Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonywania wielowarstwowej obudowy betonowej szybów glebio¬ nych przy zastosowaniu mrozenia w warunkach zawodnionego górotworu, oraz z przewidywana przyszlosciowo eksploatacja rudy w filarze szybowym.Znane sposoby wykonania obudowy betonowej szybów glebionych w trudnych warunkach geologicznych i hydrogeologicznych, czesto wymagajacych przed przystapieniem do glebienia szybu zamrozenia górotworu, polegaja na sukcesywnym wykonywaniu wylomów, montowanie na dnie tego wylomu szalunku i wypelnieniu betonem przestrzeni wygrodzonej miedzy ociosem a szalunkiem. Betonowanie odbywa sie równoczesnie z lado¬ waniem urobku, zas beton przygotowuje sie na powierzchni w punkcie betonowania i doprowadza sie rurocia¬ giem do szybu glebionego.Znany jest równiez z polskiego opisu patentowego nr 102021 sposób wykonywania dwuwarstwowej obudo¬ wy betonowej z izolacja wodoszczelna miedzy warstwami obudowy w szybie kopalni.Budowa takiej dwuwarstwowej obudowy betonowej, wznoszonej metoda 2£ory na dól, polega na wykony¬ waniu w róznych fazach glebienia szybu dwóchjego warstw zapomoca pionowo opuszczanego wielopietrowego pomostu roboczego oraz dwóch przemieszczanych pionowo szalunków skladajacych sie ze stalowych cylindrów i wielofunkcyjnych pierscieni montazowych, zamykajacych od strony dna szybu przestrzenie przeznaczone do betonowania. Szalunek zewnetrzny warstwy betonu ustawia sie na montazowym pierscieniu stanowiacym zam¬ kniecie tego szalunku od strony dna, zas górny szalunek wewnetrznej warstwy betonu umieszcza sie na odcinku szybu z wykonana uprzednio zewnetrzna warstwa betonu. Szalunki zarówno dla zewnetrznej jak i wewnetrznej warstwy sa demontowane i przesuwane o nastepna warstwe betonowanej obudowy.Niedogodnoscia tych sposobów jest to, ze wymagaja one doszczelniania na zlaczach technologicznych uformowanydi dnem szalunku jakim jest montazowy pierscien zamykajacy.Sposób wedlug wynalazku dotyczy wykonywania w trudnych warunkach geologicznych i hydrogeologicz¬ nych wielowarstwowej obudowy betonowej, skladajacej sie z warstwy betonu od strony ociosu, z cylindrycznego ekranu wodnego, z warstwy amortyzujaco-poslizgowej oraz wewnetrznej — ostatecznej warstwy betonu. Warstwe" 119006 od strony i na odcinku zamrozonego górotworu stanowia pierscienie betonowe wykonane przez zalewanie piono¬ wo z góry na dól w fazach glebienia szybu za postepujacym przodkiem szybowym- Przestrzen te, zalewana od strony górotworu, tworzy sie wznoszonym za postepujacym przodkiem szybowym ekranem wodnym, zbudowa¬ nym w postaci szczelnego cylindra z cienkosciennej blachy i posiadajacej odpowiednie otwory technologiczne do zalewania kolejnych warstw zewnetrznych.Takwykonany cylinder z blachy jest na czas zalewania przestrzeni miedzy nim a górotworem wzmacniany rozpreznymi pierscieniami. Pierscienie te zdejmowane sa po zwiazaniu betonu, zas ekran wodny pozostawia sie.Po wykonaniu obudowy zewnetrznej na calym odcinku mrozonego górotworu i zakonczeniu jej stopa, wznosi sie od wspomnianej stopy z dolu do góry ostateczne wewnetrzne dwie warstwy obudowy. Pierwsza stanowi warstwa amortyzujaco-poslizgowa utworzona z mieszanki bitumicznej z wypelniaczem w postaci grysów bazaltowydi lub granitowych. Warstwe te naklada sie na wewnetrzna powierzchnie cylindryczna ekranu wodnego, przy czym wyprzedza ona wewnetrzna koncowa warstwe obudowy. Druga, bedaca zarazem ostateczna wewnetrzna warstwe obudowy, stanowi warstwa betonowa wykonana jako jednolity ciagly monolit rozpoczynajacy sie od wymienio¬ nej stopy wzdluz calego odcinka mrozonego górotworu do górnej krawedzi ekranu wodnego. j , W trakcie wykonywania wewnetrznej warstwy obudowy betonowej prowadzi sie dalsze prace przy glebie¬ niu ffiybu, poniewaz juz zewnetrzna warstwe obudowy betonowej z góry na dól, ma grubosc wynikajaca z wa¬ runku wytrzymalosci przy uwzglednieniu granicznych wartosci wytezen betonu w trójosiowym stanie naprezen dla niezamrozonego górotworu.Sprawdzenie wytezenia betonu obudowy wstepnej dla zalozonego stanu naprezen przeprowadza sie w oparciu o znane kryterium wytrzymalosci Balandina. Kryterium to oparte jest na stwierdzeniu, ze miara wytrzymalosci materialu jest nagromadzona w nim wlasciwa energia odksztalcenia postaciowego, przy czym jej wielkosc graniczna nie jest stala, lecz zalezy od stanu naprezenia.Kryterium to ma postac: 8? +5i + 523-(51S2 + Ma + Mi)-(RC-Rr) (61 +52 +53) gdzie: 5 x, 5 2,5 3 - naprezenie glówne u, Re — wytrzymalosc betonu na sciskanie Rr - wytrzymalosc betonu na rozciaganie.Ostateczna, monolityczna, ciagla, wewnetrzna warstwe obudowy betonowej wznosi sie o grubosci wynika¬ jacej z obciazen pochodzacych od cisnienia hydrostatycznego warstwy amortyzujaco-poslizgowej, która dzieli sie na pierscienie celem ograniczenia cisnienia hydrostatycznego, korzystnie o wysokosci nie przekraczajacej 100 m.Tak wykonana wielowarstwowa obudowa betonowa szybów jest elastyczna przy wspólpracy z górotworem i eliminuje obudowe tubingowa wymagajaca doszczelniania i jest klopotliwa w montazu.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój przez calkowi¬ cie wykonana obudowe betonowa, fig. 2 - kolejne fazy wykonania z góry na dól zewnetrznej warstwy obudowy oraz ekranu wodnego, fig. 3 - kolejne fazy wykonania z dolu do góry ciaglej monolitycznej warstwy wewnetrz¬ nej oraz warstwy amortyzujaco-poslizgowej, fig. 4 - segment ekranu wodnego w widoku ogólnym, fig. 5 - przekrój przez segment ekranu wzdluz A-A na fig. 4, fig. 6 - przekrój przez segment ekranu wzdluz B-B na fig. 4.Sposób wykonywania wielowarstwowej obudowy betonowej polega na wykonywaniu poszczególnych war¬ stw w róznych fazach oraz róznych kierunkach. Warstwe zewnetrzna 1 od strony ociosu 2 odcinka mrozonego górotworu wykonuje sie w postaci pierscieni betonowych zalewanych pionowo z góry na dól za postepujacym szybowym przodkiem 3.Zalewana betonem przestrzen obudowy od strony ociosu 2 tworzy sie wznoszonym za postepujacym szybowym przodkiem 3 z góry na dól wodnym ekranem 4. Ekran wodny 4 zbudowany jest z segmentów cienkosciennej blachy laczonych szczelnie ze soba w pierscien. Tak wykonany pierscien wodnego ekranu 4 ustawia sie na pierscieniu oporowym 5 i wspólnie z nim jest podnoszony do zetkniecia z poprzednim pierscie¬ niem ekranu wodnego 4 i laczy sie z nim np. przez zespawanie. Po zespawaniu calego ekranu wodnego 4 naklada sie od wewnatrz rozprezne pierscienie 6 wzmacniajace i zalewa sie przestrzen miedzy górotworem 2 a ekranem wodnym 4 betonem poprzez wykonane do tego celu otwory 7. Po zwiazaniu betonu zdejmuje sie rozprezne pierscienie 6 i przeklada sie je na nastepny nizszy cylinder ekranu wodnego 4. Takpostepujac wykonuje sie cala zewnetrzna warstwe 1 obudowy az do stopy 8. Po wykonaniu obudowy zewnetrznej na calym odcinku mrozo¬ nego górotworu wznosi sie od stopy 8 z dolu do góry, ostateczne wewnetrzne dwie warstwy 9,10 obudowy, to + znaczy warstwe 9, poslizgowo-amortyzacyjna i warstwe 10 betonowa. Warstwa 9 poslizgowa wykonana jest z mieszanki bitumicznej z wypelniaczem korzystnie z grysów bazaltowych lub granitowych. Warstwe te nakladaX 119006 3 sie na wewnetrzna powierzchnie 11 cylindryczna ekranu wodnego 4, przy czym wyprzedza ona wewnetrzna koncowa warstwe 10 obudowy. Wewnetrzna warstwa 10 obudowy wykonanajestjako ciaglyJednolity monolit rozpoczynajacy sie od stopy 8 i siegajacy wzdluz calego odcinka mrozonego górotworu do górnej krawedzi ekranu wodnego 4. Podczas wznoszenia warstwy 9 amortyzacyjno-poslizgowej, celem zmniejszenia pochodzacego od tej warstwy cisnienia hydrostatycznego, wywieranego na wewnetrzna, koncowa warstwe 10 obudowy, dzieli SC J3 podporami 12, które to podpory wykonuje sie albo podczas wylewania zewnetrznej warstwy 1 obudowy wzglednie podczas wznoszenia warstwy 9 poslizgowej korzystnie w odstepach miedzy podporami 12 wynoszace 100 m. Grubosc zewnetrznej warstwy 1 obudowy oblicza sie w oparciu o warunek wytrzymalosci przy uwzgled¬ nieniu granicznych wartosci wytezen betonu w trójosiowym stanie naprezen dla niezamrozonego górotworu 2.Grubosc wewnetrznej monolitycznej warstwy 10 obudowy oblicza sie w oparciu o obciazenia pochodzace od cisnienia hydrostatycznego warstwy 9 amortyzacyjno-poslizgowej.Takwykonana obudowa szybu jest elastyczna, wodoszczelna i moze byc wykonana niezaleznie od prowa¬ dzonych robót glebienia szybu.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wykonywania wielowarstwowej obudowy betonowej szybu, której warstwe od strony i na odcin¬ ku zamrozonego górotworu stanowia pierscienie betonowe wykonane przez zalewanie pionowo z góry na dól w fazach glebienia szybu za postepujacym przodkiem szybowym, znamienny tym, ze zalewana beto¬ nem przestrzen obudowy od strony ociosu (2) tworzy sie wznoszonym za postepujacym przodkiem szybowym z góry na dól ekranem wodnym (4), zbudowanym w postaci szczelnego cylindra z cienkosciennej blachy wzmac¬ nianej na czas zalewania rozpreznymi pierscieniami (6), który to ekran wodny pozostawia sie po zwiazaniu betonu, po czym wznosi sie od wyknanej stopy (8) z dolu do góry ostateczne wewnetrzne warstwy (9, 10) obudowy, które stanowia warstwe (9) amortyzujaco-poslizgowa utworzona z mieszanki bitumicznej z wypelnia¬ czem korzystnie zgrysów bazaltowych lub granitowych, nakladanej na wewnetrzna powierzchnie (11) cylin¬ dryczna ekranu wodnego (4) z wyprzedzeniem przed wewnetrzna koncowa warstwa (10) betonowa oraz ta warstwa betonowa, która wykonuje sie jako jednolity ciagly na calej wysokosci monolit, od wymienionej stopy wzdluz calego odcinka górotworu mrozonego. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zewnetrzna warstwe (1) od strony ociosu (2) wznosi sie o grubosci wynikajacej z warunku wytrzymalosci przy uwzglednieniu granicznych wartosci wytezen betonu w trójosiowym stanie naprezen dla niezamrozonego górotworu. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ostateczna, monolityczna warstwe (10) wewnetrz¬ na obudowy szybu, wznosi sie o grubosc wynikajacej z obciazen pochodzacych od cisnienia hydrostatycznego warstwy (9) amortyzacyjno-poslizgowej. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze warstwe (9) amortyzujaco-poslizgowa dzieli sie na cylindryczne odcinki, korzystnie o wysokosci okolo 100 m, za pomoca pierscieniowych podpór (12) uformo¬ wanych od strony wewnetrznej powierzchni (11) ekranu wodnego (4).119006 i i.I. - i . t K -L ±, X £¦!¦ Kt^ 'X" I ¦ : . " ' Fig.1 i i i i i i i i i i i i LdL J_.J_ _L 11.1 _L 1 J__L_L 1£W Fig-a Precownk PoHgnficzna UF PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL