Przedmiotem wynalazku jest sposób spiekania wyrobów z tworzywa wytwarzanego na bazie poli- czterofluoroetylenu z wypelniaczami takimi jak np. grafit naturalny, wlókno szklane, koks, proszki me¬ tali, dwusiarczek molibdenu oraz urzadzenie do stasowania tego sposobu.Tworzywo to ze wzgledu na wysokie wlasciwos¬ ci mechaniczne, niski wspólczynnik tarcia, duza odpornosc chemiczna i odpornosc termiczna stoso¬ wane jest na elementy maszyn i urzadzen pracu¬ jacych przy niskich predkosciach obrotowych.Z tworzywa tego m.in. wykonywane sa pierscienie uszczelniajace, pierscienie slizgowe, tulejki lozysko¬ we itp.Znany sposób spiekania tworzywa polega na ukla¬ daniu uprzednio uformowanych wyrobów na pól¬ kach okraglego stolu obrotowego znajdujacego sie; w komorze spiekania pieca elektrycznego, przy czym temperatura wewnatrz komory spiekania wynosi od 370—390°C i uzyskuje sie ja przy za¬ stosowaniu wentylatora, którym nagrzane powie¬ trze w komorze grzewczej pieca doprowadzane jest do komory spiekania. iW czasie spiekania przeplyw powietrza przez piec wynosi 3K)iiyih. Szybkosc podnoszenia temp., czas spiekania, szybkosc chlodzenia uzaleznione sa od wielkosci i ksztaltu pólwyrobów poddawanych pro¬ cesowi spiekania. Przy temperaturze wynoszacej 200°C ±50°C wewnatrz komory spiekania, pólwy¬ roby wyjmuje sie z pieca oraz poddaje kalibrowa¬ lo 15 20 25 30 niu przy cisnieniu 3—50 KG/om2. Z otrzymanego w ten sposób pólwyrobu wykonuje sie metoda ob¬ róbki skrawaniem wyzej wymienione elementy ma¬ szyn i urzadzen.Znane urzadzenie do spiekania tworzywa posia¬ da obudowe, komore grzewcza pieca znajdujaca sie w górnej czesci pieca, komore spiekania, stól obro¬ towy napedzany przekladnia slimakowa oraz wen¬ tylator do przetlaczania schlodzonego powietrza z komory spiekania do komory grzewczej. Ponadto piec wyposazony jest w uklad chlodzenia wodnego, sluzacego do chlodzenia elementów ulozyskowania stolu obrotowego oraz wentylatora powietrza.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu spie¬ kania wyprasek z tworzywa o skomplikowanych ksztaltach, jako gotowych elementów czesci ma¬ szyn i urzadzen z dotrzymaniem zawezonej tole¬ rancji wymiarowej otworów wewnetrznych, jak równiez opracowanie konstrukcji pieca elektrycz¬ nego pozwalajacego na [spiekanie gotowych elemen¬ tów czesci maszyn i urzadzen o duzych wymiarach gabarytowych.(Sposób wedlug wynalazku polega na spiekaniu gotowych elementów czesci maszyn i urzadzen np. pierscieni uszczelniajacych przez uformowanie ich w stalowych matrycach przy zalozonych odpowie¬ dnich naddatkach na skurcz zachodzacy w proce¬ sie spiekania zwartego tworzywa, przy czym pro¬ ces formowania prowadzi sie w temperaturze oto¬ czenia. 120 1873 120 187 4 iPo uformowaniu gotowego elementu o odpowie¬ dnich ksztaltach, element ten naklada na forme stalowa. Forma stalowa sluzaca do zwartego spie¬ kania elementów ma ksztalt cylindrycznej tulei po¬ dzielonej na trzy równe czesci wzdluz pionowej osi symetrii. Czesci te maja miedzy soba odpowiednio ustalone szczeliny, których wielkosc ogranicza z ze¬ wnatrz podstawa w ksztalcie pierscienia a we¬ wnatrz — stalowa sprezyna. Sprezyna umozliwia równiez kontrolowana szylbkosc skurczu podczas spiekania do momentu zejscia sie czesci dzielonych tulei, czyli do osiagniecia przez spiekany element nominaliiego^wyimiiaru. ^orm^ z elemelfctluriii spiekanymi uklada sie na pólkach regalu. Refcal z kolei wklada sie do ko¬ mory spiekania pieca elektrycznego i rozpoczyna sie proces spiekania zwartego wedlug zalozonej krzy¬ wej temperaturowo}.JW przypadku spiekania gotowych elementów o zbyt malych wielkosciach gabarytowych, elemen¬ ty te wkladane moga byc po kilka sztuk na jedna forme, przy czym oddizielone sa miedzy soba prze- sypka sporzadzona ze sproszkowanego grafitu na¬ turalnego. W ten sposób zapobiega sie sklejaniu elementów spiekanych w jednej formie.Urzadzenie do stasowania sposobu wedlug wy¬ nalazku stanowi piec elektryczny wglebny, który wyposazony jest w jedna komore ogrzewana przy pomocy elementów oporowych, rozmieszczonych na calej wysokosci pieca w szamotowych pólkach spi¬ ralnych i oddzielonych od wnetrza komory oslona zaroodporna.W komorze pieca znajduje sie regal w ksztalcie walca, w którym rozmieszczone sa odpowiednie pólkd przestawialne na calej jego wysokosci. Wiel¬ kosc odstepów pomiedzy pólkami uzalezniona jest od wielkosci gaibaryitowych spiekanych elementów.Regal ten jest wyjmowany z komory pieca na czas zaladunku i rozladunku elementów poddawanych procesowi spiekania. Komore pieca na okres pro¬ cesu spiekania zamyka sie w górnej czesci izolo¬ wana pokrywa, w której znajduja sie zainstalowane termopary. Przyrosty temperatury wewnatrz komo¬ ry uzyskuje sie zgodnie z zalozona temperaturowa krzywa spiekania przy pomocy programatora -ukla¬ du regulacji temperatury./Zaleta sposobu spiekania elementów wedlug wy¬ nalazku jest to, ze w procesie spiekania przez sto¬ sowanie form uzyskuje sie na gotowo elementy pod wzgledem wymiarowo-ksztaltowym, eliminujac tym samym obróbke skrawaniem. Ponadto w procesie wytwarzania takich elementów jak np. pierscienie uszczelniajace nie stosuje sie operacji kalibrowa¬ nia po zakonczonym procesie spiekania.Natomiast zaleta urzadzenia do stosowania spo¬ sobu wedlug wynalazku jest to, ze posiada prosta budowe, umozliwia dokladna regulacje przyrostów temperatury zgodnie z temperaturowa krzywa spie¬ kania i produkcje elementów o znacznie wiekszych wymiarach gabarytowych oraz pozwala na inten¬ syfikacje produkcji elementów maszyn i urzadzen.Przedmiot wynalazku uwidoczniony zostal w przypadku wykonania na rysunku, który przedsta¬ wia przekrój osiowy pieca elektrycznego oraz jego widok z góry.Sposób spiekania elementów wedlug wynalazku polega na tym, ze elementy te uformowane w ma- 5 trycy na prasie hydraulicznej blokowej naklada sie na formy i uklada na pólkach regalu. Nastep¬ nie regal ten wklada sie, do komory spiekania 3 za pomoca uchwytów 1, która zamyka sie izolowana pokrywa 15. Wówczas wlacza sie zasilanie elek- 10 tryczne pieca i rozpoczyna proces spiekania ele¬ mentów zgodnie z zalozona krzywa temperaturowa, przy pomocy programatora ukladu regulacji tem¬ peratury.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wyna- 15 lazku zawiera obudowe stalowa 5, oddzielona od oslony zaroodpornej 4 izolacja wykonana z ksztal¬ tek szamotowych 12, w których wykonane sa spi¬ ralne pólki 13 sluzace do umieszczenia elementów oporowych 11, rozmieszczonych na calej wysokosci 20 komory spiekania 3 pieca elektrycznego. Komora spiekania 3 jest od góry, zamykana izolowana po¬ krywa 15 przez zalozenie haków transportowych na uchwyty 16.W izolowanej pokrywie 15 znajduja sie termo- 25 pary 14 oraz zespól termopar 2 rozmieszczonych na róznych wysokosciach spiekania 3. Rozmieszczenie zespolu termopar 2 na róznych wysokosciach umo¬ zliwiaja otwory 8 wykonane w pólkach 10 nieru¬ chomego regalu 9 znajdujacego sie w komorze spie¬ kania 3.Wynalazek znajduje zastosowanie w przemysle 30 elektrodowym do wytwarzania elementów czesci maszyn i urzadzen z wegla uszlachetnionego na bazie policzterofluoroetylenu. 35 \Zastrzezenia patentowe .1. Sposób spiekania wyrobów z policzterofluoro¬ etylenu z wypelniaczami przez prasowanie pólwy¬ robów i spiekanie w temperaturze 370—390°C, zna- 40 mienny tym, ze uformowany w matrycy element naklada sie na stalowa forme dzielona i wraz z nia poddaje sie procesowi spiekania, przy czyim ele¬ menty o niewielkich wymiarach gabarytowych na¬ klada sie po kilka na jedna forme oddzielajac je 45 miedzy soba warstwa przesypki sporzadzonej ze sproszkowanego grafitu naturalnego. 12. Urzadzenie do spiekania wyrobów z policzte¬ rofluoroetylenu z wypelniaczami posiadajace obu¬ dowe, komore grzewcza, komore spiekania, stól 50 obrotowy napedzany za pomoca przekladni slima¬ kowej i uklad chlodzenia wodnego, znamienne tym, ze komore spiekania (3) pieca elektrycznego stano¬ wi oslona zaroodporna (4) odizolowana od obudo¬ wy stalowej (5) ksztaltkami szamotowymi (12), w 55 których wykonane sa spiralne pólki (13) sluzace do umieszczania elementów oporowych (11) rozmiesz¬ czonych na calej wysokosci komory spiekania (3) pieca elektrycznego, a w izolowanej pokrywie (15) znajduja sie termopary (14) oraz zespól termopar 60 (2) rozmieszczonych na róznych wysokosciach ko¬ mory spiekania (3) i przechodzacych przez otwory (8) wykonane w pólkach (10), nieruchomego rega¬ lu (9)?120187 PL