Przedmiotem wynalazku jest topnik szklisty do zdobienia wyrobów emaliowanych.Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 51734 topnik bezolowiowy do farb ceramicznych naszkliwnych o barwie zóltej, oranzowej i czer¬ wonej o skladzie: 0,45—0,30 BaO, 0,30—045 ZnO, 0,00—0,70 M20 (tlenki metali alkalicznych), 0,6— —1,0 Si02 0,00—0,1 A1203, 0,3—0,8 B203 i 0,0—0,6 F.Topnik ten zawiera duze ilosci ZnO i B203. Farby ceramiczne na bazie wymienionego topnika zawie¬ raja toksyczne skladniki baru i cynku oraz wyka¬ zuja niska odpornosc chemiczna ze wzgledu na podwyzszona zawartosc B203. Ponadto farby te nie nadaja sie do zdobienia, przedmiotów emaliowa¬ nych z uwagi na rózne wlasnosci fizykochemicz¬ nych w stosunku do podloza.Znany jest równiez topnik bezolowiowy o skla¬ dzie 0,258 K20, 0,15 LiO, 0,126 BaO, 0,069 SrO, 0,0258 A1203, 1,09 B2Os, 0,0270 SiOz.Topnik ten zawiera duze ilosci B203, co powo¬ duje obnizenie odpornosci chemicznej gotowych dekoracji. Ze wzgledu na swoje wlasciwosci fizy¬ ko-chemiczne topnik ten jest stosowany glównie do farb ceramicznych uzywanych do zdobienia wy¬ robów ceramicznych, porcelitu i porcelany. W prze¬ mysle emalierskim farby te daja gorsze rezultaty.Celem wynalazku jest opracowanie topnika o nizszych wlasnosciach toksycznych i wlasnosciach fizyko-chemicznych przystosowanych do podloza emalierskiego. i# 15 Cel ten zostal osiagniety przez okreslenie zesta¬ wu tlenków jedno i dwuwartosciowych pozwalaja¬ cych na uzyskanie niskotemperaturowych e itekty- ków o wspólczynniku rozszerzalnosci cieplnej zgod¬ nym ze wspólczynnikiem rozszerzalnosci cie; Ir.e) podloza emalierskiego.Topnik szklisty wedlug wynalazku z.-wiera w procentach wagowych: 30—65% Si02, 2—9% A1203, 12—25% alkalia (KzO, Na20), 8—30% B203, 0—7% BaO, CaO, ZnO, MgO, 0—24°/p Ti02, 0—8% ZrOz, 0—12% Sn03, 0—20% F.Korzystnie jest, gdy rozdrobnienie topnika wy¬ nosi 12—2 p.Topnik szklisty wedlug wynalazku pozwala na uzyskanie dekoracji o podwyzszonej odpornosci mechanicznej, termicznej, chemicznej i uzytkowej w porównaniu do dekoracji na bazie znanych top¬ ników bezolowiowych. Ponadto topnik wedlug wy¬ nalazku pozwala na uzyskanie dobrego efektu zdobienia, a otrzymany wzór dekoracyjny jest wy¬ razny i posiada pelny polysk. Dodatek Sn02 w ilosci do 12% zapewnia pelniejsza barwe i wieksza trwalosc na skutek mniejszej sklonnosci do odprys- kiwania.Naczynia emaliowane zdobi sie topnikiem wed¬ lug wynalazku w znany sposób i wypala w tempe¬ raturze 760—860°C w czasie do 5 minut. Przez zmieszanie rozdrobnionego topnika szklistego z pig¬ mentem nieorganicznym oraz substancja wspoma- 119 1183 119 118 4 gajaca (rozcienczalnikiem sie barwny Przyklad wagowych: i emulgatorem) uzyskuje material dekoracyjny.I. Topnik Si02 A1203 K20 Na20 B2O3 ZnO Sn02 szklisty 0 — 58,26 — 5,68 — 1,72 — 10,48 — 18,00 — 3,8 — 2,06 skladzie w % rozdrobniono do uziarnienia 5 \i.Nastepnie dodano spinel brazowy w ilosci 12%.Dla otrzymania materialu dekoracyjnego z w/w proszku dodano 40% rozcienczalnika i emulgatora.Uzyskano material dekoracyjny o nastepujacych wlasnosciach: — temperatura gladkiego rozplywania 820°C, — liniowy wspólczynnik rozszerzalnosci cieplnej 83-10-7 1/°C, — odpornosc chemiczna (strata masy w mg/cm2 w 6% CH3COOH w temperaturze pokojowej w czasie 24 godzin) wynosi 0,04 mg/cm2, ¦— strata masy (w temperaturze 80°C w Na2C03 w czasie 8 godzin) wynosi 0,75 mg/cm2.Przyklad II. Topnik szklisty o skladzie w % wagowych: SiQ2 — 42,35 ii 15 Al2Os — 7,18 K20 — 1,72 Na20 — 13,48 B203 — 19,42 ZnO — 3,80 SnOz — 2,06 Ti02 — 4,75 F — 4,60 rozdrobniono do uziarnienia 5fz.Nastepnie dodano pigmentu selenowo-kadmowe¬ go w ilosci 14,3%. Przez dodanie rozcienczalnika i emulgatora w ilosci 40%, uzyskano material de¬ koracyjny o nastepujacych wlasnosciach: — temperatura gladkiego rozplywania 800°C, — liniowy wspólczynnik rozszerzalnosci cieplnej 91-10-7 1/°C, — odpornosc chemiczna (strata masy w mg/cm2 w 6% CH3COOH w temperaturze pokojowej w czasie 24 h) wynosi 0,08 mg/cm2, — strata masy w 10% Na2C03 w temperaturze 80°C w ciagu 8 godzin wynosi 1,12 mg/cm2 Zastrzezenie patentowe Topnik szklisty do zdobienia wyrobów emaliowa¬ nych, znamienny tym, ze zawiera w procentach wagowych 30—65% Si02, 2—9% A1203, 12—25% alkalii (K20, NazO), 8—30% B203, 0—7% BaO, CaO, ZnO, MgO, 0—24% Ti02, 0—8% ZrOz O—12% SnOz, 0—20% F.OZGraf. Z.P. Dz-wo, z. 76 (100+15) 7.83 Cena 100 zl PL