Opis patentowy opublikowano: lS.t4.19S3 118900 Int. Cl.» G01B 7/30 C^i • w.NlA Urzedu Patentowego Pllskllj IZILTlpI , • |) Ife, fetj Twórcy wynalazku: Miroslaw !olezych, Krzysztof Lewenstein Uprawniony z patentu: Politechnika Warszawska, Warszawa (Polska) Uklad do cyfrowego pomiaru kata obrotu Fraadimitatiam wynaaiazlku jeat uikiad do cyfro¬ wego pamiainu kata obrotu na .zasadzde zliczania iiPUpyfljfrw Zmwny jest uiklad do cyfrouMeigD pamaaru kaita otaofai posiadajacy zespól czujników fatoeELefcfrycE- nyc*i, wyHwaurLUjacych dwa ciagi impulsów na diwócfti wyjscfowyidh, które (polaczone sa z dwoma wejsciami btodou Jonmrujaoego irnpulfcy dla oft?u tkaeniników Micaanria. Iwa wyijscfta tego fctofau po¬ laczone sa z dwoma wejiscSairnd przeirzftrtiiilka m*a- ku i praelacunillca logicznego, ildtóre©© dwa wyg- scda poftacaone sa z iflrooma wejsciarm licarnika, poftacaorMigo z uOdlaidam wynikli <*raz z defcodarem oera. Wyjscie lacHDiidflm kgicanyim, z praoriZJutnHtoiem snafleu o- raz z ptenwszyim w^jsciiam bramiki logicznej, totó- r«j wybicie poi^caone jeslt z praelairanikaeim lo¬ gicznym. Drugie wejscie braffaiki logicmnej pslacao- ne jeat z wyjsciem praerTiafondlka znafca.Istota wymalaziku polega na tym, ze oba wyjscia bloiku formujacego impulsy dla obu kieruiników zliczania polaczone sa róiwniiez z clnuigiim przerzut- nikiem znaiku i poprzez drugi przelacznik logicz¬ ny z drugim licznikiem. Uiklajd nde zawiera detko- idera zera i brarmki logiczniej. Wyjscie przeniesde- nia w dól pierwszego lioziniika polaczone jest z wejsciem pierwszego muflitiwilbratora monosrtaibdll- nego, którego wyjscie polaczone jest z wejsciem wpisywania równoleglego pierwszego licznika oraz 15 30 2 z wejsciem bcamlkiajacyim ptierwiszego praersuitniilGa znaJku, polaczonego z wejsciem sterujacym pierw¬ szego prae&acizraiilka logicznego.Anatomicznie wyjscie praRndesienia w dól danu- giego licznika pouczone jest z wejsciem drugie¬ go jmill^itariora m^nostaibilnego, którego wyj¬ scie poUfecwme jest z wejsciem wpisywania rów- nolegtego- dmagiego Jaczffrita oraz z wejsciem taram- kuijacyim drugoego praerzuitnSlka zmatou, którego wyjcie polaczone jest z wejsciem 'sterujacym dru¬ giego praelacEnjifloa togiieznegot.Ulklad pozwala na rmezalezne pomiary wartosci kata wzgledem -ustalonego zera, oraz przyrosrtów karta. Uiklad wedlug wynalazku eliminuje ddko- der zera. Taje to powazna rediutoje Tocztoy elemen¬ tów ukladu, szczególnie dlla Uczniiików wielocyifro- wyicih. Powoduje to zmniejszenie Toaszitów urzadze- nia, zmniejszenie gabarytów oraz mocy zaejUania.Przedmiot wynalazku jest uwfidoczniony w przy¬ kladzie wykonairria na ryisunlku przedstawiajacym sclhemait blolkowy uikladu do cyfrowego pomiaru -kata ofarofcu..Na wejsciu ulkladu znajduje sie zespól cziujni- ików fc4oeQeiktrycznycih 1, którego dwa wyjiscia po¬ laczone sa z dwoma wejsciami bloku formuja¬ cego impudsy obu kierunków zliczania 2. Jego dwa wyjscia CUi i CDI polaczone sa z pierw¬ szym przerzuitniikiiem znaiku 6A, z drugim prze- rziutmilkiem znaiku 6B, poprzez pierwszy przelacz- 118 900118 900 3 4 nilk logiczny 3A z wejsciem CU i CD pierwszego licznika 4A oraz poprzez drugi przelacznik logicz¬ ny 3B z wejsciami CU i CD drugiego licznika 4A. Wyjscia przerzutników kazdego z liczników 4A, 4B polaczone sa z przelacznikiem wybiera¬ nia liczników 7, którego wyjscie polaczone jest z ulkladeni wyswietlania wyniku 8. Wyjscie B przeniesienia w dól pierwszego licznika 4A po¬ laczone jest z wejsciem pierwszego multiwibrato- ra monostabillnego 5A, którego wyjscie polaczone jest z wejsciem wpisywania równoleglego pierw¬ szego licznika 4A, oraz z wejsciem bramkujacym pierwszego przerautnilka znaku 6A, którego wyjs¬ cie polaczone jest z wejsciem .stepujacym przelacz¬ nika logicznego 3A.Wyjscie B przeniesienia w dól drugiego liczni¬ ka £B polaczone jest z wejisciem drugiego multi- wlbratora monoistalbilniego 5B, którego wyjscie po- laczjone jesit z wejsciem wpisywania równoleglego drui&tego 'licznika odraz z wejsciem bramkujacym 'drugiego przierzutnalka znalku 6B, którego wyjscie polaczone jest z wejsciem sterujacym drugiego przelacznika logicznego 3B.Zespól czujników fotoelektrycznych 1, których oswietlenie jest zalezne od kata obrotu, wytwa¬ rzajac dwa ciagi impulsów prostokatnych przesu¬ nietych wzglejdem siebie o kat II/2. Kazdy z tych ciagów impulsów podawany jest z jednego z dwu wyjsc zespolu czujników fotoelektrycznych 1 na jedno z dwu wejsc bloku formujacego impulsy dla obu kierunków zliczania. HLok ten wytwarza na wyjsciu CU1 ciag impulsów, których liczba jest proporcjonalna do wielkosci kata przy obro¬ cie w jednym kierunku, natomiast na wyjsciu CDI wytwarza ciag impulsów, których liczba jest proporcjonalna do wielkosci kata przy obrocie w kierunku przeciwnym.Oba przelaczniki logiczne 3A, 3B ustawiane sa pirzez przerzutnik znaku 6A lub 6B i lacza wyj¬ scie CUl bloku formujacego impulsy dla obu kie¬ runków zliczania 2 z wejsciem CU licznika 4A lub 4B i wyjscie CDl bloku 2 z wejsciem CD licznika 4A lub 4B w dodatnim zalkresie katów.W zakresie ujemnych katów przelaczniki logicz¬ ne 3A lub 3B lacza wyjscie CUl bloku formuja¬ cego impulsy dla obu kierunków zliczania 2 z wejsciem CD licznika 4A lub 4B oraz wyjscie CDI bloku formujacego 2 lajcza z wejisciem CU licz¬ nika 4A lub 4B.W stanie zero licznika 4A, 4B znak kata moze byc dodatni, jezeli licznik dotarl do tego stanu od wartosci dodatnich, albo ujemny, jezeli po¬ przednie wartosci byly ujemne. W zwiaziku z tym pozycja przelacznika logicznego 3A, 3B nie jest jednoznacznie okreslona. Jezeli wyjscie CUl bloku formujacego 2 polaczone jest z wejisciem CU li¬ cznika 4A, 4B i wyjscie CDI bloku formujacego 2 polaczone jest z wejisciem CD licznika 4A, 4B i nastepnym impulsem po stanoe zero licznika jest impuls z wyjscia CDI blolku formujacego 2, to licznik 4A, 4B ze swego najbardziej znaczace¬ go bitu generuje impuls pozyczki, przedluzony w uklaidzie multiwibratora monostabillnego 5A, 5B poza czas trwania impulsu z wyjscia CDI bloku formujacego 2 impulsy dla obu kierunków zlicza¬ nia. Impuls z wyjscia multiwilbratora monosta- bilnego 5A, 5B powoduje zmiane stanu przerzut- nika znalcu 6A, 6B, który steruje zmiana kierun¬ ku zliczania przy przejsciu od liczb ^dodatnich d ujiemnych oraz odwrotnie oraz wpisanie do licz¬ nika 4A, AB wartosci jeden. Licznik 4A, AB z najbardziej znaczacego bitu generuje równiez im¬ puls pozyczki, jesli wyjscie CUl blolku formuja¬ cego 2 polaczone jest z wejsciem CD licznika 4A, 4B i wyljscie CDI bloku formujacego 2 pola¬ czone jest z wejsciem CU licznika 4A, 4B, a na¬ stepnym impulsem po stanie zero licznika jest impuls na wyjsciu CUl.Liczniki sterowane sa tymi samymi sygnalami a zerowane sa niezaleznie. Umozliwia to liczenie katów wzgledem ustalonego zera oraz niezaleznie przyrostów kajtów od dowolnie wybranej pozycji.We wskaznikach qptoelelkfax)nicznych 8 wyswietla¬ ny jest wynik pomiaru z jednego licznika. Wy¬ swietlanie wartosci zadanego licznika umozliwia przelacznik wybierania liczników 7. PL