PL115833B1 - Colour picture signal identifying system for secam tv apparatus utilizing colour synchrinizing signals appearing within the line return ranges - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest uklad identyfikacji sygnalów obrazu kolorowego przeznaczony dla za¬ stosowania w urzadzeniach telewizyjnych systemu SECAM, w .którym to systemie wykorzystywane sa sygnaly synchronizacji kolorów pojawiajace sie 5 w przedzialach powrotu linii.

W systemie SECAM telewizji kolorowej dwie rózne skladowe sygnalu obrazu kolorowego sa na¬ dawane naprzemiennie w kolejnych liniach zgod- io nie z zasada wybierania liniowego poprzez modu¬ lowanie czestotliwosciowe odpowiednich podnos- nych koloru, z których kazda podnosna ma inna czestotliwosc spoczynkowa, to znaczy równa 4,25 MHz ,dla sygnalu róznicowego B — Y 15 i 4,40625 MHz dla sygnalu róznicowego R — Y.

.Jak wiadomo, odpowiednia 4emodulacja takich sygnalów wymaga zastosowania przelacznika^ przez¬ naczonego do naprzemiennego doprowadzenia nie- opóznionego i opóznionego . o czas trwania jednej 20 linii, sygnalów chrominancji do kazdego z dwóch demodulatorów sygnalów obrazu kolorowego.

W znanych rozwiazaniach przelacznik SECAM jest synchronizowany odbieranym -sygnalem za po¬ moca impulsów identyfikacji kolorów, nadawa- 25 nych w kazdym z przedzialów wygaszania pola.

W tych znanych rozwiazaniach uklad wytleniania informacji o kolorze równiez reaguje na sygnal wyjsciowy, uzyskiwany z ukladu identyfikacji ko¬ loru, okreslajacy, ze sygnaly obrazu, kolorowego ^ nie sa odbierane, lub ze przelacznik SECAM nie dziala w nalezyty sposób.

W takich znanych rozwiazaniach impulsy iden¬ tyfikacji sa kluczowane impulsami uzyskiwanymi z impulsów powrotu pola. Jakiekolwiek narusze¬ nie synchronizacji ukladu odchylania pola moze równiez wplynac na synchronizacje kolorów i spo¬ wodowac wytlumienie informacji o kolorze nada¬ wanego obrazu kolorowego w jednym lub kilku pelnych polach obrazu. Ponadto w zwiazku z istniejaca w obecnych czasach tendencja wyko¬ rzystywania przedzialu czasowego wygaszania pola dla nadawania dodatkowych sygnalów testowych i odniesienia oraz w zwiazku z rozpowszechnie¬ niem praktyki wykorzystywania zapisu obrazu na tasmach magnetycznych, która to praktyka wy¬ maga realizacji przelaczania glowic zapisujacych w przedzialach wygaszania pola obserwuje sie ten¬ dencje odejscia od wykorzystania jako impulsów identyfikacji impulsów o czestotliwosci odchylania pola.

W opisach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3555174 i nr 3877066 ujawnione sa roz¬ wiazania przeznaczone do synchronizowania prze¬ lacznika SECAM za pomoca sygnalów SECAM synchronizacji kolorów, które sa nadawane w kaz¬ dym przedziale wygaszania linii. Sygnaly SECAM synchronizacji kolorów podobnie jak informacja o kolorach obrazu kolorowego sa kluczowane w systemie kolejno-liniowym miedzy czestotliwoscia- 115 833115 833 3 4 mi spoczynkowymi podnosnych zmodulowanych sygnalami róznicowymi R—Y i B—Y odpowiednio, jak bylo zaznaczone powyzej.

Wynalazek wedlug zgloszenia jest przeznaczony do zastosowania w urzadzeniach przeznaczonych do przetwarzania sygnalów telewizyjnych obrazu kolorowego, zakodowanych zgodnie z wymogami systemu telewizji kolorowej SECAM.

Uklad identyfikacji sygnalów obrazu kolorowego przeznaczony do zastosowania w urzadzeniach te¬ lewizyjnych systemu SECAM, w którym to syste¬ mie wykorzystywane sa sygnaly synchronizacji kolorów pojawiajace sie w przedzialach powrotu linii, zawiera detektor sygnalu wizyjnego, do któ¬ rego doprowadzany jest calkowity sygnal telewi¬ zyjny obrazu kolorowego, zalaczone na wyjsciu detektora sygnalu wizyjnego wzmacniacz wizyjny, filtr SECAM, skladowej chrominancji i separator impulsów synchronizacji, linie opózniajaca, wpro¬ wadzajaca opóznienie skladowej chrominancji o czas trwania jednej linii, dolaczona do jednego z wyjsc filtru SECAM skladowej chrominancji, przelacznik SECAM, którego jedno z wejsc jest polaczone z wyjsciem linii opózniajacej drugie wejscie — z wyjsciem filtru SECAM skladowej chrominancji, a wyjscie — ¦ z demodulatorami podnosnych ko¬ loru SECAM, z których jedna podnosna jest zmo¬ dulowana sygnalem róznicowym R—Y, a druga — sygnalem róznicowym B—Y, zespól odchylania linii, zalaczony' na wyjsciu separatora impulsów synchronizacji, multiwibrator bistabilny wytwarza¬ jacy sygnal prostokatny o czestotliwosci powta¬ rzania równej polowie czestotliwosci odchylania linii, dolaczony do jednego z wyjsc zespolu odchy¬ lania linii, którego wyjscie jest dolaczone do wej¬ scia sterujacego przelacznika SECAM i do wejsc sterujacych demodulatorów podnosnych SECAM koloru, zgodnie z wynalazkiem uklad zawiera przelaczalny filtr o charakterystyce dzwonowej bedacy czescia skladowa filtru skladowej chromi¬ nancji, którego wejscie sterujace polaczone jest z jednym z wyjsc zespolu odchylania linii, dyskry- minator amplitudy, zalaczony na wyjsciu filtru o charakterystyce dzwonowej, komparator fazy, którego jedno z wejsc jest polaczone z wyjsciem dyskryminatora amplitudy, drugie wejscie — z wyj¬ sciem multiwibratora bistabilnego, filtr dolnoprze- pustowy zalaczony na wyjsciu komparatora fazy, stopien wytlumiania informacji o kolorze nadawa¬ nego obrazu, zalaczony na wyjsciu filtru dolno- przepustowego, oraz korektor dzialania multiwibra¬ tora, którego wejscie jest polaczone z wyjsciem stopnia wytlumiania informacji o kolorze nadawa¬ nego obrazu i którego wyjscie jest polaczone z jed¬ nym z wejsc multiwibratora, przy czym z wyj¬ sciem stopnia wytlumiania informacji o kolorze nadawanego obrazu polaczone jest drugie wejscie przelaczalnego fiitru o charakterystyce dzwono¬ wej oraz wejscia sterujace demodulatorów pod¬ nosnych zmodulowanych sygnalami róznicowymi koloru R—Y i B—Y.

