Wynalazek niniejszy dotyczy zlaczy do ruir, a przedmiot jego stanowi szczelne zlacze sprezyste do przewodów wysoko- lub niskoprezmych.Zlacze to jest bardzo proste i sklada sie z dwóch gumowych pierscieni uszczel¬ niajacych, pochwy, wykonanej z zeliwa lub zelaza kutego, oraz eternitu (mieszaniny cementu z azbestem), zelazobetonu, gliny palonej, drzewa lub podobnych tworzyw.Na rysunkach uwidoczniono kilka przy¬ kladów wykonania wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia zlacze do przewodów niskopreznych, a fig. 2, 3 i 4 — zlacze do przewodów wysokopreznych.Zlacze, uwidocznione na fig. 1, zawiera pochwe cylindryczna a o jednostajnej sred¬ nicy wewnetrznej, zaopatrzona na kon¬ cach w rozszerzenia 6, ulatwiajace wsuwa¬ nie do tej pochwy gumowych pierscieni u- szczelniajacych c. Grubosc scianek po¬ chwy a powinna byc dobrana tak, aby po¬ chwa ta wytrzymywala cisnienie, panujace wewnatrz rurociagu oraz nacisk sprezo¬ nych gumowych pierscieni uszczelniaja¬ cych c. Pomiedzy powierzchnia zewnetrz¬ na rur zlaczonych i powierzchnia we¬ wnetrzna pochwy a znajduje sie odstep pierscieniowy o glebokosci równej polowie srednicy przekroju pierscieni uszczelnia¬ jacych Co, które, po wlozeniu ich pomiedzy rury i pochwe a, zostaja scisniete do po¬ lowy swej srednicy, celem nalezytego u- szczelnienia zlacza.Zlacze, uwidocznione na fig. 2, posiada pochwe a, zaopatrzona przy obu koncach w ^wystepy wewnetrznie, z których wystep 1 jest nizszy od wystepu 2. W zlaczu tern odstep pomiedzy wystepem 2 i powierzch¬ nia rury powinien byc zawsze jednakowy, lecz odstep pomiedzy wystepem 1 i rura oraz przekrój pierscieni Co zmieniaja sie w zaleznosci od srednicy i rodza¬ ju rur, podlegajacych laczeniu. Pochwa powinna miec dlugosc taka, aby gu¬ mowe pierscienie c znajdowaly sie w od¬ leglosci nie mniejszej od 3 om od miejsca styku obu laczonych rur. Pierscienie gumo¬ we c posiadaja przed wlozeniem ich do pochwy a postac okraglych pierscieni Co, odlanych z gumy bardzo sprezystej lub wykonanych z odcinków linki gumowej, spojonej koncami tak, aby tworzyly pier¬ scienie. Srednica wewnetrzna pierscieni Co powinna byc równa srednicy wewnetrznej rur, podlegajacych laczeniu, plus pojedyn¬ cza grubosc scianki tych rur, jezeli jednak grubosc scianki rur jest bardzo mala, to wtedy srednica wewnetrzna pierscienia gu¬ mowego Co powinna byc równa zewnetrz¬ nej srednicy rury minus % tej srednicy, a to dlatego, aby pierscienie Co przylegaly mocno do powierzchni rur, których konce, laczone ze soba, powinny byc gladkie i cy¬ lindryczne, poniewaz to ulatwia naklada¬ nie pierscieni Co i szczelne ich przyleganie do powierzchni tych konców. Zlacze, uwi¬ docznione na fig. 4, posiada pochwe, zao¬ patrzona przy koncach zamiast wystepów w rowki.Zlacze wedlug wynalazku zaklada sie w sposób nastepujacy: na koniec np. pra¬ wej rury nasuwa sie pochwe a, wsuwajac ja na odleglosc, równa podwójnej dlugo¬ sci pochwy, a nastepnie na wystajacy z tej pochwy koniec rury naklada sie jeden z pierscieni gumowych C, przyczem w razie uzycia pochwy, zaopatrzonej w wewnetrz¬ ne wystepy koncowe 1 i 2, nalezy ja nalo¬ zyc na koniec prawej rury tak, aby wy¬ step nizszy / znajdowal sie zprzodu z le¬ wej strony. Do konca prawej rury przysu¬ wa sie nastepnie koniec lewej rury po u- przedmiem nalozeniu nan drugiego pier¬ scienia c.Oba pierscienie c i c nalezy nakladac na konce laczonych rur bardzo starannie; unikajac ich skrecenia i to tak, aby znaj¬ dowaly sie na calym swym obwodzie w jednakowej