Przedmiotem wynalazku jest sposób odzyskiwania oleju rozlanego na wodzie i urzadzenie do odzyskiwania oleju rozlanego na wodzie.W przypadku kolizji albo uderzenia zbiornikowca o dno, olej zwykle rozlewa sie na powierzchni wody. Poniewaz obecnie stosowane sa zbiornikowce o duzych wymiarach, rozlany olej stanowi zagrozenie dla zycia ptaków i ryb.Nie sa znane dotychczas sposoby i urzadzenia do gromadzenia i odzyskiwania oleju rozlanego w wyniku duzych wypadków. Znane sa jedynie sposoby zmniejszania skutków wypadku i ilosci rozlanego oleju.Znane sa sposoby zwalczania oleju rozlanego na wodzie za pomoca srodkówchemicznych dla zatopienia oleju w morzu i unieszkodliwienia go. Przy duzym nakladzie kosztów, ocean zostaje uwolniony od plamy oleju, przy czym roslinnosc na dnie otrzymuje d^uza ilosc dodatkowego pozywienia, co powoduje duze zmiany w ukladzie ekologicznym.W przypadku duzych wypadków nastepuje rozlanie duzej ilosci oleju, który przedstawia wysoka wartosc ekonomiczna.Znane jest zastosowanie dla mechanicznego odzysku rozlanego oleju, zapór plywajacych otaczajacych plame oleju i zbieranie oleju w warstwe o grubosci dostatecznej dla mechanicznego zebrania oleju z powierzchni wody. Zbieranie odbywa sie przez zasysanie albo za pomoca zgarniaczy.Znany jest z opisu patentowego Wielkiej Brytanii nr 947 026 zgarniacz, którego dzialanie jest zadowalajace, ale ma zbyt mala wydajnosc zeby mógl byc stosowany przy duzych plamach oleju.Jednym z problemów, który musi byc rozwiazany przy zbieraniu oleju z powierzchni wodyjest fakt, ze warstwa oleju jest bardzo cienka i ma duza powierzchnie. W celu efektywnego zbierania oleju niezbedne jest zwiekszenie grubosci warstwy. Uzyskuje sie to przez zastosowanie zapór polaczonych w ksztalcie litery „V". Olej otoczony zaporami gromadzi sie w wierzcholku i grubosc jego warstwy zwieksza sie.Zebrana mieszanina oleju i wody jest przepompowywana do statku oddzielajacego, gdzie olej jest osadzany albo oddzielany od wody. Woda jest odprowadzana do otoczenia.2 120300 Znane jest urzadzenie do zbierania oleju, które moze byc stosowane w polaczeniu z zaporami albo samodzielnie. Urzadzenie zawiera plywajacy korpus o lejowatym ksztalcie, z otworem leja usytuowanym w sasiedztwie granicy pomiedzy olejem i woda. Mieszanina zgromadzona w oleju jest przepompowywana przez rury do statku oddzielajacego usytuowanego powyzej powierzchni wody. Plywajacy korpus jest pólzanurzalny, a jego wysokosc w wodzie jest ustalona za pomoca zbiorników balastowych i zaworów. Plywajacy korpus porusza sie wraz z ruchem fal. Przy zastosowaniu tego urzadzenia, mieszanina oleju i wody jest niekorzytnie pompowana ku górze, do usytuowanego ponad poziomem wody statku oddzielajacego. Pompowanie tej mieszaniny jest trudnejjogóle, co pogarsza wydajnosc urzadzenia. i Znafte jest urzadzenie do zbierania oleju, zawierajace wstepny uklad zapór majacych szereg sluz usytuowanych na! oddzielnych plywakach, dla utworzenia otworów ustawionych w sasiedztwie granicy miedzy olejem i woda. Olej wraz z woda, korzystnie zgromadzony przez zapory, przeplywa przez otwory do wstepnego ukladu zapór i osadza sie na zaporze. Zaporajest calkowicie otoczona sprezystym materialem tak, ze sama przystosowuje sie do ruchu fal. Sprezyste dno zapory ma otwory dla wyplywu oddzielonej wody. Sprezysty material tworzy krawedzie zapory wystajace ponad poziom wody tak, aby woda wplywala tylko przez otwory.Urzadzenie to nie ma zabezpie¬ czenia przed niekorzystnym ruchem fal zaklócajacym oddzielanie wody w zaporze.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu odzyskiwania oleju rozlanego na wodzie dla zmniejszenia niebezpieczenstwa zwiazanego z katastrofami olejowymi na morzu.Celem wynalazku jest równiez opracowanie konstrukcji urzadzenia do odzyskiwania oleju rozlanego na wodzie zawierajacego uklady mechaniczne, umozliwiajacego ponowne uzycie zebra¬ nego oleju i zapobiegajacego niepotrzebnemu uzyciu chemikaliów.Po odplynieciu oleju do plazy, olej zbiera sie w bezwietrznych zatokach, gdzie jego warstwa osiaga znaczna grubosc. Bezwietrzna zatoka jest otoczona ladem, zas czwarta strona jest otwarta na morze. Zatoka jest sosunkowo plytka, a jej dno stopniowo obniza sie. Te warunki zostaly odtworzone w urzadzeniu wedlug wynalazku dla zebrania oleju w warstwe o wiekszej grubosci.Cel wynalazku osiagnieto dzieki temu, ze umieszcza sie w wodzie plywajacy zamkniety pojemnik typu zanurzalnego albo pólzanurzalnego, zawierajacy górna powierzchnie otoczenia nastawna krawedzia usytuowana przylegle do granicy miedzy olejem i woda, nastepnie powoduje sie przeplyw mieszaniny wody i oleju ponad nastawna krawedzia przez otwory w górnej powierzchni, do wnetrza pojemnika usytuowanego ponizej powierzchni korzystnie do zbiorni¬ kowca. Korzystnie ogrzewa sie mieszanine zawarta w pojemniku oraz górna powierzchnie poje¬ mnika, dla zmniejszenia lepkosci oleju i ulatwienia rozdzielania mieszaniny. Glebokosc i pochylenie pojemnika ustawia sie za pomoca przeglebieniowych zbiorników oraz kompensacyj¬ nych zbiorników i ustawia sie wysokosc krawedzi wzgledem pojemnika.Zastosowanie pojemnika typu zanurzalnego albo pólzanurzalnego uniezaleznia dzialanie urzadzenia od pogody i wiatru tak, ze rozdzielenie odbywa sie w sposób niemal niezaklócony.Niepotrzebne jest równiez pompowanie oleju do oddzielajacego zbiornika, poniewaz olej wplywa do wnetrza pojemnika pod wplywem sily ciezkosci.Utworzenie bezwietrznej przestrzeni umozliwia wstepne rozdzielenie i zbieranie oleju jeszcze przed jego umieszczeniem w pojemniku.Cel wynalazku osiagnieto równiez dzieki temu, ze urzadzenie zawiera zamkniety pojemnik majacy górna powierzchnie, dolna powierzchnie i boczne scianki, zanurzony w wodzie i mieszajacy mieszanine oleju i wody z niewielkim dodatkiem powietrza. Pojemnik zawiera balastowe zbiorniki, kompensacyjne zbiorniki oraz uklad regulacyjny dla ustawienia glebokosci i pochylenia pojemnika w wodzie i ustalenia nastawnej krawedzi przyleglej do granicy miedzy olejem a woda. Górna powierzchnia pojemnika ma otwory dla przeplywu mieszaniny oleju i wody do wnetrza pojemnika, ponad nastawna krawedzia i ustalenia jej na wnetrzu pojemnika, ponizej powierzchni otaczajacej wody. Wylot pojemnika jest przystosowany do odprowadzania oddzielonej wody do otoczenia.Pojemnik zawiera kolnierz wystajacy ponad powierzchnie wody, na zewnatrz i w odleglosci od nastawnej krawedzi, otaczajacy obszar powierzchni wody i tworzacy wraz z górna powierzchnia pojemnika bezwietrzna przestrzen. Bezwietrzna przestrzen ma ograniczona glebokosc, przy czym górna powierzchnia pojemnika stanowi jej dno. Dzialanie fal na warstwe olejujest mniejsze tak, ze mozliwe jest wstepne oddzielanie oleju. Urzadzenie zawiera wylot dla odprowadzania oddzielone-120300 3 go oleju, korzystnie do zbiornikowca olejowego. Urzadzenie zawiera równiez uklady grzewcze dla ogrzewania mieszaniny zawartej w pojemniku i górnej powierzchni pojemnika. Korzystnie kolnierz otacza pojemnik wzdluz co najmniej 180°, zas krawedz jest podzielona na segmenty oddzielnie pionowo nastawne. Górna powierzchnia pojemnika jest uksztaltowana lejowato i ma w swoim srodku otwór dla wprowadzenia mieszaniny, przy czym przeplyw przez otwórjest regulowany za pomoca ukladu zaworu i pompy. Wiele pojemników moze byc polaczonych w statek typu zanurzal- nego, ewentualnie pólzanurzalnego, przy czym statek zawiera dziobowa czesc kadluba i rufowa czesc kadluba, zas nadburcie, dziobowa czesc i rufowa czesc wraz z górnymi powierzchniami pojemników tworza bezwietrzna przestrzen. Urzadzenie moze zawierac nadburcie albo sluzy po obu stronach, chociaz w tym samym czasie pracuje tylko jedno nadburcie.Urzadzenie jest usytuowane po zawietrznej stronie plamy olejowej, to jest po stronie, w której plynie plama. Poniewaz pojemnik jest typu pólzanurzalnego, pozostaje on we wzglednie stalym polozeniu i olej plynie ku niemu. Kolnierz otacza czesc oleju, która osiaga wieksza grubosc w przestrzeni bezwietrznej, nastepnie olej przeplywa w dól do pojemnika pod wlasnym ciezarem. Jesli olej nie jest wystarczajaco lepki, przeplyw moze byc przyspieszony przez zastosowanie przenosnika srubowego. Z dolnej czesci pojemnika odprowadzany jest nadmiar wody. Gdy pojemnik jest w czesci napelniony, olej jest ogrzewany do uzyskania lepkosci odpowiedniej dla jego oddzielenia i przepompowywany do zbiornikowca. Pojemnik moze byc wykonany jako samosterowny i byc sterowany zdalnie.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pojemnik urzadzenia wedlug wynalazku w perspektywicznym przekroju poprze¬ cznym, fig.-2-pojemnik urzadzenia wedlug wynalazku polaczone w statek w widoku z boku i czesciowym przekroju wzdluz linii II-II na fig. 3, fig. 3-pojemniki polaczone w statek z fig. 2, w widoku z góry.Pojemnik urzadzenia wedlug wynalazku (fig. 1) zawiera zamknieta obudowa 1 majaca dolna powierzchnie 2, boczne scianki 3 i górna powierzchnie 4, czesciowo w ksztalcie leja. Powierzchnia 4 jest ograniczona z boku przez nastawna krawedz 5, która moze byc ustawiana pionowo za pomoca pneumatycznych albo hydraulicznych silowników 6. Obudowa 1 jest otoczona przez balastowe zbiorniki 14, przeglebieniowe zbiorniki 7 i kompensacyjne zbiorniki 8 dla regulacji zanurzenia i przechylu pojemnika. Obudowa 1 jest otoczona przez zewnetrzny kolnierz 9, który okraza nastawna krawedz 5 w pewnej od niej odleglosci.Zewnetrzny kolnierz 9 otacza pojemnik prawie z trzech stron, pozostawiajac czwarta strone otwarta jako wlot oleju i wody. Zbierany olej przeplywa ponad nastawna krawedzia 5, w dól na zbierajaca powierzchnie 4 w ksztalcie leja, do jej srodka. W srodkupowierzchni 4 usytuowany jest wlotowy otwór 10, przez który olej przelewa sie w dól, do pojemnika. Pojemnik jest zasadniczo wypelniony woda. Gdy olej i woda wplywaja w dól, do pojemnika, nadmiarwody jest równoczesnie usuwany przez dolna rure 11 dla utrzymania stalego poziomu plynu. W pojemniku olej jest oddzielany od wody i nastepnie wypompowywany przez wylotowy otwór 12 i rurowe polaczenie do zbiornikowca albo innego zbiornika.Pojemnik ma równiez uklad grzewczy 13 w postaci wezownicy, dla zmniejszenia lepkosci oleju i umozliwienia pompowania oleju. Wylotowy otwór 12 i wlotowy otwór 10 moga zawieracpompy i zawory jednokierunkowe dla prowadzenia przeplywu do i z pojemnika. Wylotowy otwór 11 ma wskaznik poziomu i zawór zamykajacy dla regulacji ilosci plynu w pojemniku. Ponizej górnej powierzchni 4 pojemnika usytuowanajest pozioma przegroda 31, która wraz z górna powierzchnia 4 tworzy zbiornik 32 wypelniony plynem. Zbiornik 32 zawiera zespól grzewczy 33 dla ogrzewania plynu i górnej powierzchni 4 dowolnie do temperatury wyzszej niz pozostala zawartosc pojemnika.Lepkosc oleju na lejowej powierzchni 4 obniza sie i przeplyw oleju przez otwór lOjest ulatwiony.Zespoly grzewcze 13 i 33 moga dzialac w róznym czasie, zaleznie od wymagan.Duza liczba polaczonych ze soba pojemników tworzy pólzanurzalny statek 20. Powierzchnia 21 wody niemal calkowicie pokrywa poklad statku 20.Statek 20 zawiera dziobowa czesc kadluba i rufowa czesc 23 kadluba. Czesci 22 i 23 kadluba statku maja kotwiczne i manewrowe urzadzenia 24 i 25, dla utrzymania statku poprzecznie do kierunku wiatru. Statek 20 ma równiez zespól 264 120 300 energetyczny dostarczajacy energie do grzewczych wezownic w pojemnikach 30 oraz do manewro¬ wych urzadzen 24 i 25. Statek 20 ma równiez konwencjonalne wyposazenie takie jak silnik, ster, sruba.Statek 20 zawiera równiez pionowe sluzy tworzace zawiasowe, szczelne nadburcie 27. Nadbur- cie 27, dziobowa czesc 22 kadluba, rufowa czesc 23 kadluba oraz pojemniki 30 tworza razem bezwietrzna przestrzen, gdzie moze gromadzic sie olej. Statek 20 moze byc równiez wyposazony w znane wyciagniki, które przy umiarkowanej pogodzie sluza do poszerzenia przestrzeni zbiorczej.Statek 20 jest usytuowany po stronie zawietrznej plamy oleju. Dzieki swojemu zanurzeniu, statek 20 pozostaje w stalym polozeniu wzgledem plamy oleju, która przesuwa sie ku statkowi 20 i gromadzi sie w bezwietrznej przestrzeni. Poniewaz olej unosi sie na powierzchni, grubosc warstwy oleju w bezwietrznej przestrzeni zwieksza sie. Nastepnie nagromadzony olej przeplywa w dól, do pojemników 30. Gdy wszystkie pojemniki 30 zawierajajedynie olej, statek 20 zostaje odtransporto¬ wany do jakiegokolwiek urzadzenia dla wykorzystania odzyskanego oleju. Statek 20 moze byc równiez rozladowany do towarzyszacego zbiornikowca olejowego.Zgromadzony olej moze byc uzyty ponownie, co daje milionowe oszczednosci. Pojemniki wedlug wynalazku tworza bezwietrzna przestrzen i sa tak zanurzone, ze olej gromadzi sie na górze pojemników z racji swej wlasnej ciezkosci.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób odzyskiwania oleju rozlanego na wodzie, znamienny tym, ze umieszcza sie w wodzie plywajacy zamkniety pojemnik typu zanurzalnego, albo pólzanurzalnego, zawierajacy górna powierzchnie otoczona nastawna krawedzia, usytuowana przylegle do granicy pomiedzy olejem i woda, a nastepnie powoduje sie przeplyw mieszaniny wody i oleju ponad nastawna krawedzia przez otwory w górnej powierzchni, do wnetrza pojemnika usytuowanego ponizej powierzchni wody, gdzie oddziela sie olej od wody i odprowadza sie oddzielona wode do otoczenia. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze odprowadza sie oddzielony olej korzystnie do zbiornikowca. 3. Sposób, wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ogrzewa sie mieszanine zawarta w pojemniku oraz górna powierzchnie pojemnika, dla zmniejszenia lepkosci oleju. 4. Sposób, wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ustawia sie glebokosc i pochylenie pojemnika za pomoca przeglebieniowych zbiorników oraz kompensacyjnych zbiorników i ustawia sie wyso¬ kosc krawedzi wzgledem pojemnika. 5. Urzadzenie do odzyskiwania oleju rozlanego na wodzie, znamienne tym, ze zawiera zam¬ kniety pojemnik majacy górna powierzchnie (4), dolna powierzchnie (2) i boczne scianki (3), zanurzony w wodzie i mieszczacy mieszanine oleju i wody z niewielkim dodatkiem powietrza, przy czym pojemnik zawiera balastowe zbiorniki (14), kompensacyjne zbiorniki (8), przyglebieniowe zbiorniki (7), oraz uklad regulacyjny dla ustawiania glebokosci i pochylenia pojemnika w wodzie i ustalania nastawnej krawedzi (5) pojemnika przyleglej do granicy miedzy olejem i woda, zas górna powierzchnia (4) pojemnika ma wlotowe otwory (10), dla przeplywu mieszaniny oleju i wody do wnetrza pojemnika, ponad nastawna krawedzia (5) i ustalenia jej we wnetrzu pojemnika, ponizej powierzchni otaczajacej wody, przy czym wylot (11) pojemnika jest przystosowany do odprowa¬ dzania oddzielonej do otoczenia, zas pojemnik zawiera kolnierz (9) wystajacy ponad powierzchnie wody, na zewnatrz w odleglosci od nastawnej krawedzi (5), otaczajacy obszar powierzchni wody i tworzacy wraz z górna powierzchnia (4) pojemnika bezwietrzna przestrzen. 6. Urzadzenie, wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze zawiera wylot (12) dla odprowadzania oddzielonego oleju, korzystnie do zbiornikowca olejowego. 7. Urzadzenie, wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze pojemnik zawiera ukladygrzewcze (13,13) dla ogrzewania mieszaniny zawartej w pojemniku i górnej powierzchni (4) pojemnika. 8. Urzadzenie, wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze kolnierz (9) otacza pojemnik wzdluz co najmniej 180°, zas krawedz (5) jest podzielona na segmenty, oddzielnie pfonowo nastawne. 9. Urzadzenie, wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze górna powierzchnia (4) pojemnika jest uksztaltowana lejowato i ma otwór (10) w swoim srodkudla wprowadzania mieszaniny, przy czym przeplyw^ przez otwór (10) jest regulowany za pomoca ukladu zaworu i pompy.120300 S 10. Urzadzenie, wedlug zasti z. 5, znamienne tym, ze zawiera duza liczbe pojemników polaczo¬ nych w statek (20), typu zanurzalnego, albo pólzanurzalnego, przy czym statek (20) zawiera dziobowa czesc (22) kadluba i rufowa czesc (23) kadluba, zas nadburcie 27, dziobowa czesc (22) i rufowa czesc (23) kadluba wraz z górnymi powierzchniami pojemników 30 tworza bezwietrzna przestrzen.Fig.i Fig.3 PL PL PL PL PL PL PL PL