Przedmiotem wynalazku jest uklad wyzwalajacy do ukladów tyrystorowych o komutacji wymuszonej, podajacy obok impulsu wyzwalajacego impuls ujemny na bramke tyrystora w momencie jego komutacji.Podanie ujemnego impulsu na bramke tyrystora w momencie jego komutacji powoduje znaczna poprawe jego parametrów dynamicznych jak zmniejszenie ladunku przejsciowego, czasu odzyskiwania wlasnosci zaporo¬ wych, czy czasu wylaczania.W ukladach tyrystorowych o komutacji wymuszonej, jak np. falowniki czy przerywacze, zmniejszenie powyzszych parametrów dynamicznych powoduje pomniejszenie wartosci przepiec na tyrystorach, lepsze wyko¬ rzystanie napieciowe szeregowo laczonych tyrystorów, czy znaczne zmniejszenie mocy zainstalowanych elemen¬ tów komutacyjnych L, C.W znanych ukladach tyrystorowych do wyzwalania tyrystorów stosuje sie najczesciej wzmacniacze trans¬ formatorowe, podajace tylko dodatni impuls na bramke tyrystora.Celem wynalazku jest skonstruowanie prostego i niezawodnego ukladu wyzwalajacego, podajacego równiez ujemna wartosc napiecia na tyrystor w momencie jego komutacji.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie ukladu wyzwalajacego, w którym szeregowo z dodatko¬ wym uzwojeniem wtórnym transformatora sluzacego do wyzwalania tyrystora, którego wlaczenie powoduje komutacje tyrystora, wlaczona jest dioda Zenera w ten sposób, ze dodatnie impulsy z omawianego transformato¬ ra podawane sa poprzez diode Zenera na katode tyrystora, zas wolny koniec tego uzwojenia polaczony jest z bramka tyrystora. Natomiast szeregowo z uzwojeniem wtórnym transformatora, wlaczona jest druga dioda Zenera w ten sposób, ze dodatnie impulsy sa podawane na bramke tyrystora, zas wolny koniec uzwojenia transformatora polaczony jest z katoda tyrystora.Zaleta ukladu, wedlug wynalazku, jest jego prostota, wynikajaca z malej liczby elementów, a w zwiazku z tym duza niezawodnosc. Przez wykorzystanie podatkowego uzwojenia, w transformatorze, sluzacym do wyzwalania tyrystora komutacyjnego wyeliminowano koniecznosc budowy dodatkowego wzmacniacza bramko¬ wego. Dodatkowo, przez zmniejszenie czasu wylaczania tyrystorów uzyskuje sie zwiekszenie zakresu czestotli¬ wosci pracy i zakresu regulagi urzadzen tyrystorowych.2 118 581 Uklad, wedlug wynalazku, moze znalezc zastosowanie we wszystkich ukladach tyrystorowych o komuta- cji wymuszonej, w których komutacja tyrystora, lub pewnej ich grupy, nastepuje w momencie wyzwolenia inne¬ go tyrystora.Przedmiot wynalazku jest blizej objasniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia ogólny schemat tyrystorowego przerywacza pradu stalego zas fig. 2 — uklad sterujacy wedlug wynalazku w zastosowaniu do przedstawionego przerywacza.Jako przyklad ukladu tyrystorowego o komutacji wymuszonej na fig. 1 przedstawiono typowy uklad tyrystorowego przerywacza pradu stalego, w którym tyrystor Tl spelnia role tyrystora roboczego, zas tyrystor T2 |ro]fcvtyjystQra do tyrystora roboczego Tl poprzez kondensator komutacyjny C wlaczony jest tyrystor komutacyjny T2 z równoleglym obwodem indukcyjnosci komutacyjnej L oraz diody D. Elementy C, L, D, oraz tyrystor roboczy T2 stanowia obwód komutacyjny