odleglosci od krawedzi konców rur.Po ulozeniu w powyzszy sposób obu rur na jednej linji, sciaga sie je ku sobie zapomoca odpowiedniego przyrzadu, nasu¬ wajac powoli pochwe na miejsce styku konców rur, przyczem lewe rozszerzenie b pochwy a chwyta i sciska gumowy pier¬ scien C, umieszczony na koncu prawej ru- ry' W miare dalszego sciagania rur, po¬ chwa a wsuwa sie stopniowo na koniec le¬ wej rury, a pierscien igumowy Co toczy sie po koncu prawej rury i splaszcza prze¬ suwajac w lewo na odleglosc, dwa razy mniejsza od odleglosci, na która przesuwa sie równiez w lewo pochwa a.Pochwe nalezy przesuwac wspólosio¬ wo z rurami, a w tym celu posuwanie sie jej mozna regulowac zapomoca wzmianko¬ wanego powyzej przyrzadu. W miare po¬ suwania sie pochwy w lewo chwyta ona i sciska pierscien gumowy c, nalozony na koniec lewej rury, poczem pochwe te prze¬ suwa sie w lewo tak, aby jej lewy koniec wsunal sie na lewa rure na odleglosc, równa polowie pochwy, czyli aby styk obu rur znajdowal sie posrodku jej dlugosci, poczem zdejmuje sie przyrzad do sciagania rur.Po nalozeniu zlacza w sposób powyz¬ szy, odstep pomiedzy powierzchnia ze¬ wnetrzna rury, pierscieniem uszczelniaja¬ cym c i powierzchnia wewnetrzna konca pochwy, zaopatrzonej w nizszy wystep / (fig. 2), zapelnia sie rzadka i chuda zapra¬ wa cementowa, a po jej skrzepnieciu wy- . %gladza sie zapomoca kielni od zewnatrz korek, utworzony przez te zaprawe. Po cal¬ kowitem skrzepnieciu korica cementowe¬ go, do rurociagu, zaopatrzonego w zlacze powyzsze, wprowadza sie zapomoca pom¬ py plyn lub gaz pod cisnieniem roboczem lub profanem, celem wypróbowania szczel¬ nosci zlacza.Korek cementowy jest przytrzymywa¬ ny w zlaczu przez wystep wewnetrzny 1 pochwy (fig. 2) i zapobiega wypchnieciu pierscienia gumowego c' przez cisnienie, panujace wewnatrz rur, lub przez uderze¬ nia hydrauliczne. Pierscien gumowy c, znajdujacy sie w prawym koncu zlacza, nie moze byc wypchniety nazewnatrz przez cisnienie w rurociagu, poniewaz ten ko¬ niec pochwy jest zaopatrzony w wyzszy wystep wewnetrzny 2, zapobiegajacy w zu¬ pelnosci wypchnieciu tego pierscienia.W razie wygiecia sie zlacza wskutek nierównosci gruntu, na którym sie wspie¬ raja rury, lacznik ten spelnia nadal swe zadanie dzieki swej gietkosci.W razie znacznego wygiecia zlacza ku dolowi, czesc d korka (fig, 2) cementowe¬ go, wypelniajaca rozszerzenie 6 pochwy, peka i wypada, lecz jego czesc /, zawarta pomiedzy wystepem 1 i pierscieniem c, pozostaje na miejscu, poniewaz zas ta czesc korka cementowego jest bandzo krót¬ ka, wiec lacznik moze sie wygiac ku dolo¬ wi, przyczem podczas tego wyginania sie koniec prawej rury obraca sie na pierscie¬ niu gumowym c, gdyz w prawym koncu zlacza niema konka cementowego, czyli ze zlacze moze wygiac sie o kat w przyblize¬ niu 6° bez utracenia swej szczelnosci.Dzieki powyzszym wlasciwosciom zla¬ cza, rury, laczone przezen, moga tworzyc ze soba pewien kat, pod tym warunkiem jednak, aby podczas laczenia tych rur by¬ ly one ulozone wspólosiowo, przyczem mozna je wygiac w miejscu zlacza dopiero * po ich zlaczeniu, co pozwala uniknac sto¬ sowania w wielu przypadkach ksztaltek kolankowych.Wygiecie zlacza niniejszego moze byc tak wielkie, iz z rur czterometrowej dlu¬ gosci mozna utworzyc kolisty rurociag o promieniu 38 metrów, a z rur dwumetro¬ wej dlugosci — kolisty rurociag o srednicy 19 metrów.Jezeli pochwa a nie posiada wystepów wewnetrznych 1 i 2 (fig, 1 i 4), to wtedy oba konce tej pochwy zalewa sie zaprawa cementowa. PL