Jak wiadomo, w robotach prowadzo¬ nych w upadzie, z których, napelniane w przodku chodnika, wózki sa wyciagane lina po wznoszacej sie kolejce, stosowane sa rozmaite przyrzady, dzialajace w razie zerwania sie liny i zapobiegajace nieszcze¬ sliwym wypadkom, które zdarzyc sie mo¬ ga, wskutek stoczenia sie wdól wózków.Umieszczano zwykle w pewnej odleglosci od przodku chodnika przyrzady do za¬ trzymywania wózka, które bez trudnosci zezwalaly na prawidlowy przejazd wóz¬ ków, natomiast zapobiegaly staczaniu sie ich wdól, wzglednie zatrzymywaly wózki, gdy te odczepily sie od liny, wskutek cze¬ go nie bylo obawy, aby zycie, pracujacych w przodku chodnika, górników bylo w nie¬ bezpieczenstwie. Urzedy górnicze wyma¬ gaja, aby na koncu tych chodników umie¬ szczone byly przegrody, organy z drzewa lulb slupy ochronne, w które w danym ra¬ zie wózek móg)llby uderzyc, przez co niwe¬ czylby sie rozped wózka, a pracujacy na koncu chodnika górnicy byliby uchronieni od wypadku. Powyzsze przyrzady posiada¬ ja jednak rozmaite wady, gdyz nie moga one zwykle wstrzymac nadzwyczajnej sily uderzenia tak, ze wózek, chociaz w stanie zdruzgotanym, wyrzucamy jest poza przy¬ rzad i powoduje nieszczesliwe wypadki.Dalsze wady polegaja na tern, ze wykona¬ nie tego rodzaju przyrzadów zatrzymuja¬ cych wymaga wiekszych nakladów; poza- tem stanowi wielka trudnosc odpowiednieich przesuwanie, które zalezy znów, w ja¬ kim stopniu posunal sie przodek chodnika. * k * Wynalazek ma* na celu utworzyc urza- * dzejiie, które*by dzialalo bez zawodu, a w razie zerwania sie liny wózek zostalby za¬ trzymany na koncu chodnika, przyczem u- mieszezenie tego urzadzenia nie wymaga wielkich kosztów, wreszcie urzadzenie, od¬ powiednio do prowadzonego przodku chod¬ nika, zawsze latwo moze byc przesuwane.Urzadzenie niniejsze sklada sie z zaporu z szyn zagietych w postaci odboju, który, zapomoca odsuwanej, zasuwki, polaczony jest z koncem toru i umozliwia zatrzymy¬ wanie wózków w razie zerwania sie liny.Sile uderzenia lagodzi sie w ten sposób, iz odbój wraz z zasuwka i lancuchami, zamo¬ cowany jest w pllytce, która przymocowuje sie na koncu toru tak, iz obejmuje ona sto¬ py szyn, sciskajac je, przyczem na dolnej powierzchni posiada kotwice w postaci ha¬ ków, zapomoca których zaglebiaja sie one w spagu. Siile uderzajacego wózka lagodzi sie przez to, ze plytka cokolwiek slizga sie na torze, przyczem temu slizganiu prze¬ ciwdzialaja, skutecznie, zamocowane w nim kotwice. W czasie napelniania wózka od¬ bój odczepia sie od toru, wskutek czego przechyla sie on na luku, a wózek przyj¬ muje polozenie, nadajace sie do jego na¬ pelniania. Po zapelnieniu wózka nalezy go cofnac cokolwiek, dzieki zas przesunieciu jego punktu ciezkosci odbój doprowadza sie zpowrotem dó zwyklego polozenia. Na¬ stepnie wózek przyczepia sie do liny, po¬ cztem nastepuje jego wyciaganie w sposób ^wykly. Wyciagany wózek dokonywa samo¬ czynne zamkniecie i polaczenie odboju z koncem toru i to w ten. sposób, iz pierwsza os, lufo zderzak wózka zaczepia wystajacy hak i pociaga go za soba tak daleko, dopóki nie opusci on swej prowadnicy i zajmie po¬ lozenie, pnzy którem os moze go ominac.Hak przesuwa plyte na zlacze szyn, która obejmuje stopy obu szyn,, które przytrzy¬ muje.Po opuszczeniu wózka odbój pozostaje najpierw w polozeniu zamknietem. Odsu¬ niecie plyty dokonywa sie odrecznie i to dopiero wówczas, gdy wózek znajdzie sie na odboju, przyczem jest to obojetne, czy jest przyczepiony do liny lub nie. Krzy¬ wizna odboju jest tak uksztaltowana, iz wózek na niej stacza sie. Przy dalszem pro¬ wadzeniu chodnika cale urzadzenie posuwa sie równiez naprzód, odpowiednio do dlu¬ gosci upedzomego chodnika.Na rysunku uwidoczniono przyklad wy¬ konania wynalazku. Fig. 1 wskazuje widok zboku urzadzenia, -a fig. 2 <— r Na koncu toru 1 znajduja sie wygiete szyny 2 w ksztalcie odboju, który zapomo¬ ca plyty przesuwanej 3 laczy sie z torem 1 tak, iz zapewnione jest prawidlowe to¬ czenie sie wózków przez zlacze tych szyn.Na rysunku pokazano odsunieta plyte (od¬ bój rozlaczony z torem). Linjami kropko- wanemi pokazana jest plyta w polozeniu zamknietem. Zasuwanie odbywa sie w spo¬ sób nastepujacy. W plycie; 3 mieszcza sie dwa zeberka 4, miedzy któremi na czopie waha sie hak 5, który jest tak uksztaltowa¬ ny, iz zaczepia o os wózka. Hak 5 posia¬ da równiez przeciwwage 5', która po do¬ konanem zamknieciu przytrzymuje go w polozeniu opu&zczónem, w innym zas przy¬ padku utrzymuje go w polozeniu piono- wem.«Pod hakiem miesci sie plytka wo¬ dzaca 6, przyczem, igdy wózek wyciagany jest wgóre, przednia os zaczepia o wysta¬ jacy wgóre hak 5 wraz z zeberkami 4 i plyta 3 oraz przesuwa wgóre tak daleko, az ostatnia nie polaczy zalacza szyn, a na koncu plytki wodzacej 6 hak 5 nie opusci sie do polozenia, wskazanego linjami króp- kowanemi, poczem osie wózka przesuwaja sie bez trudnosci.Gdy wózek toczy sie wdól, jego osie mijaja zamkniete zjlacze szyn i wózek za¬ trzymuje sie na odboju. Celem napelnienia wózka nalezy cofnac plyte 3, która wyla¬ cza zlacze szyn, poczem pod ciezarem — 2 —wózka ddo&j przyjmuje polozenie, pokaza¬ ne limijami przerywanemi. Po napelnieniu wózka nalezy go przypiac do liny, po- czem, w. czasie wyciagania -tfózka wigóre, nastepuje samoczynnie przesuniecie wjgóre plyty 3. Odbój polaczony jest lancuchami 7 z koncem toru /. Do zamocowania sluza ucha 8, przytwierdzone do odboju 2, pod koncem zas toru 1 lancuchy zamocowane sa na plytce 9, która na dolnej powierzch¬ ni zaopatrzona jest W kotwice 10 i obej¬ muje stopy szyn, sciskajac je. W razie zer¬ wania limy, staczajacy sie wózek uderza o odbój, przyczem uderzenie lagodzone jest tak, ze suwak 9 cokolwiek przesuwa sie pod stopami szyn 1, kotwice 10 zas prze¬ ciwdzialaja temu przesuwaniu. Na lancu¬ chach 7, jezeli to jest wymagane, mozna zalozyc sprezyny spiralne. PL