pozwalajacy na wylaczenie tyrystora roboczego Tl. Calosc zasilana jest ze zródla pradu stalego E.Jak pokazano na fig. 2 wzmacniacz bramkowy WB1 sluzy do wyzwalania tyrystora Tl, zas wzmacniacz bramkowy WB2 sluzy do wyzwalania tyrystora T2.Uzwojenie wtórne transformatora Tr 1 w wzmacniaczu bramkowym WB1 polaczone jest z bramka i katoda tyrystora Tl w ten sposób, ze dodatnia wartosc napiecia podawana jest poprzez diode Zenera DZ1 na bramke, a ujemna na katode tyrystora Tl. Dodatkowo, do bramki i katody tyrystora Tl polaczone jest dodatkowe uzwojenie wtórne n2 transformatora Tr2, ze wzmacniacza bramkowego WB2. Uzwojenie n2 transformatora Tr2 polaczone jest w ten sposób, ze dodatnia wartosc napiecia podawana jest poprzez diode Zenera DZ2 na katode, a ujemna na bramke tyrystora Tl. Uzwojenie ni transformatora Tr2 w wzmacniaczu WB2 sluzy do podania impulsu wyzwalajacego na tyrystor T2.Podanie impulsu sterujacego na tyrystor w wzmacniaczu WB1 powoduje wygenerowanie impulsu napie¬ ciowego we wtórnym uzwojeniu transformatora Tri, zgodnie z zastrzalkowaniem pokazanym na fig. 2, który poprzez diode Zenera DZ1 podawany jest na bramke tyrystora Tl powodujac jego wyzwolenie. Podanie zas impulsu sterujacego na tranzystor w wzmacniaczu bramkowym WB2 powoduje wygenerowanie impulsu napiecio¬ wego we wtórnych uzwojeniach ni i n2 transformatora Tr2, zgodnie z zestrzalkowaniem pokazanym na fig. 2.Impuls napieciowy z uzwojenia ni powoduje wyzwolenie tyrystora T2, natomiast impuls napieciowy z uzwojenia n2 podawany jest poprzez diode Zenera DZ2 na katode tyrystora Tl powodujac przeplyw pradu zaporowego w zlaczu bramka-katoda tyrystora Tl. Czyli w momencie wyzwolenia tyrystora T2 podawane jest jednoczesnie ujemne napiecie na bramke tyrystora Tl. Diody Zenera DZ1 i DZ2 sluza do zapewnienia przeplywu pradu przez zlacze bramka—katoda tyrystora Tl, nie dopuszczajac do przeplywu pradu przez uzwojenie n2 transformatora Tr2, gdy impuls ten jest wytwarzany przez transformator Tri i na odwrót. Azeby uklad dzialal prawidlowo, musi byc spelniony warunek, aby napiecie progowe diod Zenera DZ1 i DZ2 byly wyzsze od napiecia wynikaja¬ cego z punktu pracy na charakterystyce bramkowej tyrystora Tl.Zastrzezenie patentowe Uklad wyzwalajacy do ukladów tyrystorowych o komutacji wymuszonej, zawierajacy wzmacniacze bram¬ kowe z wyjsciem transformatorowym do wyzwalania tyrystorów, znamienny tym, ze szeregowo z do¬ datkowym uzwojeniem wtórnym (n2) transformatora (Tr2) sluzacego do wyzwalania tyrystora komutacyjnego (T2) wlaczona jest dioda Zenera (DZ2) w ten sposób, ze dodatnie impulsy z uzwojenia (n2) transformatora (Tr2) podawane sa poprzez diode Zenera (DZ2) na katode tyrystora (Tl), zas wolny koniec uzwojenia dodatkowego (n2) transformatora (Tr2) polaczony jest z bramka tyrystora (Tl), natomiast szeregowo z uzwojeniem wtórnym transformatora (Tri), sluzacego do wyzwalania tyrystora (Tl), wlaczona jest dioda Zenera (DZ1) w ten sposób, ze dodatnie impulsy podawane sa na bramke tyrystora (Tl) poprzez diode Zenera (DZ1), zas wolny koniec uzwojenia wtórnego transformatora (Tri) polaczony jest z katoda tyrystora (Tl).118 581 Tl figi PL