PL11707B1 - Sposób wytwarzania przedmiotów wymagajacych odpornosci na starzenie. - Google Patents

Description

Wiele przedmiotów wyrabianych z ze¬ laza zlewnego i stali (np. blachy kotlowe, zbiorniki na wysokie cisnienie, rury, przed¬ mioty ciagnione, zelazo ksztaltowe i t, d.) wykazuja te wady, iz w stanie zestarzenia posiadaja tylko nieznaczna zwiezlosc struktury, czyli wytrzymalosc na zmiazdze¬ nie przy próbie na uderzenie, która moze zmniejszyc sie do mniej wiecej 1,5 mkg/cm2. Przez okreslenie ,,w stanie ze¬ starzenia" nalezy rozumiec stan, jaki sie wytwarza, gdy zelazo zlewne (lub stal) u- legnie w temperaturze pokojowej od¬ ksztalceniu i przez czas dluzszy bedzie po¬ zostawione bez poddawania go innym wplywom. Jak wiadomo, stan zestarzenia mozna wytworzyc sztucznie, wygrzewajac dodatkowo zelazo lub stal, gdy te ulegly \ —. odksztalceniu, do temperatury okjlo 200°C- Stan zestarzenia wystepuje równiez, s}co- ro odksztalcenie zelaza zlewnego luft stali zostanie dokonane w temperaturze w przyblizeniu miedzy 150 i 500°; w tym przypadku przechowywanie przez czas dluzszy lub ogrzewanie dodatkowe nie jest potrzebne. Sposób, któryby usuwal nie¬ zawodnie powyzsza niedogodnosc, byl do¬ tychczas nieznany. Odbiorcy musieli sie wiec zadowolic tern, ze wytwórcy nie bra¬ li odpowiedzialnosci za zwiezlosc struktu¬ ry materjalu przy próbie na uderzenie w stanie zestarzenia. Wynalazek niniejszy ma na celu usunac niedogodnosc wspo¬ mniana i dac moznosc przemyslowi dawa¬ nia gwarancji co do zwiezlosci struktury materjalu przy próbie na uderzenie w sta- rnie zestarzenia Cel ten, w mysl wynalaz¬ ku niniejszego, osiaga sie w ten sposób, iz do yjycpbu przedmiotów wymagajacych odporndSci ^ia* starzenie stosuje sie zelazo zlewne* lub stal odtlenione tak dalece, iz wskutek procesu starzenia nie zmniejsza sie zwiezlosci struktury przy próbie na u- derzenie, Odtlenianie zelaza zlewnego lub stali w stopniu wiekszym lub mniejszym zapomo- ca glinu bylo juz znane. Jednak dotych¬ czas nie wiedziano, iz dzieki daleko idace¬ mu odtlenianiu mozna osiagnac bardzo cenny pod wzgledem technicznym skutek, wyrazajacy sie tern, ze przy procesie sta¬ rzenia nie zmniejsza sie zwiezlosci struk¬ tury przy próbie na uderzenie. Czy odtle¬ nianie przeprowadzono w stopniu dosta¬ tecznym, mozna sie przekonac, poddajac zelazo zlewne lub stal sztucznemu starze¬ niu i sprawdzajac zapomoca próby na ude¬ rzenie, czy zwiezlosc struktury pozostala ta sama, czy tez ulegla znaczniejszej zmia¬ nie. Mozna -jednak stopien odtlenienia u- stalic równiez i w ten sposób, ze sztucznie zestarzona próbke poddaje sie wytrawia¬ niu, które ma na celu ujawnianie figur po¬ wstajacych wskutek dzialania sil. Co ozna¬ cza wytrawianie, które ma na celu ujaw¬ nienie powyzszych figur, i jak sie je prze¬ prowadza, podano w „Krupp'sche Monats- hefte 1921 strona Ill7 do 136, Skoro przy ostroznem wytrawianiu figury dzialania sil nie ujawniaja sie wcale lub tez, gdy sa slabo widoczne, wtenczas odtlenianie bylo przeprowadzone w stopniu dostatecznym i w tworzywie, obrobionem w ten sposób, równiez w stanie zestarzenia, wystepuje tylko nieznaczne zmniejszenie zwiezlosci struktury przy próbie na udenzenie. Zwie¬ zlosc struktury przy próbie na uderzenie normalnej próbki (302xl60), wykonanej z zelaza zlewnego, zawierajacego 0,12% we¬ gla, mierzona jako wytrzymalosc na zmiazdzenie, poza tern w warunkach jed¬ nakowych i dokonana zapomoca udarnika okraglego (wykonanego z preta z zelaza kutego o przekroju 402) wynosila np. w stanie zestarzenia jeszcze okolo 20 do 33 mkg/cm2, podczas gdy w stanie nie zesta- rzonym wynosila mniej wiecej 25 do 35 mkg/cm2 (wszystkie liczby charakteryzu¬ jace wytrzymalosc na zmiazdzenie przy próbie na uderzenie byly ustalane przy temperaturze +20°C). Oznacza to wiec, ze tworzywo w stanie zestarzenia lub nor¬ malnym nie rózni sie znacznie pod wzgle¬ dem swej zwiezlosci struktury przy próbie na uderzenie, mierzonej poza tern w wa¬ runkach scisle jednakowych, innemi slowy unika sie szkodliwego skutku zestarzenia.Do odtleniania, wymaganego do osia¬ gniecia zamierzonego celu, mozna oprócz glinu stosowac równiez inne silnie odtle- niajace srodki, np. tytan, cyrkon, wanad, magnez i krzem; ponadto zas zadane da¬ leko idace odtlenianie mozna równiez do¬ konac w prózni zapomoca wegla. Odtlenia- jac krzemem, osiaga sie jednak tylko sku¬ tek czesciowy.O zelazie zlewnem lub stali odtlenio- nej w sposób powyzszy mozna z cala pew¬ noscia twierdzic, i na tern wlasnie polega cenny postep techniczny, iz w stanie ze¬ starzenia zostaje zachowana w stopniu znacznym pierwotna zwiezlosc struktury.Zelazo zlewne i stal z domieszka (do mniej wiecej 5%) niklu, kobaltu, chromu, wolframu, wanadu lub molibdenu, po od- tlenieniu, wedlug powyzszego sposobu, wy¬ kazuja ponadto i te zalete, iz ich pierwot¬ na zwiezlosc struktury nie zmniejsza sie znacznie nawet przy temperaturze niskiej (np. —20°C), PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania przedmiotów, wymagajacych odpornosci na starzenie, znamienny tern, ze do wytwarzania tych przedmiotów stosuje sie zelazo zlewne lub stal# odtlenione tak dalece, iz wskutek sta- — 2 —rzenia, nie zachodzi znaczniejsze zmniej¬ szenie sie zwiezlosci struktury uzytego materjalu.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze stopien odtleniania zelaza zlew¬ nego lub stali ustala sie zapomoca wytra¬ wiania, które ma na celu ujawnienie figur powstajacych wskutek dzialania sil, przy- czem figury te nie powinny wystepowac wcale lub byc tylko slabo widoczne.
3. 3. Sposób wytwarzania przedmiotów wedlug zastrz. 1—2, znamienny tern, ze do zelaza zlewnego lub stali dodaje sie w przyblizeniu do 5%' niklu, kobaltu, chro¬ mu, wolframu, wanadu lub molibdenu kaz¬ dy oddzielnie lub w dowolnych pomiedzy soba mieszaninach, a to w tym celu, aby zwiezlosc przy próbie na uderzenie nie za¬ nikala równiez przy temperaturze niskiej (np. —20°C). Fried, Krupp Aktiengesellschaft. Zastepca: Inz. M. Zoch, rzecznik patentowy. bruk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL