Przedmiotem wynalazku jest uklad sterowania wypelnianiem krateru do automatów i pólautomatów spawalniczych. Wypelnianie krateru wykonano na drodze zmniejszenia pradu spawania zródla spawalni¬ czego za pomoca transduktora i ukladu ograniczajacego prad w sposób liniowy.Dotychczas sterowanie wypelnieniem krateru realizowano poprzez zastosowanie w spawarce transduk¬ tora. Transduktor umozliwia ciagla regulacje pradu spawania. W tych spawarkach wypelnienie krateru, realizuje sie za pomoca dodatkowego ukladu elektronicznego. Znany uklad realizuje wylacznie liniowe opadanie pradu i nadaje sie do ukladów transduktorowych. Nie mozna go zastosowac do spawarek z niesterowanym pradem.Istota wynalazku polega na tym, ze sygnal przekaznika podajnika drutu elektrodowego podany jest na wejscie przerzutnika, którego wyjscie polaczone jest z wejsciem dwutaktowego przerzutnika, który poprzez kondensator polaczony jest z masa a jego wyjscie polaczone jest z czlonem czasowym, który laczy sie z wejsciem zerujacym licznika i z licznikiem poprzez generator, z którego sygnal przesylany jest na tranzystor, natomiast licznik polaczony jest poprzez deszyfrator z czlonem czasowym, którego wyjscie wchodzi na wejscie zerujace przerzutnika. Miedzy przerzutnikiem, a dwutaktowym przerzutnikiem jest przelacznik polaczony z przelacznikiem umieszczonym pomiedzy czlonem czasowym i generatorem. Przerzutnik ma wejscie ustawiajace i zerujace. Uklad nie wymaga sterowanych zródel spawalniczych. Po prostym przelacze¬ niu pracuje w ukladzie spawania periodycznego.Przyklad rozwiazania wedlug wynalazku uwidoczniony jest na rysunku w schemacie blokowym. Cykl wypelnienia krateru jest generowany automatycznie w momencie wylaczenia procesu spawania w uchwycie lub glowicy spawalniczej 10, przez spawacza. Cykl sklada sie z przerwy podawania drutu elektrodowego, oraz kilku impulsów podawania drutu, w szczególnosci trzech impulsów, gdzie czas trwania impulsów oraz przerwy jest nastawiany oddzielnie. Caly cykl wypelniania krateru, konczy sie w chwili zakonczenia ostat¬ niego impulsu podawania drutu. Z przekaznika P podajnika drutu elektrodowego 9 wolne styki polaczone sa do wejsc prostego przerzutnika 1 na przyklad typu RS. Przerzutnik 1 ma wejscie ustawiajace i zerujace oraz na wejsciu zerujacym znajduje sie kondensator 14 przylaczony do masy. Wyjscie z przerzutnika 1 jest przylaczone do wejscia zegarowego dwutaktowego przerzutnika 2.Do wejscia zegarowego przylaczony jest kondensator 11. Przerzutnik 2 zmienia stan wyjscia tylko raz, pod wplywem pierwszego zbocza opadajacego na wejsciu zegarowym. Wyjscie przerzutnika 2 polaczonejest z czlonem czasowym 3. Wyjscie z czlonu 3jest polaczone z wejsciem startowym generatora 4 oraz wejsciem zerujacym licznika 5. Po czasie opóznienia w czlonie generator 4 generuje impulsy a licznik 5 zlicza je.2 118612 W generatorze 4 nastawia sie czas impulsu i czas przerwy. Sygnal z generatora 4 wysterowuje tranzystor 8, kiór jako element wyjsciowy calego ukladu przelacza przekaznik P w podajniku drutu elektrodowego 9, a jest polaczony równolegle do wylacznika w uchwycie lub glowicy spawalniczej 10. Do wyjsc licznika 5 przylaczonyjest deszyfrator 6, na wyjsciu którego zmienia sie stan po napelnieniu sie licznika 5do odpowied¬ niej wartosci impulsów na przyklad trzech, to na wyjsciu deszyfratora 6 pojawi sie krótki impuls zerujacy.Zmiana stanu na wyjsciu deszyfratora 6 powoduje zatrzymanie generacji impulsów i powrót do stanu wejsciowego calego ukladu poprzez czlon czasowy 7, który powoduje przedluzenie impulsu zerujacego.Zerowanie ukladu odbywa sie przez polaczenie czlonu czasowego 7 z wejsciem zerujacym przerzutnika 2. Na wejsciu zerujacym 2 znajduje sie kondensator drugim koncem przylaczony do masy.Wedlug ukladu mozna realizowac równiez spawania punktowe. Wolne styki przekaznika P w podajniku drutu 9 przylaczone sa do przerzutnika 1, do którego przylaczonyjest kondensator 14 przeciwzaklóceniowy, natomiast jego wyjscie polaczonejest bezposrednio z wejsciem generatora 4, a bloki 2 i 3sa wylaczone z pracy w ten sposób, ze przelacznik 12 ruchome styki ma przylaczone do wejscia zegarowego C, a do styków biernych przylaczone jest wyjscie przerzutnika 1. Przelacznik 13 posiada ruchome styki przylaczone do wejscia generatora 4 do styków biernych przylaczone jest wyjscie czlonu czasowego 3 i wejscie zerujace licznika 5. Styki czynne obu przelaczników 12 i 13 sa polaczone miedzy soba.Zastrzezenia pa t-rtf t owe 1. Uklad sterowania wypelnianiem krateru do automatów spawalniczych, znamienny tym, ze sygnal z przekaznika (P) podajnika drutu elektrodowego (9) podany jest na wejscie statyczne przerzutnika (1), którego wyjscie polaczone jest z wejsciem dwutaktowym przerzutnika (2), który poprzez kondensator (11) polaczonyjest z masaukladu, ajego wyjscie polaczonejest z czlonem czasowym (3), który laczy sie z wejsciem zerujacym licznika (5), i z licznikiem (5) poprzez generator (4), z którego sygnal przeslanyjest na tranzystor (8), natomiast licznik (5) polaczony jest poprzez deszyfrator (6) z czlonem czasowym (7), którego wyjscie wchodzi na wejscie zerujace przerzutnika (2). 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze miedzy przerzutnikiem (1) a dwutaktowym przerzutnikiem (2) jest umieszczony przelacznik (12) polaczony z przelacznikiem (13) umieszczonym pomiedzy czlonem czasowym (3) i generatorem (4). 3. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przerzutnik (1) ma wejscie ustawiajace i zerujace oraz na wejsciu zerujacym znajduje sie kondensator (14) przylaczony do masy.Pracownia Poligraficzna UPPRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL