Przedmiotem wynalazku jest chwytak wiertniczy do rdzeniówki zwlaszcza wrzutowej, stoso¬ wanej przy wierceniu z wyciaganiem rdzenia przez przewód wiertniczy.Znany jest chwytak wiertniczy skladajacy sie z korpusu, w którym umieszczone sa: oporowa tuleja stanowiaca zderzak bezpiecznikowej tulei podparcie sprezystego elementu oraz bezpieczni¬ kowa tuleja zabezpieczajaca zasuwke przed wejsciem w kanal w czasie normalnej pracy chwytaka.W tulejach tych znajduje sie trzpien, podparty w górnej czesci elementem sprezystym, a w dolnej czesci zaoptrzonym w ehwytna tuleje, dociskana sprezyna do ogranicznika. Chwytna tuleja na zasuwki ze sprezynami, sluzace do jej blokowania na trzpieniu, przy zapuszczaniu rdzeniówki na chwytaku i przy zwalnianiu chwytaka, w przypadku niemoznosci wyciagniecia rdzeniówki. Tuleja ma ponadto kulki zatrzasku, sterowane kanalem na trzpieniu, przy laczeniu chwytaka z rdze- niówka wrzutowa. Do górnej czesci korpusu zamocowany jest obciaznik z lacznikiem do liny.Chwytak ten moze byc stosowany, tylko do jednej wielkosci rdzeniówki.Istota chwytaka wiertniczego do rdzeniówki, wyposazonego w obciaznik i lacznik do liny jest konstrukcja skladajaca sie z korpusu z wycieciem, w którym umieszczona jest wychylnie na sworzniu zapadka z wyprofilowaniami do mocowania i zwalniania chwytakowych tulei przy zapuszczaniu i wyciaganiu rdzeniówki oraz z wycieciem pod odchylajaca sprezyne, która jest oparta o korpus. Korpus ten polaczony jest trwale z trzpieniem zaopatrzonym w kolnierz ograni¬ czajacy posuw oraz w iglice rozchalajaca nozycowe zapadki zamykane sprezyna i zamocowane na kolku laczacym bijak z obciaznikiem, zaopatrzonym w lacznik do liny wiertniczej. Bijak z wycie¬ ciami do wychylania nozycowych zapadek umieszczonyjest przesuwnie na trzpieniu. Chwytakowa tuleja do wyciagania rdzeniówki ma odpowiednio uksztaltowane gniazda do zaczepów rdzeniówki oraz zaczepowy rowek do wyprofilowania zapadki. Chwytakowa tuleja do zapuszczania rdze¬ niówki ma korpus z wycieciami na obwodzie i wzdluznymi rowkami, przy tym do korpusu zamocowana jest obrotowa podstawa z wzdluznymi rowkami, wglebieniami i ramionami umie¬ szczonymi w wycieciach korpusu. Nad ramionami podstawy, w wybraniu tulei chwytakowej osadzona jest inna tuleja ze sprezyna oparta o te ramiona.Zaleta chwytaka wedlug wynalazku jest konstrukcja umozliwiajaca zapuszczanie i wyciaganie rdzedniówek wrzutowych o róznych srednicach.2 120225 Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia chwytak w przekroju podluznym z tuleja chwytakowa do wyciagania rdzeniówki, a fig. 2 przekrój podluzny tulei chwytakowej do zapuszczania rdzeniówki, zas fig. 3 — przekrój poprzeczny tulei chwytakowej wzdluz linii A-A na fig. 2.Chwytak wiertniczy sklada sie z korpusu 1 z wzdluznym wycieciem 2, w którym umieszczona jest wychylnie na sworzniu 3 zapadka 4. Zapadka ta ma wyprofilowania 5 i 6 do zwalniania i mocowania chwytakowych tulei 7, 8 oraz wyciecie 9 pod odchylajaca sprezyne 10, która jest oparta o korpus 1. Korpus 1 jest polaczony trwale z trzpieniem 11 zaopatrzonym w kolnierz 12 ogranicza¬ jacy posuw tego trzpienia oraz w iglice 13 rozchylajaca nozycowe zapadki 14 zamykane sprezyna 15. Nozycowe zapadki 14 umocowane sa na kolku 16 laczacym bijak 17 z obciaznikiem 18.Bijak 17 osadzony jest przesuwnie na trzpieniu 11 i ma wyciecia 19, w których wychylaja sie nozycowe zapadki 14, zas w górnej czesci obciaznika 18 umocowany jest lacznik 20 do wiertniczej liny 21. W dolnej czesci korpusu 1 zamocowana jest zapadka 4 chwytakowa tuleja 7 do wyciagania rdzeniówki. Tuleja ta ma odpowiednio uksztaltowane gniazdo 22 do zaczepów rdzeniówki oraz zaczepowy rowek 23 do wyprofilowania 5 zapadki 4. Chwytakowa tuleja 8 do zapuszczania rdzeniówki ma wyciecia 24 na obwodzie i wzdluzne rowki 25 oraz zamocowana obrotowo pod¬ stawe 26 z wzdluznymi rowkami 27, wglebieniami 28 i ramionami 29 umieszczonymi w wycieciach 24. Nad ramionami 29 podstawy 26 w wybraniu 30 tulei 8 osadzona jest tuleja 31 ze sprezyna 32 oparta o ramiona 29. Rdzeniówka wyposazona jest w zwalniajaca tuleje 33do awaryjnego odpina¬ nia koncówki 7 lub 8. Dzialanie chwytaka wiertniczego jest nastepujace.Chwytak uzbraja sie chwytakowa tuleja 8 do zapuszczania rdzeniówki, przy tym w swobod¬ nym polozeniu rowek 27 w podstawie 26 znajduje sie wjednej linii z wzdluznym rowkiem 25 tulei 8.W rowki te wprowadza sie zaczepy rdzeniówki i pokonujac opór sprezyny 32 obraca sie podstawe 26 wzgledem tulei 8, tak aby pod rowkiem 25 znalazlo sie wglebienie 28 podstawy 26. Nastepnie podciaga sie rdzeniówke na chwytaku dzieki czemu zaczepy rdzeniówki przesuwajac sie w rowku 25 wchodza we wglebienia 28. W tej pozycji rdzeniówka jest podwieszona na chwytaku i moznaja zapuszczac na dno otworu wiertniczego. Po postawieniu rdzeniówki na dnie otworu zaczepy rdzeniówki wychodza z wglebien 28, dzieki temu podstawa 26 pod dzialaniem sprezyny 32 moze obrócic sie do polozenia wyjsciowego, to znaczy w ten sposób, aby rowki 25 w tulei 8 byly wjednej linii z rowkami 27 podstawy26. .,....,, Przed wyciaganiem rdzeniówki chwytakiem, na korpus 1 zaklada sie chwytakowa tuleje 7.Wyprofilowanie 5 zapadki 4 pod dzialaniem sprezyny 10 zatrzaskuje sie w gniezdzie 23 i chwytak uzbrojony w chwytakowa tuleje 7 opuszcza sie na dno otworu wiertniczego na linie 21. Po zapuszczeniu chwytaka, sprzega sie on z rdzeniówka wskutek wejscia zaczepów rdzeniówki w gniazdo 22 chwytakowej tulei 7. Po tym mozna rozpoczac wyciaganie rdzeniówki na powierzchnie.W przypadku niemoznosci wyciagniecia chwytaka wraz z rdzeniówka na powierzchie, na line 21 zaklada sie zwalniajaca tuleja 33, która opadajac na dno otworu wiertniczego wywiera nacisk na wyprofilowanie 6 zapadki 4, która uchylajac sie zwalnia chwytakowa tuleje 7. Jezeli pod wplywem swobodnego opadania zwalniajacej tulei 33, nie nastapi odpiecie chwytakowej tulei 7, podciaga sie i opuszcza na linie 21 obciaznik 18, co powoduje rozchylanie nozycowych zapadek 14 pod dziala¬ niem iglicy 13 i przekazywanie energii obciaznika 18 na zwalniajaca tuleje 33. Czynnosc te powtarza sie az do wypiecia chwytakowej tulei 7 z korpusu 1.Zastrzezenia patentowe 1. Chwytak wiertniczy do rdzeniówki, wypoasazony w obciaznik i lacznik do liny, znamienny tym, ze sklada sie z korpusu (1) z wycieciem (2), w którym umieszczona jest wychylnie na sworzniu (3) zapadka (4) z wyprofilowaniami (5), (6) do mocowania chwytakowych tulei (7), (8) i zwalniania zapadki (4) oraz z wycieciem (9) pod odchylajaca sprezyne (10), oparta o korpus (1), z którym polaczony jest trwale trzpien (11) zaopatrzony w kolnierz (12) ograniczajacy posuw oraz w iglice (13) rozchylajaca nozycowe zapadki (14), zamykane sprezyna (15) i umieszczone na kolku (16) laczacym bijak (17) z obciaznikiem (18), przy tym bijak z wycieciami (19) do wychylania nozyco¬ wych zapadek (14) umieszczony jest przesuwnie na trzpieniu (11).120225 3 2. Chwytak wiertniczy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze chwytakowa tuleja (7)do wyciaga¬ nia rdzeniówki ma gniazdo (22) do zaczepów rdzeniówki oraz zaczepowy rowek (23)do wyprofilo¬ wania (5) zapadki (4). 3. Chwytak wiertniczy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze chwytakowa tuleja (8) do zapu¬ szczania rdzeniówki ma wyciecia (24) na obwodzie i wzdluzne rowki (25) oraz zamocowana obrotowo podstawe z wzdluznymi rowkami (27), wglebieniami (28) i ramionami (29) umieszczo¬ nymi w wycieciach (24) tulei (8), zas nad ramionami (29) w wybraniu (30) tulei (8) osadzona jest tuleja (31) ze sprezyna (32) oparta o ramiona (29).;V IL fi92 A — PL