Przedmiotem wynalazku jest wiertlo spiralne do dokladnego wiercenia otworów w tworzy¬ wach drzewnych zwlaszcza do wiertarek wielowrzecionowych.Znane wiertla spiralne o srednicy od kilku do kilkunastu milimetrów i dlugosci do kilkudzie¬ sieciu milimetrów posiadaja cylindryczna lub stozkowa czesc chwytowa oraz czesc robocza wypo¬ sazona w ostrza skrawajace. Wiertla te wykonywane sa badz jako jednolite ze stali szybkotnacej, glównie dla wiercenia otworów w drewnie litym, w sklejkach i plytach stolarskich, badz to jako wiertla ze stali konstrukcyjnej z ostrzami z weglików spiekanych uzywane do wykonywania otworów w róznego rodzaju plytach wiórowych zwyklych i laminowanych okleina naturalna lub sztuczna.Znane jest wiertlo spiralne, w którym czolowa czesc robocza ma osiowe prowadzenie w postaci ostroslupa zwanego zadlem oraz wystajace dwa ostrza nacinajace o srednicy wiertla zwane nakra- waczami, ponadto czesc robocza wiertla ma równiez dwie spiralne fazki glówne i dwie spiralne fazki pomocnicze. Fazki glówne zakonczone sa ostrzami skrawania, natomiast fazki pomocnicze powstajace przy frezowaniu wybrania, dla zmniejszenia tarcia wiertla o material obrabiany, ulatwiaja tylko prowadzenie ostrzy skrawajacych w otworze, a konstrukcyjnie zwiekszaja sztyw¬ nosc wiertla.Znane sa równiez wiertla spiralne z dwoma fazkami glównymi zakonczonymi ostrzami skrawajacymi, przechodzacymi w wystajace ostrzowe nakrawacze i zadlo prowadzace. Wada tych wiertel jest znaczne zmniejszenie srednicy czesci skrawajacej, bardzo krótka zywotnosc, ponadto wiertla te sa zle prowadzone w otworze, szczególnie przy biciu wrzecion roboczych.Znane jest ponadto wirtlo spiralne z weglikiem spiekanym, który posiada dwie fazki glówne zakonczone ostrzami skrawajacymi oraz dwie fazki pomocniczejak w uprzednio opisanym wiertle, a krawedzie tnace ostrzy skrawajacych sa zbiezne do osi wiertla tak, ze przejmuja równoczesnie funkcje nakrawaczy. Kazda z krawedzi tnacych nakrawa i wybiera wiercony material. Tespiralne wiertla z weglikiem spiekanym wykonane sa ze stali konstrukcyjnej, a koncówki z weglików spiekanych laczone sa z czescia ze stali konstrukcyjnej poprzez centrowanie stozkowe wzglednie posiadaja polaczenie czolowe plaskie. W czasie eksploatacji, zwlaszcza przy wierceniu plyt2 120 425 drzewnych, pod wplywem tarcia wystepuja ubytki na fazkach glównych co powoduje zmniejszenie srednicy wiertla i odpowiednio zmniejszenie srednicy wierconego otworu. Ponadto gdy w wierco¬ nym materiale znajduja sie ciala obce, jak na przyklad metalowe zszywki, które powoduja wykru¬ szenie sie czesci ostrza, a w konsekwencji nagle wielokrotne powiekszenie oporów skrawania, to takie polaczenie czolowe plaskie powoduje oderwanie czesci skrawajacej od czesci ze stali konstrukcyjnej.Istota rozwiazania wedlug wynalazku polega na tym, ze czesc robocza z weglika spiekanego oprócz dwóch spiralnych fazek glównych zakonczonych czolowo ostrzami skrawajacymi i wystaja¬ cymi ostrzami nakrawaczy oraz osiowym prowadzeniem, ma dwie spiralne fazki pomocnicze, których krawedzie stanowia ostrza kalibrujace z dodatnim katem natarcia, a ponadto weglik spiekany mocowany jest do czesci ze stali konstrukcyjnej poprzez polaczenie stanowiace ksztal¬ towy zabierak.W wiertle wedlug wynalazku wykorzystuje sie ostrza krawedzi fazek pomocniczych do kali¬ browania wierconego otworu. Kalibrowanie rozpoczyna sie dopiero z chwila, gdy glówne krawe¬ dzie tnace wraz z nakrawaczami zmniejsza swa srednice nominalna na skutek scierania sie w czasie pracy.Te dodatkowe ostrza na krawedziach fazek pomocniczych zapewniaja nie tylko wielokrotne zwiekszenie zywotnosci samego wiertla w stosunku do stanu techniki, ale równiez pozwalaja na uzyskanie niespotykanej dotychczas tolerancji srednic nominalnych otworów. Ponadto polaczenie czesci skrawajacej z weglika spiekanego poprzez ksztaltowy zabierak zapewnia wieksza odpornosc na dodatkowe obciazenia powstale na skutek róznych zanieczyszczen w tworzywach drzewnych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z boku wiertla z weglikiem spiekanym, fig. 2 — przekrój weglika spieka¬ nego, a fig. 3 — widok czolowy wiertla.Wiertlo spiralne wykonane ze stali konstrukcyjnej sklada sie z cylindrycznej lub stozkowej czesci chwytnej 1 oraz z czesci roboczej 2 z mocowanym do niej weglikiem spiekanym 3 o spiralnych fazkach glównych 4 i fazkach pomocniczych 5. Fazki glówne 4 zakonczone sa ostrzami skrawaja¬ cymi 6 z wystajacymi na srednicy nominalnej ostrzami nakrawaczy 7 oraz prowadzeniem osiowym 8 najkorzystniej w postaci nieprawidlowego ostroslupa, które to ostrza biora udzial w skrawaniu wierconego otworu. Fazki pomocnicze 5 maja krawedzie w postaci ostrzy kalibrujacych 9 z dodatnim katem natarcia, które sluza do dokladnego wykonania otworu. Równoczesnie weglik spiekany 3 ma trapezowe wybranie, które odpowiada trepezowemu wystepowi w czesci roboczej 2 tak, ze stanowi polaczenie w postaci ksztaltowego zabieraka 10. Geometria katów ostrzy skrawaja¬ cych 6, nakrawaczy 7 oraz prowadzenia osiowego 8, bioracych udzial w skrawaniu, nie rózni sie zasadniczo od stosowanych w dotychczasowych wykonaniach wiertel spiralnych. Ostrzenie wiertla wedlug wynalazku nie stwarza dodatkowych trudnosci w porównaniu do wiertel dotychczasowych.Dodatkowa operacja jest tylko sporadyczne ostrzenie powierzchni natarcia 11 przy krawedzi kalibrujacej, jednakze z powodu bardzo malej warstwy skrawajacej wynikajacej z róznicy miedzy srednicami scierajacych sie w czasie pracy ostrzy glównych, szlifowanie tych powierzchni odbywa sie tylko raz na kilka normalnych ostrzen wiertla.Wobec zapotrzebowania przez przemysl meblarski na wykonywanie duzej liczby dokladnych otworów w tworzywach drzewnych, wiertla spiralne wedlug wynalazku sa szczególnie przydatne do wiercenia na wiertarkach wielowrzecionowych.Ze wzgledu na utrzymywanie sie stalej srednicy nominalnej wierconych otworów, przez dlugi okres ich eksploatacji, jest ulatwiony montaz elementów meblowych oraz zmniejsza sie liczba braków spowodowanych pekaniem plyt drzewnych w czasie wbijania kolków oraz akcesorii meblowych. Poza tym wieksza trwalosc samych wiertel daje powazne oszczednosci wynikajace z krótszych przerw niezbednych na wymiane stepionych wiertel.Zastrzezenia patentowe 1. Wiertlo spiralne do dokladnego wiercenia otworów w tworzywach drzewnych z czescia chwytowa oraz z czescia robocza z mocowanym weglikiem spiekanym o spiralnych fazkach glównych i fazkach pomocniczych, w którym fazki glówne zakonczone sa ostrzami skrawajacymi z120425 3 wystajacymi ostrzami nakrawaczy i prowadzeniem osiowym, znamienne tym, ze fazki pomocnicze (5) maja krawedzie stanowiace ostrza kalibrujace (9) z dodatnim katem natarcia. 2. Wiertlo spiralne wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze weglik spiekany (3) polaczony jest z czescia robocza poprzez ksztaltowy zabierak (10), fig.1 HgJ PL