Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad do wlaczania tyrystorowego lacznika napiecia przemiennego.Ze wzgledu na dopuszczalne wartosci parametrów uzytych w laczniku tyrystorów oraz odksztalcenie napiecia zasilajacego, najkorzystniejszym momentem zalaczenia lacznika jest chwila, w której napiecie na nim równa sie zero. Znany jest z patentów polskich nr 76769 i 83753 sposób okreslania chwili, w której napiecie na laczniku równa sie zero, polegajacy na tym, ze za pomoca ukladu tranzystorowo-diodowego umieszczonego posrednio w obwodzie silnopradowym lacznika,kontroluje sie chwilowa wartosc napiecia na nim. Jezeli napiecie na laczniku ma wartosc rózna od zera, bramki tyrystorów w laczniku sa zwarte przewodzacymi tranzystorami. W chwili, gdy napiecie na laczniku jest równe zero, tranzystoryprzechodza w stan odciecia pradowego i lacznik zostaje wlaczony sygnalem sterujacym. Czas przewodzenia lacznika trwa do konca istnienia sygnalu sterujacego.Wada powyzszego sposobu jest to, ze pomiar chwilowej wartosci napiecia na laczniku odbywa sie bez galwanicznego rozdzielenia obwodów silnopradowych i pomiarowych.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszej wady poprzez opracowanie sposobu i ukladu pomiaru chwilowej wartosci napiecia na laczniku, w którym obwody silnopradowe i pomiarowe beda rozdzielone.Cel ten zostal osiagniety przezopracowanie sposobu, który polega na tym,ze w momencie gdy chwilowa wartosc napiecia na tyrystorowym laczniku napiecia przemiennego równa sie zero, sygnal z obwodu silnopradowego proporcjonalny do chwilowej wartosci napiecia na tyrystorowym laczniku za posrednict¬ wem transoptorów przetwarzany jest na sygnal slabopradowy odseparowany galwanicznie od obwodu silnopradowego i energetycznie przystosowany do sterowania ukladami logicznymi wykonanymi w technice scalonej TTL.Uklad do wlaczania tyrystorowego lacznika napiecia przemiennego wedlug wynalazku zawiera dwa transoptory separujace obwody silnopradowy i pomiarowy, uklad Darlingtona wzmacniajacy sygnal z transoptorów oraz wtórnik emiterowy. Diody transoptorów polaczone odwrotnie — równolegle zasilane sa przez rezystor napieciem lacznika, a tranzystory transoptorów polaczone sa równolegle i wspólpracuja z ukladem Darlingtona. Uklad Darlingtona dolaczony jest do dodatniego bieguna zródla zasilania przez rezystor, a wyjscie ukladu polaczone jest z baza tranzystora pracujacego z rezystorem w ukladzie wtórnika emiterowego. Wtórnik emiterowy dopasowuje sygnal pomiarowy do sterowania nim ukladami logicznymi TTL w ukladzie formowania impulsów sterujacych bramki tyrystorów lacznika.2 118249 Zaleta sposobu wlaczania tyrystorowego lacznika napiecia przemiennego oraz ukladu do stosowania tego sposobu jest mozliwosc galwanicznego rozdzielenia obwodu silnopradowego lacznika i pomiarowego, zapewnienie odpowiedniej klasy izolacji miedzy tymi obwodami, a ponadto prostota i pewnosc dzialania Przedmiot wynalazku zostal blizej objasniony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat ideowo-blokowy ukladu do wlaczania tyrystorowego lacznika napiecia przemiennego.Uklad zawiera dwa transoptory Opi, Op2, uklad Darlingtona Ti, T2 wzmacniajacy sygnal z transopto- rów Opu Opj, oraz wtórnik emiterowy. Diody transoptorów Opi, Op2 polaczone sa odwrotnie równolegle i zasilane sa przez rezystor Ri napieciem lacznika Tb 1, TV- Tranzystorytransoptorów polaczone sa równolegle tak, ze kolektory dolaczone sa do dodatniego bieguna zródla zasilania a emitery do bazy tranzystora Ti pracujacego wraz z tranzystorem T2 w ukladzie Darlingtona. Uklad Darlingtona Ti, T2 dolaczony jest do dodatniego bieguna zasilania przez rezystor R«. Wyjscie ukladu Darlingtona Ti, T2 polaczone jest z baza tranzystora T*, który wraz z rezystorem R3 pracuje w ukladzie wtórnika emiterowego. Wyjscie wtórnika emiterowego polaczone jest z ukladem formujacym impulsy sterujace bramki tyrystorów S lacznika ThiTk:.W czasie, gdy napiecie na laczniku Uli Uh ma wartosc rózna od zera, przez diody transoptorów Opi, Op2 plyna prady Idi, Id2. W wyniku tego w tranzystorach transoptorów Opi, Of 2 plyna prady kolektorów ici oraz ii*. Powoduje to w konsekwencji stan nasycenia tranzystorów Ti i T2 oraz stan odciecia pradowego tranzy¬ stora T*. Na rezystacji R3 nie ma spadku napiecia, co oznacza dla ukladu formujacego impulsy sterujace bramki tyrystorów S zakaz wlaczania lacznika IV, Th2.W momencie, gdy wartosc napiecia na laczniku równa sie zero, prady Idi, Id2, Ici, Ic2 nie plyna.Tranzystory Ti, T2 sa w stanie odciecia pradowego, natomiast tranzystor Tj jest w stanie nasycenia. Na rezystancji R3 powstaje spadek napiecia, który steruje elementami logicznymi w ukladzie S. Jezeli sygnal sterujacy U, ma wysoki stan logiczny, to w momencie pojawienia sie impulsu napieciowego na rezystancji R3 nastapi zalaczenie lacznika 111, Th: Zmiana stanu logicznego sygnalu sterujacego U. z 1 na 0 spowoduje wylaczenie lacznika Tli 1, Th 2.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wlaczania tyrystorowego lacznika napiecia przemiennego w momencie, gdy chwilowa wartosc napiecia na nim równa sie zero, zaameoay tyn, ze sygnal 1 obwodu silnopradowego proporcjonalny do chwilowej wartosci napiecia na tyrystorowym laczniku (1*1, Th2) za posrednictwem transoptorów (Opi, OP2) przetwarzany jest na sygnal slabopradowy odseparowany galwanicznie od obwodu silnopradowego i energetycznie przystosowany do sterowania ukladami logicznymi wykonanymi w technice scalonej TTL. 2. Uklad do wlaczania tyrystorowego lacznika napiecia przemiennego, oymieaiiy tym, ze zawiera dwa transoptory (Opi) (Op2) separujace obwody silnopradowy i pomiarowy, gdzie diody transoptorów (Opi, Op2) polaczone odwrotnie- równolegle zasilane sa przez rezystor (R< ) napieciem lacznika (Ul, Th2), a tranzystory transoptorów (Opi, Opj) polaczone sa równolegle i wspólpracuja z ukladem Darlingtona (Ti, T2), przy czym uklad Darlingtona (Ti, T2) wzmacniajacy sygnal z transoptorów (Opi, Op2 dolaczony jest do dodatniego bieguna zródla zasilania przez rezystor (R2), zas wyjscie ukladu (Ti, T2) polaczone jest z baza tranzystora (Ti) pracujacego z rezystorem (Rj) w ukladzie wtórnika emiterowego oraz wtórnik emiterowy dopasowujacy sygnal pomiarowy do sterowania nim ukladami logicznymi (TTL) w ukladzie (S) formowania impulsów sterujacych bramki tyrystorów lacznika (111,112).118 249 -l- »* j O ¦I ? I I 2 oj | .5 i. s£ *o CO *\: PL