamoco¬ wanych do otwieranego elementu z jednej strony, a z drugiej do silownika uruchamianego sprezo¬ nym powietrzem. Otwieranie nastepuje na poziomej osi obrotu zlokalizowanej u dolu otwieranego elementu lub w poblizu jego srodka ciezkosci.Inne urzadzenie bedace dotychczas w stosowaniu zawiera stale przeciwwagi umieszczone nad pozioma osia obrotu zlokalizowana w srodku ciezkosci otwieranego elementu. Otwarcie elementu nastepuje samoczynnie po zwolnieniu zaczepu zamka elektromagnetycznego zamontowanego na dolnej krawedzi otwieranego elementu.Tak wiec znane i stosowane dotychczas urzadzenia do otwierania i zamykania klap awaryj¬ nych polaczone sa w sposób trwaly z otwieranymi elementami, zasilane energia elektryczna lub sprezonym powietrzem, czynnikami zawodzacymi w przypadku awarii lub pozaru. Urzadzenia takie ze wzgledu na stopien zlozonosci posiadaja nadmierna ilosc punktów tarcia, co zwieksza ich zawodnosc w dzialaniu.Istota wynalazku polega na tym, ze urzadzenie posiada pozioma os obrotu umieszczona w osi plaszczyzny otwieranego elementu, a takze na tym, iz posiada co najmniej dwie przeciwwagi, przy czym jedna z przeciwwag ma zmienny ciezar i wykonana jest w postaci zbiornika wraz z przewo-2 120 900 darni rurowymi. Przeciwwaga o zmiennym ciezarze umieszczona jest powyzej osi obrotu otwiera¬ nego elementu przy czym pojemnosc zbiornika jest tak dobrana aby po napelnieniu medium /równowazyla i przewazyla ciezar przeciwwagi o stalym ciezarze umieszczonej ponizej osi obrotu otwieranego elementu.Zaleta wynalazku jest to, ze znacznie upraszcza znane rozwiazania, dzieki czemu zwieksza niezawodnosc dzialania oraz nic wymaga konserwacji.Urzadzenie wedlug wynalazku uwidocznione jest w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia przekrój pionowy urzadzenia.Urzad zenie sklada sie z otwartego zbiornika 1 napelnionego i opróznianego medium 5, przewodu odplywowego otwartego 2 i przewodu odplywowego zamykanego 3 z zaworem 4.Przewód odplywowy otwarty 2 przechodzi przez zbiornik 1 szczelnie z nim polaczony przy czym koniec przewodu 2 osadzony jest ponizej górnej krawedzi zbiornika 1 i stanowi przelew 6 zabezpie¬ czajacy przed przelaniem sie medium 5. Przewód odplywowy zamykany 3 polaczony jest jednym koncem ze zbiornikiem 1 i stanowi jego spust, dalej poprzez zawór 4 z przewodem odplywowym otwartym 2 odprowadzonym swobodnie do przewodu kanalizacyjnego 11, co umozliwia przesuw przewodu 2 w pionie.Srednica przewodu odplywowego otwartego 2 dobranajest w ten sposób aby mozna odprowa¬ dzic medium 5 ze zbiornika 1, zas przewód odplywowy zamykany 3posiada srednice umozliwiajaca mniejszy odplyw medium 5 niz jego doplyw podawany przewodami 7,8.Zamykanie i otwieranie klap awaryjnych nastepuje przeciwwagami A, C. Zewnetrzna przeciw¬ waga C posiada staly ciezar i powoduje zamykanie, zas wewnetrzna przeciwwaga A o zwiekszonym lub zmniejszonym ciezarze pod wplywem napelniania lub oprózniania medium 5 powoduje otwie¬ ranie i zamykanie przy czym otwieranie i zamykanie dokonywanejest zdalnie lub miejscowe, reczne lub automatyczne.Zdalne otwieranie konstrukcji A, B, C, D, E w przypadku usytuowania urzadzenia 1, 2, 3, 4 bezposrednio przy niej polega na recznym lub automatycznym otwarciu zaworu 10 na przewodzie 7 zasilajacym zbiornik 1 w medium 5. W przypadku ustawienia zaworu 4 w pozycji zamknietej medium 5 wypelnia zbiornik 1 i powoduje zwiekszenie ciezaru urzadzenia 1,2,3,4 i wystapienie sily P. Przed nadmiarem medium 5 do czasu zamkniecia zaworu 10 sluzy przelew 6 i dalej poprzez rure odplywowa otwarta 2 do kanalizacji 11. W przypadku ustawienia zaworu 4 w pozycji otwartej, nadmiar medium 5 do czasu zamkniecia zaworu 10 odplywa przez rure odplywowa zamykana 3 oraz przelew 6.Zdalne zamykanie konstrukcji A, B, C, D, E prowadzi sie przy otwartym zaworze 4i nastepuje przez zamkniecie zaworu 10 doprowadzajacego medium 5, przewodem 7 po czym medium 5 ze zbiornika 1 odplywa do kanalizacji likwidujac sile P.Miejscowe otwieranie konstrukcji A, B, C, D, E polega na otwarciu zaworu 9 na przewodzie 8 doprowadzajacym medium 5 przy czym do czasu zamkniecia zaworu 9 nadmiar medium 5odplywa przez przelew 6.Miejscowe zamkniecie konstrukcji A, B, C, D, E polega na otwarciu zaworu 4 i nastepnie opróznieniu zbiornika 1 z medium 5, jezeli zas zawory 4, 9 znajduja sie w pozycji otwartej to zamkniecie konstrukcji A, B, C, D, E prowadzi sie przez zamkniecie zaworu 9.Takiedzialanie urzadzenia umozliwia konstrukcja A, B, C, D, E, który jest plaszczyzna D, B, E umocowana obrotowo na poziomej osi obrotu w punkcie B, zlokalizowanej tak, ze zewnetrzne powierzchnie plaszczyzn a powyzej i ponizej osi obrotu w punkcie B sa sobie równe, dzieki czemu eliminuje sie wplyw parcia i wiatru oraz dzialania cisnien i podcisnien powietrza.Konstrukcja A, B, C, D, E w pozycji zamknietej utrzymywana jest zewnetrzna przeciwwage C o stalym ciezarze, zamocowana do konstrukcji A, B, C, D, E ponizej osi obrotu w punkcie B i odsunieta od niej na zewnatrz na odleglosc 1 aby wywolac moment skrecajacy zewnetrzny Ml powodujacy zamkniecie. Otwarcie konstrukcji A, B, C, D, E nastepuje przez zadzialanie momentu skrecajacego wewnetrznego M2 o wartosci wiekszej od momentu skrecajacego zewnetrznego Ml i odwrotnym do niego kierunku dzialania. Moment skrecajacy wewnetrzny M2 powstaje przez okresowe oddzialywanie sily P w punkcie A.120900 3 Punkt A znajduje sie powyzej osi obrotu w punkcie B i odsuniety jest od niej na odleglosc 11, tak aby wywolac moment skrecajacy wewnetrzny M2 powodujacy otwarcie konstrukcji A, B, C, D.E. Punkt A jest tak usytuowany aby strzalka F zakreslonego przez niegu luku byla minimalna, a cieciwa A-Al byla pionowa i nie przecinala górnej krawedzi Dl otwartej plaszczyzny Dl-B, El.Sila P powstaje przez napelnienie medium 5 zbiornika 1 stanowiacego przeciwwage wewnetrzna o zmiennym ciezarze wchodzacego w sklad urzadzenia 1,2,3,4.Przeciwwaga A o zmiennym ciezarze umozliwia otwieranie i zamykanie wielu elementów obrotowych D, B, E wyposazonych w przeciwwagi C o stalym ciezarze, w tym przypadku moment obrotowy M2 musi byc wiekszy od sumy momentów obrotowych Ml.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do otwierania i zamykania klap awaryjnych zwlaszcza zaluzji aeracyjnych i okien zawierajace przeciwwagi oraz przewody rurowe wraz z zaworami, znamienne tym, ze os obrotu (B) plaszczyzny (D, B, E) umieszczona jest w srodku przekroju pionowego plaszczyzny (D, B, E), przy czym zewnetrzna powierzchnia plaszczyzny (D, B) jest równa zewnetrznej plaszczyznie (B, E). '2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze plaszczyzna (D, B) posiada przeciwwage (A) o zmiennym ciezarze przymocowana trwale na odleglosc (11), zas plaszczyzna (B, E) posiada przeciwwage (C) o stalym ciezarze zamocowana trwale na odleglosc (1). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, ze przeciwwaga (A) stanowi pojemnik otwarty (1) wraz z zamocowanymi trwale przewodami rurowymi (2, 3), zmieniajaca swój ciezar przez napelnianie medium (5).120900 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL