Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do me¬ chanicznego fazowania uzebien kól zebatych scier¬ nica slimakowa, majacy zastosowanie w obróbce skrawaniem.Stan techniki. Znane sa — np. z ksiazki tech¬ nicznej P. Sobolew i M. Witemberg" Obrabiarki do obróbki kól zebatych", Wydawnictwo Budowy Ma¬ szyn. Leningrad 1969 — urzadzenia do fazowania uzebien kól zebatych sciernica slimakowa, zbudo¬ wane z podstawy, w której jest umieszczony na¬ pedowy silnik oraz wrzeciennik z umieszczonym wewnatrz wrzecionem sciernicy napedzanym tym silnikiem. W podstawie jest zamocowany suport wzdluzny, na którym jest umieszczony korpus przedmiotowego wrzeciona.Na przedmiotowym wrzecionie jest na sztywno osadzone na trzpieniu bazowym fazowane kolo zebate napedzane sciernica slimakowa poprzez kola zmianowe gitary w powiazaniu ich kinematycz¬ nym. Fazowane kolo sztywno osadzone na trzpie¬ niu jest ustawiane w stosunku do wrebu sciernicy, za pomoca specjalnych ustawiaków.Z podanej literatury znane jest równiez urzadze¬ nie do mechanicznego fazowania uzebien kól zeba¬ tych o budowie podobnej do omawianej powyzej z ta jednak róznica, ze sciernica osadzona bezpos¬ rednio na osi silnika wprowadza w ruch obrotowy fazowane kolo zebate osadzone swobodnie na trzpieniu bazowym, przy czym kolo to nie ma po¬ wiazania kinematycznego ze sciernica i innymi ele¬ mentami pomocniczymi, co powoduje nadmierne zuzywanie sie sciernic w momencie rozruchu, zas wykonywane fazy charakteryzuja sie zwiekszonym wymiarem od strony napedowej (nierównomierne 5 fazy na zebach).Istota wynalazku. W urzadzeniu wedlug wyna¬ lazku fazowane kolo zebate osadzone swobodnie na przedmiotowym wrzecionie jest powiazane kine¬ matycznie z obrotami sciernicy za posrednictwem 10 wrzeciona sciernicy, przekladni zebatej/ kola zmia¬ nowego gitary oraz napedowego walu o zmiennej dlugosci, przy czym fazowane kolo na drodze robo¬ czego ruchu jest samoczynnie dosuwane do scier¬ nicy przy pomocy hydraulicznego dosuwacza i prze- M suwane stycznie wzgledem sciernicy za posred¬ nictwem poprzecznego suportu, natomiast hydrau¬ liczny dosuwacz zawiera napinajacy kulak umiesz¬ czony trwale w krzywce i dalej wspomniany kulak jest polaczony z tlokiem, z kolei polaczonym z 20 wahliwa dzwignia zakonczona obrotowa rolka osa¬ dzona miedzy twardym zderzakiem i ruchomym ryglem. ; W odniesieniu do znanego stanu techniki, zasto¬ sowanie w urzadzeniu wedlug wynalazku fazowa- 25 nego, zebatego kola osadzonego swobodnie na przedmiotowym wrzecionie z jednoczesnym powia¬ zaniem kinematycznym z obrotami sciernicy przy pomocy elementów napedowych, ma ten korzystny skutek, ze eliminuje stosowanie kosztownych usta- M wiaków specjalnych, skraca znacznie czas ustawia- 119 004119 004 3 4 nia fazowanego kola we wrebie sciernicy, a po¬ nadto co nie jest bez znaczenia, eliminuje nad¬ mierne zuzywanie sie sciernic i nie powoduje nie- równomiernosci wykonywania faz na zebatym kole.Powazna cecha technologiczna i techniczna przed¬ miotowego rozwiazania jest zastosowanie hydrau¬ licznego samoczynnego dosuwacza, który eliminuje manualne dosuwanie obrabianego kola do scier¬ nicy, czyniac prace bardziej plynna nie powodu¬ jaca, nadmiernych wykruszen sciernicy, a przy tym znacznie zwiekszajaca dokladnosc wykonywa¬ nych faz. Wykorzystanie zas poprzecznego suportu do przesuwu stycznego fazowanego kola wzgledem sciernicy pozwala na równomierne jej zuzycie na calej szerokosci, co umozliwia stosowanie szerokich sciernic, a przy tym zwieksza ich zywotnosc co najmniej trzy krotnie.Dodatkowa zaleta rozwiazania stanowi zastoso¬ wanie obrotnicy w suporcie pionowym, która umozliwia fazowanie kól zebatych o uzebieniu sru¬ bowym.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w rzucie bocznym, fig. 2 — w rzucie pionowym, natomiast fig. 3 i 4 przedstawiaja uklad kinema¬ tyczny urzadzenia, zas fig. 5 schemat dosuwacza hydraulicznego. .Przyklad realizacji wynalazku. Urzadzenie wed¬ lug wynalazku jest zbudowane z podstawy 1 uksztaltowanej w postaci szafki, w której jest umieszczony napedowy samohamowny silnik 2 (fig. 3) oraz wrzeciennik 3 z usytuowanym wew¬ natrz wrzecionem sciernicy 4 (fig. 4), napedzanym samohamownym silnikiem 2 przy pomocy pasowej, klinowej przekladni 5.Podstawa 1 dalej jest zaopatrzona w uklad me¬ chanizmu przesuwnego zawierajacy wzdluzny su¬ port 6 (fig. 1 i 2), na którym jest usytuowany po¬ przecznie suport 7, a na nim suport pionowego przesuwu 8 wraz z obrotnica. Na wzdluznym su¬ porcie 6 jest wbudowany uklad sterowania 9 (fig. 1) hydraulicznego dosuwacza 10 (fig. 2). Na suporcie pionowego przesuwu 8 jest umieszczony korpus przedmiotowego wrzeciona 11 otrzymujacego naped od wrzeciona sciernicy 4 poprzez uklad przekladni zebatych 12 (fig. 4), kolo zmianowe gitary 13, na¬ pedowy wal o zmiennej dlugosci 14 wraz ze sprzeg¬ lami przegubowymi i slimakowa przekladnia 15 wbudowana w korpus przedmiotowego wrzecio¬ na 11.Na korpusie przedmiotowego wrzeciona 11 w tyl¬ nym polozeniu wzdluznego suportu 6 jest osadzone swobodnie fazowane zebate kolo 16 (fig. 2) powia¬ zane kinematycznie z obrotami sciernicy 17 za posrednictwem wrzeciona sciernicy 4, przekladni zebatej 12, kola zmianowego gitary 13 napedowego walu o zmiennej dlugosci 14. Fazowane zebate kolo 16 jest samoczynnie dosuwane do sciernicy 17 za pomoca hydraulicznego dosuwacza 10 i przesuwane stycznie wzgledem sciernicy 17 za posrednictwem poprzecznego suportu 7. Hydrauliczny dosuwacz 10 ,zawiera napinajacy kulak 18 umieszczony trwale w krzywce 19 i dalej kulak ten (fig. 5) jest pola¬ czony z tlokiem 20 polaczonym z kolei z wahliwa dzwignia 21 zakonczona obrotowa rolka 22 osa¬ dzona miedzy twardym zderzakiem 23 i ruchomym ryglem 24. 5 Dzialanie urzadzenia. Fazowane zebate kolo 16 zaklada sie swobodnie na trzpien przedmiotowego wrzeciona 25 w tylnym polozeniu wzdluznego su¬ portu 6. Dosuw kola 16 do sciernicy 17 uzyskuje sie przez obrót rekojesci 26 napedu wzdluznego suportu 6, powodujac jednoczesnie: przesuw napi¬ najacy krzywki 19 (fig. 5) kulaka 18 swobodne wy¬ cofywanie sie rygla 24 przez nacisk rolki 22 umieszczonej na dzwigni 21 tloka 20, zderzenie tej rolki z twardym zderzakiem 23 i przesuniecie tloka 20 hydraulicznego dosuwacza 10.Ruch wzdluznego suportu 6 i tloka 20 do przodu powoduje swobodny przeplyw medium z komory A do wyrównawczego zbiornika B (fig. 5), az do za¬ blokowania komory sprezania przez tlok 20 — jest to twardy wyczuwalny opór. W ruchu tym naste¬ puje samoczynne, swobodne zazebienie sie fazowa¬ nego kola 16 ze sciernica 17. Przesuwajac dzwignie 27 do przodu, nastepuje obrót zebatego kola 28, które przesuwa ruchomy zderzak 29, naciskajac mikrolacznik 30 powodujacy wlaczenie silnika 2 poprzez napedowy uklad obrotowy kola 16 i scier¬ nicy 17.Od tego momentu rozpoczyna sie samoczynny posuw roboczy uzyskany przez przeplyw medium z komory A do wyrównawczego zbiornika B za pomoca iglicowej dlawicy 31 i pod cisnieniem wy¬ wieranym sila: sprezyny 32, tloka 20, dzwigni 21 i rolki 22 na rygiel 24. Zakonczenie posuwu robo¬ czego suportu ustala regularny zderzak 33 i poloze¬ nie tloka 20. Obracajac dzwignie 27 w prawo od polozenia wyjsciowego zostaje wycofany zderzak 29 przez nacisk sprezyny 34, zas mikrolacznik 30 po¬ woduje wylaczenie calego napedu.Dalszy obrót dzwigni 27 w prawo powoduje wy¬ cofanie sie ruchomego rygla 24 (fig. 5) przy niezmie¬ nionej pozycji zderzaka 29 za pomoca zebatych kól 28 i 35 oraz ciegna 36, co umozliwia wycofanie sie tloka 20 poprzez kulak 18 i krzywke 19 do pozycji wyjsciowej, przy jednoczesnym obrocie rekojesci 26 do tylu. Wzdluzny suport 6 zostaje wycofany w polozenie wyjsciowe.Uklad kulaka 18 i krzywki 19 powoduje jedno¬ czesne wycofanie tloka 20 i napiecie sprezyny 32.Wycofujacy sie tlok 20 wytwarza w komorze A podcisnienie powodujac przeplyw medium ze zbior¬ nika B. W polozeniu wyjsciowym wzdluznego su¬ portu 6 nastepuje wymiana obrabianego kola zeba¬ tego, a urzadzenie jest gotowe do powtórzenia cyklu pracy.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do mechanicznego fazowania uzebien kól zebatych sciernica slimakowa, zbudowane z podstawy zaopatrzonej w napedowy, samohamow¬ ny silnik, wrzeciennik z wrzecionem sciernicy oraz w uklad mechanizmu przesuwnego, w którym jest usytuowany korpus wrzeciona przedmiotowego z wbudowana w ten korpus slimakowa przekladnia, a nastepnie uklad sterowania hydraulicznego do- 10 15 20 30 35119 004 suwacza, znamienne tym, ze fazowane zebate kolo (16), osadzone swobodnie na przedmiotowym wrze¬ cionie (25), jest powiazane kinematycznie z obro¬ tami sciernicy (17) za posrednictwem wrzeciona sciernicy (4) zebatej przekladni (12) kola zmiano¬ wego gitary (13) oraz napedowego walu o zmiennej dlugosci (14), przy czym fazowane kolo (16) na drodze roboczego ruchu jest samoczynnie dosuwa- ne do sciernicy (17) przy pomocy hydraulicznego dosuwacza (10) i przesuwane stycznie wzgledem sciernicy (17) za posrednictwem poprzecznego su- portu (7), natomiast hydrauliczny dosuwacz (10) zawiera napinajacy kulak (18) usytuowany w krzywce (1S), polaczony z tlokiem (20), zas tlok ten z wahliwa dzwignia (21), zakonczona obrotowo rolka (22) osadzona miedzy twardym zderzakiem (23) i ruchomym ryglem (24).119084 »B' OZGraf. Z.P. Dz-wo, z. 972 (105+15/5.83 Cena 100 zl PL