Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do okreslania skutecznosci przeciwudarowych anionyzatorów zwlaszcza w zastosowaniu do mechanizmów okretowych.Pod pojeciem skutecznosci przeciwudarowej amortyzatorów rozumie sie tu ich stopien ochrony mecha¬ nizmów amortyzowanych przed skutkami dzialania obciazen udarowych spowodowanych niekontaktowymi wybuchami podwodnymi. Jako miare tej wielkosci przyjmuje sie stosunek wartosci przyspieszen udarowych zmierzonych na podstawie amortyzatora badanego oraz na masie obciazajacej ten amortyzator. Problem amortyzacji mechanizmów pod katem ochrony przeciwudarowej nabral szczególnego znaczenia wraz rozwo¬ jem i stosowaniem niekontaktowej broni podwodnej.Znane sa dotychczas przyrzady do badania amortyzatorów, które umozliwiaja zdejmowanie statycznej lub dynamicznej petli histerezy zwlaszcza amortyzatorów obrotowych. Wynikiem badan jest to okreslenie wartosci tlumienia amortyzatorów obrotowych elastomerowych. Znany dotychczas z opisu patentowego nr 93768 przyrzad do badania obrotowych amortyzatorów elastomerowych umozliwia zdejmowanie dyna¬ micznej petli histerezy energetycznej amortyzatorów. Wynikiem badan jest wykres petli histerezy energety¬ cznej dla okreslonego stopnia wysilenia amortyzatorów obrotowych. Innym znanym z opisu patentowego nr 95870 urzadzeniem jest urzadzenie do wyznaczania charakterystyki amortyzatorów szczególnie amortyza¬ torów pojazdów samochodowych. Urzadzenie to umozliwia wykonanie charakterystyk w postaci wykresu sily tlumienia w funkcji predkosci przesuw u tloka amortyzatora. Przedstawione urzadzenia sluza do badania amortyzatorów w stanach ustalonych, nie umozliwiaja natomiast badania amortyzatorów metalowo- gumowych w obecnosci jednokrotnych obciazen udarowych o duzych amplitudach i krótkich czasach trwania.Istota wynalazku jest urzadzenie umozliwiajace badanie amortyzatorów w obecnosci jednokrotnych obciazen udarowych o duzych amplitudach i ksztaltach impulsów przyspieszen zblizonych do impulsów obciazen udarowych spowodowanych wodna fala uderzeniowa. Zostalo to rozwiazane wedlug wynalazku w ten sposób, ze amortyzatory badane mocowane sa do platformy ruchomej maszyny udarowej. W platforme ruchoma mocowana do stolu maszyny poprzez elementy podatne uderza z okreslonej wysokosci mlot nadajac tej platformie oraz badanemu amortyzatorowi obciazonemu okreslona masa przyspieszenia w postaci krótkotrwalych impulsów o znacznych amplitudach. Wysokosc podniesienia mlota wskazywanajest przez wskazówke na podzialce katowej. Do oprawy dolnej amortyzatora badanego oraz do masy obciazaja¬ cej amortyzatory zamocowane sa przetworniki drgan. Sygnaly pomiarowe z przetworników drgan sa2 116254 wzmacniane za pomoca wzmacniaczy z filtrami dolnoprzepustowymi i rejestrowane na dwustrumieniowym oscyloskopie z pamiecia. Skutecznosc przeciwudarowa badanych amortyzatorów okreslana jest stosunkiem wartosci przyspieszen dolnej oprawy amortyzatora i masy obciazajacej amortyzator. Os mlota udarowego lozyskowana jest w ramie, do której mocowana jest listwa sprezysta pobudzana do drgan specjalnym popychaczem regulowanym zamocowanym na osi mlota. Do listwy sprezystej zamocowany jest akcelero- metr wyzwalajacy podstawe czasu oscyloskopu. Dzieki temu podstawa czasu startuje odpowiednio wczesniej przed sygnalem pomiarowym, co umozliwia rejestracje amplitudy i ksztaltu pierwszego impulsu w przebiegu przyspieszenia. Zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest mozliwosc okreslania i porównywania skutecznosci przeciwudarowych amortyzatorów na etapie ich prototypu w warunkach laboratoryjnych. W innym wypadku w celu okreslenia tych wielkosci nalezy montowac badane amortyzatory w kadlubie okretu, na który trzeba nastepnie oddzialywac wodna fala uderzeniowa spowodowana niekontaktowym wybuchem podwodnym. W praktyce proces taki bylby bardzo kosztowny, pracochlonny, a przez to nie zawsze mozliwy do zrealizowania.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z boku, fig. 2 widok z góry na maszyne udarowa, natomiast fig. 3 przedstawia schemat ukladupomiarowego. x Urzadzenie sklada sie z mlota 12 lozyskowanego w ramie 11, uderzajacego z okreslonej wysokosci w platforme ruchoma 5, która mocowana jest za pomoca elementów podatnych 6 do stolu 7. Do platformy 5 mocowany jest amortyzator badany 3 obciazony masa 1. Przetwornik drgan 4 mocowany jest do dolnej oprawy amortyzatora, a przetwornik 2 do masy obciazajacej amortyzator.Sygnaly pomiarowe z przetworni¬ ków drgan 2 i 4 rejestrowane sa na oscyloskopie 18 poprzez wzmacniacze 17 i filtry dolnoprzepustowe 16.Przetwornik drgan 9 zamocowany do listwy sprezystej 14, która pobudzana jest do drgan przez popychacz 15, powoduje za posrednictwem wzmacniacza 19 wyzwolenie podstawy czasu oscyloskopu 18. Do osi mlota mocowana jest wskazówka 10 wskazujaca na podzialce katowej 8 mocowanej do ramy 11 wysokosc podniesienia mlota 12.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc równiez zastosowane do okreslania odpornosci udarowych wszelkich przyrzadów elektronicznych i innych urzadzen przeznaczonych do pracy na okrecie. Istnieje tez mozliwosc prowadzenia badan podstawowych dotyczacych wplywu sposobu mocowania przyrzadów i drobnych mechanizmów okretowych na ich odpornosc udarowa.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do okreslania skutecznosci przeciwudarowej amortyzatorów zwlaszcza w zastosowaniu do mechanizmów okretowych, znamienne tym, ze przetworniki drgan (2 i 4) przymocowane sa do dolnej oprawy amortyzatora badanego (3) oraz do masy obciazajacej (1), a do ramy (11) jest umocowana listwa sprezysta (14) pobudzana do drgan przez popychacz regulowany (15) mocowany do osi mlota, zas do listwy sprezystej (14) zamocowany jest akcelerometr (9) wyzwalajacy podstawe czasu oscyloskopu (18). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze platforma (5) mocowana jest do stolu (7) poprzez wymienne elementy podatne (6).116 254 & 9 10 i* A Im- / T~c zn 12 \3 figi 43 2=1 « tf ftq-2116 254 € i" 2 9 fy3 Prac. Poligraf. UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL