Przedmiotem wynalazku jest glowica cewki zaplo¬ nowej, wykonana z tworzywa, zwlaszcza do silnika spalinowego o zaplonie iskrowym.Znane sa glowice cewek zaplonowych, np. z pol¬ skiego zgloszenia patentowego P. 194163, wykonane z tworzyw termoutwardzalnych, majace zaciski ni¬ skiego napiecia zaprasowane metoda wtryskowa lub przetloczona, które stanowia nierozlaczna calosc z glowica.Poniewaz cewka zaplonowa ma uzwojenie pier¬ wotne i wtórne zalane olejem transformatorowym, a calosc jest szczelnie zamknieta, to, w wyjatko¬ wych przypadkach, w czasie pracy cewki, tempe¬ ratura oleju wzrasta do 120 stopni Celsjusza i wtedy wystepuje cisnienie okolo pieciu atmosfer rozrze¬ dzonego oleju skierowane na glowice cewki z osa¬ dzonymi w niej zaciskami. Cisnienie w cewce czesto pojawia sie jeszcze wieksze w przypadku napelnie¬ nia cewki olejem transformatorowym minimalnie powyzej zadanego poziomu, a takie minimalne róz¬ nice napelnienia powyzej zadanego poziomu, nawet segregujace urzadzenia izotopowe do pomiaru po¬ ziomu oleju, nie jest w stanie wykryc.Konstrulftyjne rozwiazania zamocowania cewek w pojazdach, najczesciej przewiduja pozycje pozio¬ ma a nawet glowica cewki w dól, co w duzym* stopniu sprzyja wyciekom oleju, co jest w cewce zaplonowej niedopuszczalne.Inne znane glowice, np. z brytyjskiego opisu pa¬ tentowego nr 1184185, maja zaprasowane w miejsce 10 15 20 25 30 zacisków niskiego napiecia wtyki sprzegnika w po¬ staci uksztaltowanych plaskich blaszek, które sa przeznaczone do wspólpracy z gniazdem wtykowym.Znane sa Lez glowice, np. z opisu patentowego RFN nr 1214050, które maja wtyki sprzegnika przy¬ mocowane do tulejek i sa umieszczone w wybraniu od strony zewnetrznej glowicy, a poprzez zalanie zywica epoksydowa stanowia nierozlaczna czesc z glowica.Natomiast od strony wewnetrznej poprzez wy¬ wiercony otwór w glowicy zostaje wsuniety odizo¬ lowany przewód wyprowadzenia z uzwojen do tu¬ lejki, zas polaczenie elektryczne przewodu z tulejka nastepuje za pomoca lutowania.Równiez znane sa glowice cewek zaplonowych, np. z brytyjskiego opisu patentowego nr 1123220, które maja zaciski niskiego napiecia skladajace sie z kilku elementów.Kazdy zacisk sklada sie z wtyka sprzegnika ma¬ jacego w swym otworze nit z lbem kulistym, który zostaje wcisniety w otwór glowicy od jej zewnetrz¬ nej strony i na wystajaca czesc nita z glowicy od wewnetrznej strony jest nalozona uksztaltowana blaszka do mocowania wyprowadzen z uzwojen i poprzez deformacje koncowej wystajacej czesci nita, zacisk stanowi nierozlaczna czesc z glowica.Konstrukcja, dotychczas znanych glowic z zaci¬ skami niskiego napiecia, które stanowia nierozlacz¬ na calosc, nie zapewnia calkowitej szczelnosci przed wyciekiem oleju w przypadku wzrostu cisnienia po- 115 993115 993 chodzacego od wzrostu temperatury wewnatrz cewki.Przeprowadzone badania wykazaly, ze w miejscu zetkniecia sie tloczywa z zapraska metalowego za¬ cisku, który ma w czasie procesu prasowania tem¬ perature formy, nastepuje zeszklenie sie powierzch¬ ni i przyklejenie jej do metalu. Po zakonczeniu cy¬ klu prasowania, w momencie studzenia wypraski korpusu glowicy z zaciskami niskiego napiecia, wy¬ stepuja skurcze wewnetrzne tworzywa jak i zaci¬ sków metalowych skierowane w przeciwnych kie¬ runkach.Tloczywo termoutwardzalne, które odprowadza cieplo powoli, podlega okreslonym parametrom skurczowym dla danego rodzaju tloczywa.Natomiast tloczywo znajdujace sie w bezposred¬ nim zetknieciu z czescia metalowa zacisku oziebia sie szybciej, poniewaz nastapilo lepsze odprowadze¬ nie ciepla przez metal, co powoduje szybsze skurcze i utwardzenie tloczywa znajdujacego sie w bezpo¬ srednim styku z zapraska metalowa, powodujac oderwanie zeszklonej powierzchni od powierzchni metalowej zacisku. Takie minimalne rózne parame¬ try skurczu, bedace wlasciwoscia Itazdego tworzy¬ wa termoutwardzalnego jak i kazdego metalu, po¬ woduja odrywanie sie zeszklonej powierzchni two¬ rzywa od fnetaltJWej zapraski tworzac szczeline ka¬ pilarna dochodzaca do setnych czesci milimetra.Takie szczeliny kapilarne sa przyczyna wycieku oleju wzdluz zacisku niskiego napiecia, w przypad¬ ku pojawienia sie cisnienia wewnatrz cewki spowo¬ dowanego wzrosstem temperatury oraz niewlasci¬ wym poziomem oleju transformatorowego.Równiez przeprowadzone badania wykazaly, ze nawet tradycyjne uszczelnianie poprzez zalewanie zywica epoksydowa w wybraniu glowicy wokól za¬ cisku, tak od strony wewnetrznej jak i zewnetrz¬ nej -glowicy, nie dalo zadanej szczelnosci zwlaszcza w Wyniku pracy cewki w podwyzszonej tempera- tufae, bowiemglowica, zaciski oraz zywica, maja rózne parametry rozszerzalnosci i skurczu pozosta¬ wiajac szczeliny wzdluz zacisków niskiego napiecia.Celem wynalazku bylo opracowanie takiej kon¬ strukcji glowicy z zaciskami niskiego napiecia, która zapewnia calkowita szczelnosc przed wyciekiem ole¬ ju transformatorowego w przypadku pojawienia sie cisnienia wewnatrz cewki spowodowanego wzrostem temperatury oraz niewlasciwym poziomem oleju.Zostalo to rozwiazane, wedlug wynalazku, w ten sposób, ze glowica cewki zaplonowej ma wysuwal- ne zaciski niskiego napiecia umieszczone w wybra- niach korpusu glowicy poprzez pierscieniowa uszczelke, przy czym kazdy z zacisków niskiego na¬ piecia od strony wewnetrznej ^owicy ma ksztalt seesciokata, który swa górna powierzchnia wypu¬ kla, tworzy powierzchnie docisku pierscieniowej uszczelki do plaszczyzny w wybraniu korpusu glo¬ wicy, oraz, ze zaciski niskiego napiecia od strony wewnetrznej glowicy maja tuleje do umocowania wyprowadzen z uzwojen.Korzystne jest w niektórych przypadkach, ze glo¬ wica cewki zaplonowej ma wysuwalne zaciski ni¬ skiego napiecia umieszczone w wybraniach korpusu glowicy poprzez uksztaltowane siozkowo uszczelki, przy czym kazdy z zacisków od strony wewnetrznej glowicy ma ksztalt scietego' stozka, którego górna srednica jest wieksza od srednicy nagwintowanej czesci zacisku niskiego napiecia, tworzac dwie plasz¬ czyzny docisku uksztaltowanej stozkowo uszczelki 5 do plaszczyzn w wybraniu korpusu glowicy. Zaciski niskiego napiecia od strony wewnetrznej glowicy, maja otwór, który sluzy do umocowania wyprowa¬ dzen z uzwojen.W innej odmianie korzystna postac stanowi wy- 10 konanie glowicy, która ma wysuwalne zaciski ni¬ skiego napiecia umieszczone w wybraniach korpusu glowicy poprzez pierscieniowe uszczelki o przekro¬ ju prostokatnym. Dolna czescia kazdego zacisku ni¬ skiego napiecia jest plytka usytuowana prostopadle 15 do nagwintowanej czesci zacisku niskiego napiecia, która stanowi plaszczyzne docisku pierscieniowej uszczelki o przekroju prostokatnym do plaszczyzny w wybraniu korpusu glowicy.Plytka oraz plaszczyzna w wybraniu korpusu glo- 20 wicy od strony pierscieniowej uszczelki o przekroju prostokatnym, ma pierscieniowe wystepy wglebia¬ jace sie w pierscieniowa uszczelke o przekroju pro¬ stokatnym. Do umocowania wyprowadzen z uzwo¬ jen, zaciski niskiego napiecia od strony wewnetrz- 25 nej glowicy maja uksztaltowana stopke.Glowica z wysuwainymi zaciskami niskiego na¬ piecia wedlug wynalazku zachowuje calkowita szczelnosc przed wyciekiem oleju transformatoro¬ wego wzdluz zacisków niskiego napiecia nawet 30 w przypadku pojawienia sie cisnienia wewnatrz cewki spowodowanego wzrostem temperatury jak i nadmiernego napelnienia cewki olejem powyzej zadanego poziomu.Taka konstrukcja glowicy, która stanowi z zaci- 35 skami rozlaczna calosc, charakteryzuje sie szczelno¬ scia, pomimo istniejacych wewnetrznych parame¬ trów skurczu tworzywa jak i metalowych zacisków, skierowanych w przeciwnych kierunkach.Dzieki konstrukcji wysuwalnych zacisków niskie- 40 go napiecia uzyskano znacznie zwiekszona droge izolacji w stosunku do obudowy, rdzenia zewnetrz¬ nego, oraz do czesci cewki majacych wartosc po¬ tencjalu wysokiego napiecia.Równiez w przypadku uszkodzenia glowicy pod- *5 czas montazu cewki, nie zachodzi koniecznosc prze¬ kazywania glowicy na zlom wraz z zaciskami, które uprzednio stanowily nierozlaczna calosc z glowica, jak równiez rozwiazanie glowicy z wysuwainymi zaciskami cechuje znaczne uproszczenie procesu 50 technologicznego montazu cewek.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia glowice cewki zaplonowej z wysunie¬ tym jednym zaciskiem niskiego napiecia w widoku 55 z boku po wycieciu i odrzuceniu czwartej czesci glo¬ wicy, fig. 2 — szczegól wykrojonej glowicy w cze¬ sci osadzenia zacisku z wysunietym zaciskiem ni¬ skiego napiecia o innej konstrukcji w widoku z bo¬ ku w przekroju podluznym, a fig. 3 —"fzczegól glo- B0 wicy w czesci osadzenia zacisku, z wysunietym za¬ ciskiem o innej odmianie konstrukcji po odcieciu cieciwy plytki.Przedstawiona na fig. 1 glowica 1 cewki zaplono¬ wej, ma od strony zewnetrznej zacisk wysokiego B5 napiecia 2 oraz wysuwalne zaciski niskiego napie-115 993 5 6 cia 3, przy czym jeden z nich przedstawiono juz umieszczony w wybraniu 4 korpusu glowicy 1 po¬ przez pierscieniowa uszczelke 5 docisnieta do glo¬ wicy 1 nakretka 6 poprzez podkladke 7 obustron¬ nie radelkowana nakrecona na nagwintowana czesc zacisku niskiego napiecia 3 od strony zewnetrznej glowicy 1. Kazdy z zacisków niskiego napiecia 3 od strony wewnetrznej glowicy 1 ma ksztalt szescio- kata 8, który swa górna powierzchnia wypukla 9 tworzy powierzchnie docisku pierscieniowej uszczel¬ ki 5 do plaszczyzny 10 w wybraniu 4 korpusu glo¬ wicy 1. Zaciski niskiego napiecia 3 od strony we¬ wnetrznej glowicy 1 maja tuleje 11 do umocowania wyprowadzen z uzwojen.Nakretka 6 po nakreceniu na zacisk niskiego na¬ piecia 3 jest umieszczona w wybraniu 4 tak, aby jej minimalna powierzchnia wystawala nad powierz¬ chnia glowicy 1 celem uniemozliwienia uzytkowni¬ kowi latwego odkrecania nakretki 6 plaskim klu¬ czem. Równiez ta wystajaca minimalna powierzch¬ nia nakretki, stanowi plaszczyzne zestyku z wty¬ kiem sprzegnika lub koncówka przewodu zasilaja¬ cego cewke, uniemozliwiajac jednoczesnie dotyka¬ nie metalowych czesci prad wiodacych od po¬ wierzchni glowicy.Na figurze 2 przedstawiono korzystniejsza w nie¬ których przypadkach glowice 1 cewki zaplonowej, która ma wysuwalne zaciski niskiego napiecia 3 umieszczone w wybraniach korpusu glowicy 1 po¬ przez uksztaltowane stozkowo uszczelki 12. Od stro¬ ny wewnetrznej glowicy 1, kazdy z zacisków niskie¬ go napiecia 3 ma ksztalt scietego stozka 13, które¬ go górna srednica jest wieksza od srednicy nagwin¬ towanej czesci zacisku niskiego napiecia 3 tworzac dwie plaszczyzny 14 i 15 docisku uksztaltowanej stozkowo uszczelki 12 do plaszczyzn w wybraniu korpusu glowicy 1. Kazdy zacisk niskiego napiecia 3 od strony wewnetrznej glowicy 1 ma otwór 16 do umocowania wyprowadzen z uzwojen.Figura 3 przedstawia glowice 1 w innej odmianie, która ma wysuwalne zaciski niskiego napiecia 3 umieszczone w wybraniach korpusu glowicy 1 po¬ przez pierscieniowe uszczelki o przekroju prosto¬ katnym 17. Dolna czescia kazdego zacisku niskiego napiecia 3 jest plytka 18 usytuowana prostopadle do nagwintowanej czesci zacisku niskiego napie¬ cia 3, która stanowi plaszczyzne docisku pierscienio¬ wej uszczelki o przekroju prostokatnym 17 do plasz¬ czyzny w wybraniu korpusu glowicy 1, przy czym tak plytka 18 jak i plaszczyzna w wybraniu kor¬ pusu glowicy 1 od strony uszczelki o przekroju pro¬ stokatnym 17 posiadaja pierscieniowe wyster)y 19 wglebiajace sie w uszczelke. Kazdy zacisk niskiego napiecia 3 od strony wewnetrznej glowicy 1 ma uksztaltowana stopke 20 do umocowania wyprowa¬ dzen z uzwojen.Glowica cewki zaplonowej z wysuwalnymi zaci¬ skami niskiego napiecia wedlug wynalazku, zapew¬ nia calkowita szczelnosc w przypadku pojawienia sie cisnienia wewnatrz cewki pochodzacego od wzrostu temperatury, które to cisnienie dziala ha powierzchnie wewnetrzna glowicy 1, a tym samym i na zaciski niskiego napiecia 3 od strony we¬ wnetrznej, powodujac ich dociskanie poprzez uszczelki do plaszczyzn istniejacych w wybraniach glowicy 1, co stanowi wieksze doszczelnianie.Zastrzezenia patentowe 1. Glowica cewki zaplonowej majaca zacisk wyso¬ kiego napiecia oraz zaciski niskiego napiecia, zna¬ mienna tym, ze ma wysuwalne zaciski niskiego na¬ piecia (3) umieszczone w wybraniach (4) korpusu glowicy (1) poprzez pierscieniowa uszczelke (5), przy czym kazdy z zacisków niskiego napiecia (3) od stro¬ ny wewnetrznej glowicy (1) ma ksztalt szesciokata (8), który swa górna powierzchnia wypukla (9) two¬ rzy powierzchnie docisku pierscieniowej uszczelki (5) do plaszczyzny (10) w wybraniu (4) korpusu glo¬ wicy (1). 2. Glowica wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zaciski niskiego napiecia (3) od strony wewnetrznej glowicy (1) maja tuleje (11) do umocowania wypro¬ wadzen z uzwojen. 3. Glowica cewki zaplonowej majaca zacisk wy¬ sokiego napiecia oraz zaciski niskiego napiecia, zna¬ mienna tym, ze ma wysuwalne zaciski niskiego na¬ piecia (3) umieszczone w wybraniach korpusu glo¬ wicy (1) poprzez uksztaltowane stozkowo uszczel¬ ki (12), przy czym kazdy z zacisków niskiego napie¬ cia (3) od strony wewnetrznej glowicy (1) ma ksztalt scietego stozka (13), którego górna srednica jest wieksza od srednicy nagwintowanej czesci zacisku niskiego napiecia (3) tworzac dwie plaszczyzny (14 i 15) docisku uksztaltowanej uszczelki (12) do plasz¬ czyzn w wybraniu korpusu glowicy (1). 4. Glowica wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze zaciski niskiego napiecia (3) od strony wewnetrznej glowicy (1) maja otwór (16) do umocowania wypro¬ wadzen z uzwojen. 5. Glowica cewki zaplonowej majaca zacisk wy¬ sokiego napiecia oraz zaciski niskiego napiecia, zna¬ mienna tym, ze ma wysuwalne zaciski niskiego na¬ piecia (3) umieszczone w wybraniach korpusu glo¬ wicy (1) poprzez pierscieniowe uszczelki o przekro¬ ju prostokatnym (17) oraz, ze dolna czescia kazdego ^ zacisku niskiego napiecia (3) jest plytka (18) usytuo¬ wana prostopadle do nagwintowanej czesci zacisku niskiego napiecia (3), która stanowi plaszczyzne do¬ cisku pierscieniowej • uszczelki o przekroju prosto¬ katnym (17) do plaszczyzny w wybraniu korpusu glowicy (1) przy czym tak plytka (18) jak i plasz¬ czyzna w wybraniu korpusu glowicy (1) od strony uszczelki o przekroju prostokatnym (17) posiadaja pierscieniowe wystepy (19) wglebiajace sie w pier¬ scieniowa uszczelke o przekroju prostokatnym (17). 6; Glowica wedlug zastrz. 5, znamienna tym, ze zaciski niskiego napiecia (3) od strony wewnetrznej glowicy (1) maja uksztaltowana stopke (20) do umo¬ cowania wyprowadzen z uzwojen. 10 15 20 25 30 -35 40 45 50 55115 993 Fig.4 Fc9-2 Fig. 3 ZGK, Druk. im. K. Miarki w Mikolowie, zam. 8385/1100/82, 100 egz.Cena zl 100,— PL