Przelaczalny filtr o charakterystyce dzwonowej zawiera obwód rezonansowy o przelaczalnej cha¬ rakterystyce przenoszenia, odznaczajacej sie sto¬ sunkowo szerokim pasmem przenoszenia w okresie odchylania linii i znacznie zmniejszonym pasmem przenoszenia w przedzialach powrotu linii.

Maksimum charakterystyki przenoszenia filtru o charakterystyce dzwonowej w przedziale czaso- « wym odchylania linii odpowiada czestotliwosci jednej z podnosnych SECAM koloru, a maksimum charakterystyki przenoszenia filtru w przedziale czasowym powrotu linii odpowiada czestotliwosci drugiej podnosnej SECAM koloru.

Obwód rezonansowy przelaczalnego filtru o cha¬ rakterystyce dzwonowej sklada sie z cewki in¬ dukcyjnej, szeregowo polaczonych pierwszego i dru¬ giego kondensatorów dolaczonych równolegle do cewki indukcyjnej, trzeciego kondensatora dola¬ czonego równolegle do drugiego kondensatora po¬ przez glówny obwód pradowy tranzystora przela¬ czajacego, którego elektroda sterujaca jest pola¬ czona z jednym z wyjsc zespolu odchylania linii, oraz rezystora wyznaczajacego pasmo przenoszenia obwodu rezonansowego dolaczonego równolegle do trzeciego kondensatora poprzez glówny obwód pra¬ dowy tranzystora przelaczajacego.

Dyskryminator amplitudy zawiera detektor pro¬ gowy zrealizowany na tranzystorze, w obwodzie pradowym kolektora którego zalaczony jest rezys- torowy dzielnik napiecia, a w obwodzie emitero- wym rezystor polaczony równolegle z kondensato¬ rem, oraz stopien v jsciowy zrealizowany na tran¬ zystorze, którego baza jest polaczona z punktem polaczenia rezystorów dzielnika napiecia, zalaczo¬ nego w obwodzie kolektora pierwszego tranzystora, przy czym miedzy kolektorem i emiterem pierw¬ szego tranzystora zalaczony jest drugi kondensator, emiter drugiego kondensatora jest polaczony z wyjsciem stopnia wytlumiania informacji o ko¬ lorze, a kolektor drugiego tranzystora jest pola¬ czony z pierwszym wejsciem komparatora fazy.

Miedzy emiterem pierwszego tranzystora a wyj¬ sciem stopnia wytlumiania informacji o kolorze nadawanego obrazu zalaczony jest obwód szere¬ gowy skladajacy sie z rezystora i diody.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy czesci odbiornika telewizji kolorowej systemu SECAM zawierajacej uklad identyfikacji i wytlumiania informacji o ko¬ lorze skonstruowany zgodnie z wynalazkiem, fig. 2 — charakterystyki przenoszenia w funkcji czestotliwosci filtru o charakterystyce dzwonowej z fig. 1 w przedziale odchylania linii i w przedziale sygnalu SECAM synchronizacji kolorów, fig. 3 — zmodyfikowany sygnal wyjsciowy filtru o charak¬ terystyce dzwonowej, bedacy sygnalem synchro¬ nizacji kolorów, fig. 4 — sygnaly wyjsciowe dys¬ kryminatora amplitudy z fig. 1, a fig. 5 — przed¬ stawia szczególowy schemat ideowy czesci odbior¬ nika telewizyjnego w systemie SECAM skonstru¬ owanego zgodnie ze schematem blokowym poka¬ zanym na fig. 1.

Jak pokazano na .fig. 1, zlozony sygnal telewi¬ zyjny o czestotliwosci posredniej jest dostarczany do zacisku 10, na przyklad z glowicy zawierajacej równiez stopien wzmacniacza czestotliwosci pos¬ redniej takiego typu, jaki stosuje sie w konwen¬ cjonalnym odbiorniku telewizji kolorowej. Sygnal 15 M 25 30 3f 40 45 50 55 60^ 115*833 6 doprcawjriawtjr d<* zacieku Jft: jest przflfeBataclcany za pejoaea -detektora sygnalu wizyjnego 12 w cailtio- wit# sygnal tetewtrzyjrry pasma podstawowego za¬ wierajacy skladowe: luminancji Y, clmaartMaacji, to ziaaezy R—Y i B*~Y, i syfrehronzzacfji. Stete- do-wa luminancji jest wzmacniana w spo*6b kon¬ wencjonalny w wseloBtopoiaragon wzmacniaczu 14 wizji, a nastepnie jest cusmM^na z mysksaaa po detekcji skladowa cbrommancji: i doprowadzana do przyrzadu obrazowego (niepiokazarrtga). ' Wyjscie detektora 12 jest dolaczane ponadto do separatora 16 sygnalów synchnoimacji odchylania.

Informacja o synohronizarji linii w postaci; impul¬ sów powtarzajacych sie; z czestaftiawaseia wrpbattca- nia linii f2 jeat cLosfcarcsana do zespolu 3ft odchy¬ lania linii. Zeapei odchylania linii IS-dotttareza wy¬ magana informacja dotyczaca odc±lylaai» kuri do wspólpracujacego przyrzadu oljraaowegw i wytwa¬ rza równiez co najjnnisj dwa. impulsowe, mianowicie sygnal poelaczaia^F syn¬ chronizacji koloru i sgegftftl o «z^toUiwoesci %• Impulsy przelaBEajaBae ^ymrlironuacji kolorów przekazywane do ©rzaiaczaLFi^o filltftiu fllr a cha¬ rakterystyce dsworiowiej,, aa alwwuntowo kncikie w porówriaMa z -czaawn terwftatar aortn«ló»r cyn- chronizacji kolorów i pojpwiftijf atft'* o«Mli- woscia wybierania linii.. Ca#wwifc$r sygrttli-i«Ert|yjny z wyjscia detektora 12 jest nówniei pnB^lazy^«my przez zacisk 4& do fiitru 29 o ^imMUfiberjtffcyce dzwonowej. Filtr 2)0 jeet przystosowana do* ftócyr przy ustawianiu odbiorai&a na pierwszy rodzaj pracy podczas kazdej- aktywnej: czesci okresu wy¬ bierania Unii w celu zapewnienia charakterystyki dzwonowej; przenoszenia majacej lt*ztaMi symet¬ ryczny wzgledem eze&tottiwiasci 4,£t6 MHz, jak: przedstawia; krzywa A na lig. 2 (teoj&wieriejfaaaAna odpowiedz ukladu przetwarzania ajgnalów w sys¬ temie,SBGLAiMJ.

Selektywnie wzmeeiaaaae sygnaly chrominancji uzyskiwane na wyjsciu* filtru 2Q sa. praekK^nttaner bezpoicedmo przewodem 22 i przez obwód, opóz¬ niajacy 24 o opóznieniu^ równam Wt do- przelacz¬ nika SEGAM 26» Praeiapznite 26* praelacza- sygnaly koloru uzyskiwane be^po&ednie i a^gpaly opóz¬ nione - kolejno w laoieinych liniach i.dopcowada^ je do demodulatora, R—*Y 2& i- demaduiatarai fi^-Y 30l W przypadku, gdy przelacznik 26 jesfc *a«fcpo- wiednio zsjmahrenizowarry wzgJ^Brn przetwarza- ne& informacji¦.-«* kolorze, s#g«al*R—*Y pojawia sie. ciagle aa wejsciu. R.— Y ótaaadulatrea 28, nato¬ miast aygnai £<—Y pojawia sie ciagle na, wejsciu B — Y demodulatora Sto Przelacznik SBCAM, 2fc jest sterowany sygjaaiem proetokafcaytn o czestotliwosci t^2- dostanczanega, z raultiwibratora bistabdnego 22.

Zgadnie z wynalazkiem prostokatny sygnal prae- laczajaey o czestotliwosci ^ jest synchronizowany wzgledom- odbieranych sygnalów koloru w «$oeób aaate^ujaoje: W systemie SECAM w czasoi tazdego- oteesu powrotu- linii, zajetej przez sygnalr synchronizacji kolorów, sygnaly przelaczajace wytwarzane pnzez uklad 14 odchylania linii, ustawiaja ftltr 20 o* cha¬ rakterystyce dzwonowej w taki sposób, ze uzys¬ kuje sie ostra charakterystyke przenoszenia filtru 20, jak pokazano na wykresie % ii& 2v Mftensabo- lek tej charakteryatyki zasadniczo odpowiada, *ase- stotliwosci zwiazanej z jedna ze s&&adorw$ic£r «jrg- oaiy sjriahrosazaeji J^oró^v stosowa»ych w sy»te- 5 mie SECAM, a mianowicie jest równa pottatówej chromiatCBicji znmdulowaracj sygnalem tfóaraoowym katona R:—• ¥ wynoasasc^: 4;4062S Mtft, Odpowiedz filtru Afr o cliacafctBEygtyce dzwonowej: na. ^ruga skfesiowa sygoadu ^yrtchr^mzacji kolorów, to zoa- 10 czy asa {bruga podh^na tteornsnawcji/ zmioritilo- waoaa drugim sygnalem joziadoowyHi B<—*Y jest zasadteicwc mmejsTm o iGscolo 10 tfB w akretsie sgm- cshiMttBi&cji ikaiorów, jak: pokasano na krzywej B fig.2, 13 .Zsnodyfiho^astiE wyjscisrwie aysr^aly afrnctooni- zacji kolorów za^deraia na przemiflm próbki: o wa^edaaie thiz^ch i maliych aroclitdlfcjwn akttrtywycfe ayjicjiojontzajtjii jkolsnów R-^Y i B ~-Y pojawiajaca isja^ z czestotlcwoscia 2& tldc*ylania( tolii L sa; jl^ttisaBBrwAne .* filtetLfl^^do dyslBrymiTHitaEa % ttfnplitufy. l>yaka\ynainator 34 jent parzyatKjao^wanp dte w^anuema skiaita^ych syrwHironiiacii o mnstJKzej amrjiitudxiBti daiaki ezetswt uagrskww^ny jwil xia^ ioa©ui«6w syaciironi- 2» iw*. I«ftem6w R-^ a creu^tliwoici x6waej ik>- k»vie «qstu«fev#sci itoik Siegal \^^Jtcrowy z dys- krlTOwatoim Mifokwan^aft/ £i^ ii Ofrfj^ttoitth^osci «ó«w»ej£; stewie: fiaea^H^wostó ockhlflajaift Hott po- j^yiw^-w^riiami^ z Sffostokat- w nym i&trmkom uzystówmym * wutowibratota- 32.

Wyuikowy &y*na& bi^iu iatt^ jest iiltarowmoy za pomoca filtru dt^noilr«^ttfltow»go 3(8, * HodtkSny filtracji sMoitl tóexl« j»t df>sto#zaft7 *> wczanac- aiaczB 4^ wy^stsaoia koloru. 35- Pimwidtawe u»tawieme l^xy nwritrwóbratpfa 32, ar--wiflt:i p*za*^€Z«(ika-6K:AM ») fltedc. w wail- taeie ««aal jmu wyiscHt filtr* 4W 3* bfetaajaep stoptieó wytaiwaiaia ipoloru—ia. np. przez podmie w#jfce*owe30 tta«*aaia z«KrwAg|3r na 4« bioacny k^pektw l«r fiodMjjui pmtfif. N*eptraw^4lowe u*4awi«»ie fazy m*iUiwi^afcaofa « pow»)*^ poja¬ wienie s*t na wj#civafiltoL doiao»i»e^ttMew4^a38 aygmaiju urueka^ajKpego wsmacciafiz 40 wggsgga- ttia kaioim ap^ w^twarwnia dodj^nteg^ na*i«cia o> w^soieii^p, eer w lewltaaie ^owod^ja se kefltk- ter 4fc codaaii^ praey «aet«je rnMWawi^jraWr 4ft-ti w , kon«ekwe«cdi jsm^rma^ fa«E «j?ftnalu pr^atokatirrgo o cze^otóiwoici l^jj na jaga wyjseiu.

Ayg*%aL wy m lwlor^ jest ^pi^wad«any przewodem -«* sów^iez do dysleowtinatora *^ wwiplifeidir ^*^ «tlur amodyfi- kowsaAia dzialania tak, a^y unilwaaó Biewjas- eiwegp przerzucenia- stoDaia 4^ wyga»aa«ia koloru wakoiak zmian poziomu ^ygaalm lub pojawienia 9f 6^. &»urou; por osi^yaieciu watiuoków wlasciwego odtoor«»n*a kolorów.

Na figu£49 ^ 9otezano aehemat ideowy czesc ukladu skoasteuowanege wedJu^ scheoaatu btoko- wagcr na: fig, i. Stehamat na fig. 5 odpowiadajacy 60 czesci ukladu pokazanego na fig- 5* ma- takie aome oznaczenia- liczbowe; któr* aa> Btoeowaae na; fig. 1.

Zlozony cygnai wieyjfay wytwarzany przez dtftek- tor 12 -($& 1) jest przetazywany p^zez zacisk 46 i kondensator sprzegajacy 48 do filtra 20- o cnarak- ci terystyce dzwonowej. Znormalizowana charakte-7 rystyka przenoszenia filtru (krzywa A na fig. 2) jest uzyskiwana w kazdym przedziale czasowym odchylania linii za pomoca równoleglego obwodu rezonansowego zawierajacego cewke 50 o regulo¬ wanej indukcyjnosci i kondensatory 52, 54 i 56.

Kondensatory 52 i 54 sa wlaczone ze soba szere¬ gowo i dolaczone równolegle do cewki 50, nato¬ miast kondensator 56 jest wlaczony równolegle do kondensatora 54 poprzez tranzystor przelaczajacy 58 reagujacy na sygnal przelaczajacy sygnaly syn¬ chronizacji kolorów dostarczane z zespolu odchy¬ lania linii 18 (fig. 1) przez zacisk 60 (fig. 5).

Sygnal przelaczajacy sygnaly synchronizacji ko¬ lorów obok zacisku 60 ma biegunowosc wzglednie dodatnia w okresie odchylania linii, dzieki czemu utrzymuje w tym czasie tranzystor 58 w stanie przewodzenia (nasycenia) i ma biegunowosc wzgled¬ nie ujemna w krótkim przedziale czasowym, przez¬ naczonym dla sygnalu synchronizacji kolorów, po¬ wodujac zatkanie tranzystora 58. Pomiedzy emite¬ rem tranzystora 58 i kondensatorem 56 jest 'wlaczony kondensator 62 oddzielajacy skladowa stala, przy czym jego pojemnosc jest wybrana tak, ze nie wplywa na czestotliwosciowa charakterysty¬ ke przenoszenia filtru 20. Stosunkowo mala wartosc wspólczynnika Q (np. okolo 15) filtru 20 o cha¬ rakterystyce dzwonowej w kazdym przedziale odchylania linii jest wyznaczona przede wszyst¬ kim rezystancja rezystora 64 wlaczonego równo¬ legle do kondensatorów 54 i 56 wówczas, gdy tranzystor 58 znajduje sie w stanie nasycenia.

Skladowe sygnalu chrominancji zajmujace sto¬ sunkowo szerokie pasma czestotliwosciowe prze¬ chodzace przez filtr 20 o charakterystyce dzwono¬ wej sa doprowadzane przez kondensator 66 i tran¬ zystor wzmacniajacy 68 do zacisku wyjsciowego 70 sygrialu chrominancji. Ten wyjsciowy sygnal chro¬ minancji jest doprowadzany jako nieopózniony do przewodu 22 i do linii opózniajacej 24 (fig. 1).

Polaryzacja bazy tranzystora 68 jest uzyskiwana za pomoca dzielnika zawierajacego rezystory 72 i 74 wlaczone pomiedzy zródlem napiecia dodat¬ niego + i masa. Rezystor obciazenia 76 jest wla¬ czony pomiedzy kolektorem tranzystora 68 i zród¬ lem napiecia zasilania. Emiterowe ujemne sprze¬ zenie zwrotne jest uzyskiwane za pomoca rezystora 78 wlaczonego pomiedzy emiterem tranzystora 68 i punktem o potencjale odniesienia (masa).

Tranzystor przelaczajacy 58 jest odcinany w kaz¬ dej czesci przedzialu odchylania linii, przeznaczo¬ nej dla sygnalu synchronizacji kolorów, to jest wówczas, gdy sygnal przelaczajacy ma bieguno¬ wosc ujemna. Kondensator 56 nie pozostaje dluzej przy potencjale masy, lecz jest raczej dolaczony wraz z rezystorem 64 do jednego z wyprowadzen rezystora 80, którego drugie wyprowadzenie jest dolaczone 68. Pomiedzy emiterem tranzystora 68 i filtrem 20 zostaje zatem utworzony obwód dodatniego sprze¬ zenia zwrotnego.

Poniewaz kondensator 56 nie jest polaczony równolegle z kondensatorem 54 w okresach czaso¬ wych przeznaczonych dla sygnalów synchronizacji kolorów, powoduje to zwiekszenie czestotliwosci 5 833 8 rezonansowej filtru 20. Wartosci parametrów ele¬ mentów skladowych sa wybrane tak, ze czestotli¬ wosc zwieksza sie do wartosci zasadniczo równej czestotliwosci podnosnej zmodulowanej sygnalem 5 róznicowym R — Y, zamkniecie petli dodatniego sprzezenia zwrotnego prowadzi do pozadanego zwiekszenia wartosci Q (na przyklad z 15 do 100), dzieki czemu uzyskuje sie znacznie slabsza odpo¬ wiedz dla podnosnej zmodulowanej sygnalem róz- M nicowym B — Y w porównaniu z odpowiedzia dla podnosnej zmodulowanej sygnalem róznicowym.

Celem uzyskania calkowitego stlumienia skla¬ dowej sygnalu synchronizacji kolorów majacej mniejsza amplitude, rozdzielone, wystepujaca ko- 15 lejno w czasie skladowe synchronizacji kolorów R — Y i B — Y (fig. 3) sa przekazywane przez kon¬ densator 82 do dyskryminatora amplitudy 34. Dys- kryminator amplitudy 34 zawiera tranzystor detek¬ cyjny 84, pierwszy kondensator 86 i pierwszy re- M zystor 88 wlaczone równolegle pomiedzy emiterem tranzystora 84 i masa. Obwód polaryzacji bazy ma drugi i trzeci, rezystory 90 i 92 dolaczone w ukla¬ dzie dzielnika napiecia do zródla napiecia zasila¬ nia + oraz czwarty i piaty rezystory 94 i 96 25 wlaczone szeregowo jak obwód obciazenia kolekto¬ rowego tranzystora 84.

Pomiedzy kolektorem i emiterem tranzystora 84 jest wlaczony drugi kondensator 98, który ma na celu zwiekszenie efektywnej stalej czasowej roz- 30 ladowania pierwszego kondensatora 86. Tranzystor wyjsciowy pnp 100, aby mógl wytwarzac impulsy w odpowiedzi na poddane detekcji sygnaly syn¬ chronizacji kolorów o amplitudzie wiekszej od uprzednio ustalonego poziomu progowego ma baze U dolaczona do punktu polaczenia rezystorów 94 i 96, emiter dolaczony do dodatniego bieguna zródla napiecia zasilania, i kolektor dolaczony do rezys¬ tora obciazenia 102. Rezystor 102 jest dolaczony do masy. Wyjsciowy sygnal impulsowy (fig. 4) o okre- 40 sie 2H jest odbierany z rezystora 102 wówczas, gdy sygnal synchronizacji kolorów na fig. 3 jest dostar¬ czany do dyskryminatora amplitudy 34.

Przednie zbocza impulsów maja wiec czestotli- 45 wosc powtarzania równa polowie czestotliwosci odchylania linii dostarczanych z tranzystora 100 wyznaczaja czas pojawienia sie informacji o skla¬ dowej synchronizacji R — Y i sa dostarczane do wejscia impulsowego CP, do którego sa doprowa- 50 dzane impulsy zegarowe,' komparatora fazy 36 dzia¬ lajacego na zasadzie koincydencji zboczy. Impuls prostokatny o czestotliwosci równej polowie cze¬ stotliwosci odchylania linii fHy,2 jest dostarczana V multiwibratora 32 (fig. 1) do drugiego (zerujacego U lub R) wyjscia komparatora 36. Komparator 36 reaguje na idace w kierunku dodatnim zbocza tego impulsu prostokatnego. Wyjscie kompara¬ tora 36 (zacisk Q) jest dolaczone do filtru dolno- przepustowego 38 w celu uzyskania napiecia sta- w lego, odwzorowujacego bledy fazy bedacego syg¬ nalem uchybu fazy.

Ten sygnal jest z kolei dostarczany do tranzys¬ tora 40 stopnia wygaszania koloru, na kolektorze którego wytwarzane sa wymagane sygnaly wyga- — szania i korekcji rodzaju pracy. Napiecie progowe115 833 9 10 dla tranzystora 40 jest wyznaczone za pomoca dzielnika napiecia zawierajacego rezystory 104 i 106. Pomiedzy emiterem tranzystora 84 i kolek¬ torem tranzystora 40 za pomoca przewodu 44, sze¬ regowo z dioda blokujaca 110 wlaczony jest rezys¬ tor 108 w celu uzyskania efektu „histerezy" dzia¬ lania stopnia 40 wygaszania koloru.

W czasie pracy ukladu pokazanego na fig. 5, filtr 20 ma znormalizowana charakterystyke prze¬ noszenia charakteryzujaca sie wzglednie szerokim pasmem przepuszczania — (krzywa A na fig. 2) w kazdym aktywnym przedziale odchylania linii.

Znormalizowane sygnaly chrominancji w systemie SECAM wystepuja zatem w tych przedzialach czasowych na zacisku 70. W czesci kazdego prze¬ dzialu powrotu linii, zajetego przez sygnal syn¬ chronizacji i kolorów, gdy tranzystor 58 jest od¬ ciety, filtr 20 zostaje zmodyfikowany tak, iz uzys¬ kuje sie waska charakterystyke przenoszenia (krzy¬ wa B na fig. 2), dzieki czemu przez kondensator 82 do dyskryminatora amplitudy 34 przekazywane sa na przemian skladowe synchronizacji kolorów R — Y o duzej amplitudzie i skladowa synchroni¬ zacji kolorów B — Y o malej amplitudzie (fig. 3).

Tranzystor detekcyjny 84 jest spolaryzowany tak, ze przewodzi stosunkowo maly prad spoczyn¬ kowy rzedu 0,33 mA. W rezultacie spoczynkowy spadek napiecia na rezystorze 96 rzedu 0,1 V jest niewystarczajacy, aby wywolac przewodzenie tran¬ zystora wyjsciowego 100. Pojemnosci kondensa¬ torów 98 i 86 sa dobrane tak, ze w przyblizeniu jedna trzecia pozostalej czesci napiecia zasilaja¬ cego rzedu 3,3 V przelozona jest do kondensa¬ tora 88, podczas gdy w przyblizeniu dwie trzecie napiecia rzedu 6,4 V przylozone sa do kondensa¬ tora 98. Pozostala czesc napiecia zasilania rzedu 0,2 V odklada sie na rezystorze 94.

W przypadku, gdy skladowa synchronizacji ko¬ lorów R — Y majaca duza amplitude jest doprowa¬ dzana do bazy tranzystora 84, w czasie kazdej dodatniej polowy cyklu synchronizacji kolorów plynie stosunkowo duzy prad kolektora. Konden¬ sator 98 jest szybko rozladowywany przez tran¬ zystor 84, natomiast kondensator 86 jest ladowany, wobec czego w okresie synchronizacji kolorów napiecie na tym kondensatorze bedzie narastac zasadniczo do wartosci szczytowej sygnalu syn¬ chronizacji kolorów doprowadzonego do bazy tran¬ zystora 84. Napiecie na rezystorze 96 jest zatem wystarczajace, aby doprowadzic tranzystor do stanu nasycenia, co powoduje szybki wzrost na¬ piecia na kolektorze tranzystora 100. Uzyskane w rezultacie przednie zbocze impulsu (fig. 4) ustawia komparator fazy 36 w stan pierwszy.

Po zakonczeniu sygnalu synchronizacji kolorów do tranzystora 84 nie jest doprowadzany zaden sygnal, a napiecie uzyskiwane na kondensatorze 86 w okresie synchronizacji kolorów polaryzuje tran¬ zystor 84 w kierunku wstecznym i tranzystor 100 zostaje odciety wskutek tego napiecie na kolek¬ torze tranzystora 100 zmniejsza sie, jak przedsta¬ wiaja to tylne zbocza impulsów na fig. 4. W tym samym czasie kondensator 86 wykazuje tendencje do rozladowania sie wykladniczo przez rezystor 88.

Jednakze kondensator 98 rozpoczyna rozladowywac sie od poziomu napiecia zasilania przez rezystory 94 i 96, Czesc tego pradu plynie równiez do kon¬ densatora 86, a pozostala czesc przeplywa przez rezystor 88. Wartosci parametrów kilku elementów * skladowych ukladu zaleca sie wybierac tak, zeby wynikowe napiecie na kondensatorze 86' zmniej¬ szylo sie wolniej niz okresla to funkcja wyklad¬ nicza, a w rzeczywistosci wartosci tych elementów zaleca sie wybierac tak, aby uzyskac zasadniczo liniowy przebieg rozladowania w nastepnym prze¬ dziale 2H, to znaczy 128 MKs.

Tranzystor 84 jest dlatego spolaryzowany jeszcze w kierunku zaporowym, gdyz z opóznieniem o jed¬ na linie, to znaczy 1H, doprowadzany jest stosun¬ kowo mniejszy sygnal synchronizacji kolorów B — Y.

Poniewaz kondensator 86 rozladowuje sie liniowo w czasie równym czasowi trwania dwóch linii, to znaczy 2H, obwód calkowicie wytlumia sygnaly synchronizacji kolorów B — Y, jesli ich amplituda szczytowa jest mniejsza od polowy amplitudy szczytowej sygnalów synchronizacji kolorówR — Y.

Warunek ten z wystarczajacym zapasem zapewnia charakterystyka przenoszenia filtru 20 (krzywa D), gdyz odpowiedz dla sygnalu B — Y jest o 10 dB mniejsza od odpowiedzi dla sygnalu R—Y. Dyskry- minator amplitudy 34 dziala w podany sposób; w szerokim zakresie wartosci bezwzglednych sygna¬ lów synchronizacji kolorów.

Impulsowy sygnal wyjsciowy (fig. 4) uzyskiwany na kolektorze tranzystora 100 jest porównywany z sygnalem wyjsciowym multiwibratora 32 (fig. 1) w komparatorze fazy 36. Komparator fazy 36 za¬ wiera przerzutnik, który jest wyzwalany przed¬ nimi zboczami impulsów wyjsciowych tranzystora 100 i jest zerowany idacymi w kierunku dodatnim zboczami impulsów prostokatnych o czestotliwosci f h/2 uzyskiwanych z multiwibratora 32. W przy¬ padku, gdy multiwibrator 32 pracuje poprawnie, to znaczy gdy ma prawidlowa faze, sygnal wyj¬ sciowy na zacisku Q komparatora 36 ma ksztalt prostokatny i ma czestotliwosc fH/2. Ten sygnal prostokatny jest calkowany przez filtr dolnoprze- pustowy 38 w celu uzyskania na bazie tranzystora 40 napiecia dodatniego wystarczajacego do usta¬ wienia tego tranzystora w stan przewodzenia.

Uzyskane wynikowe zerowe napiecie wyjsciowe z tranzystora 40 sluzy do sterowania dzialaniem, to jest do „nieblokowania", odpowiednich demo¬ dulatorów 28 i 30 i do podtrzymania dzialania multiwibratora 32 bez zmiany fazy. Po uzyskaniu tej wlasciwej „identyfikacji" i kluczowania, dys- kryminator amplitudy 34 pracuje w ukladzie z petla histerezy. W szczególnosci w przypadku, gdy napiecie na kolektorze* stopnia tlumiacego 40 ma wartosc zero, dioda 110 jest spolaryzowana w kie¬ runku przewodzenia i laczy rezystor 108 równo¬ legle do rezystora 88. Wskutek tego zostaje zwiek¬ szona czulosc (wzmocnienie) dyskryminatora 34 i tranzystor 100 bedzie przewodzic sygnaly syn¬ chronizacji kolorów o amplitudach bezwzglednych mniejszych od wymaganych poczatkowo. Takie rozwiazanie zapobiega niepozadanym migotaniom koloru przy wystapieniu chwilowych zaklócen sygnalu. 15 20 25 30 25 40 55 00115 833 11 12 tRofizatkesao, gdy amplituda bezwzgledna sygna¬ lów synchronizacji R — Y jest mniejsza od uprzed¬ nio ofcreglonegp poziomu, napiecie wytwarzane na cezystoc&e 96 jest niewystarczajace do ustawienia tsanz-yfltapa 100 w stan przewodzenia. W rezultacie aa .fcolektojze taaaazystora 100 nie pojawiaja sie zadne, impulsy wyjsciowe. Stan ten bedzie istniec w przypadka, gdy nie jest adbierany. sygnal.obrazu kalorowego, gdy odbierane sa slabe sygnaly obrazu kolorowego, lub. gdy impulsy kluczujace sygnal synchronizacji kolorów sa odpowiednio zsynchro¬ nizowane l pnzychodzaeyitt sygnalem. W kazdym z tych pr^ypadko&w, poniewaz do wejscia CP kom¬ paratora 36 nie. sa doprowadzane zadne impulsy, sygnal wygscóowy z filaru 38 jest nówny zeru.

Stopien tlumiacy 40 utrzymywany jest zatem, w stanie jodcdecia, wskutek czego na kolektorze utrzy- maióei sie napiecie dodatnie. To napijcie dodatnie bejz&e odpowiednio unieruohamiac wspólpracujace dempdulatory kcloru 28 i 30, a ponadto korektor rodzaju* pr^cy; 42 bedzie odpowiadal na takie na¬ piecie dodatnie zmiana fazy muitiwibratora 32 sytemu; SEGL^bM.

Ciheciaz wynalazek opisano na przykladzie kon¬ kretnego^ wykonania,, moga byc wykonane jego rózne, modyfikacje bez naruszania istoty wyna- l&flkck sJ&onkr&kny uklad pokazany na fig. 5: moze byc skonstruowany przy wykorzystaniu elementów o naste^ujac^ah wartosciach: f&mdtosatoisy: 98b — 2# nF, 48 — 33 pF, 52^ W) pE, 5d—560 pF, 5*-— fita pF, 02.—0;1 nF, flfc >—*SflOOi-^F, 82: -^ 1000 pF, :&*- — 0,047 nF, Wj- 0,015. nF, Reaysstory: 38a ^-. 10.000 Q, 64 — 330 fi, 72 — ~i'JttOOO--:fi,: 74 — 10,000 fi, 7$ — 470 Qy 78- — 1O00 fi, 80 — 68 Q, 88 — 10.000 Q, m\ -W ISiOOO O; 0& — IfcOOO fi, 94 — 680 Qy W — 830 .fi, t02- — 10.000 fi, 104 — 6;800 £, 1-06 — U8.0OO Qt Cewka fetdukcyjna: 50^5?5 nHi (regulowana), Komparator,: 36 — firmy RCA typu <£l}^4027.

Za:£;tr Zieleni a Piatentowe 1. Uklad indentyfikacji sygnalów obrazu^ wió¬ rowego- przeznaczony do zastosowania w urzadze¬ niach telew&yjnyeh systemu SECAM, w którym to systemie wykorzystywane sa sygnaly synchro¬ nizacji- leeUerów^pojawiajace sie w przedzialach fcewreiu lifcii; Jawterajaey detektor sygnalu wizyj¬ nego, do ktdfeega doprowadzany jest calkowity sygnal - tetawayjiiy obrazu kolorowego, zalaczone na wyjsciu detektora sygnalu wizyjnego wzmac¬ niacz- wizyjny/'-'filtr SECAM skladowej chrominan¬ cjii separater impulsów synchronizacji, linia opóz¬ niajaca;, wprowadzajaea. opóznienie sk^dowej-cfaro- mmaricji, o czas-trwania jednej linii, dolaczona do jednego ^wy|§?.filtru SEGAM skladowej chromi¬ nancji, przelacznik SEGAM; którego jedno z wejsc jest polaczone:v wyjsciem linii opózniajacej dru*- gie* wej§cie —' s wyjsciem -filtru SECAM, skla¬ dowej chrominancji, a wyjscia — z dGnawiulato- rattti pednesnyel* koitou SEGAM; z ftt6*3*oh. jedna podnosrm je^1 zmodulowana sygnalem róznicowym R—Y, a druga — sygnalem róznicowym H—Y<,, zespól odchylania linii, zalaczony na wyjsciu sepa¬ ratora impulsów synchronizacji, multiwibrator bistabilny wytwarzajacy sygnal prostokatny o cze¬ stotliwosci powtarzania równej polowie czestotli- 5 wosci odchylania linii, dolaczony do jednego z wyjsc zespolu odchylania linii, Itffcórego wyjscie jest dolaczone do wejscia sterujacego, przelacznika SECAM i do wejsc sterujacych . denrodulatorów podnosnych SECAM koloru, znamieany tym, ze lt zawiera przelaczalny filtr (20), o ebarakterystytce dzwrmowej bedacy czescia skladowa filtru sklado¬ wej chrominancji, którego wejscie sterujace po¬ laczone jest z jednym z wyjsc zespolu (18) odchy¬ lania- linii, dyskryminator amplitudy (W), zala- ii czony na wyjsciu filtru (20) o charakterystyce dzwonowej, komparator fazy (36), którego jedno z wejsc jest polaczone z wyjsciem dyskryminatora amplitudy (34)* drugie wejscie — z wyjsciem mui¬ tiwibratora bistabilnego (82), filtr dolnoprzepusto- 20 wy (38) zalaczony na, wyjsciu tormparatora fazy (36), stopien .(40) wyttuntfania infonnacji o kolorze na¬ dawanegooforazu, zalaczony na wyjsciu; filtru dol- noprzepustowega (38), oraz korektor (42) dzialania muitiwibratora (32), którego wejscie jest polaczone » z wyjsciem stopnia (40) wytlumiania informacji o kolorze nadawanego obrazu i którego wyjscie jest polaczone z jednym z wejsc muitiwibratora (82), przy czym z wyjsciem stopnia (40) wytlu¬ mienia informacji o kolorze nadawanego obrazu 30 polaczone jest drugie wejscie przelaczalnego filtru (20) o charakterystyce dzwonowej oraz wejscia sterujace demodulatorów (28, 30) podnosnych zmo¬ dulowanych sygnalami róznicowymi koloru R — Y i B —Y. * 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przelaczalny filtr (20) o charakterystyce dzwonowej zawiera obwód rezonansowy o przelaczanej cha¬ rakterystyce przenoszenia, odznaczajacej sie sto¬ sunkowo szerokim pasmem przenoszenia w okresie *0 odchylania linii i znacznie zmniejszonym pasmem przenoszenia w przedzialach powrotu linii. 3. Uklad wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze maksimum charakterystyki przenoszenia filtru (20) o charakterystyce dzwonowej w przedziale czaso¬ wym odchylania linii odpowiada czestotliwosci jednej z podnosnych. SECAM koloru, a maksimum charakterystyki przenoszenia filtru (20) w prze¬ dziale czasowym powrotu linii odpowiada czestotli¬ wosci drugiej podnosnej SECAM koloru. 4, Uklad wedlug zastrz. 1 albo 2 albo 3,. znamien¬ ny tym> ze obwód rezonansowy przelaczalnego filtru (20) q charakterystyce dzwonowej sklada sie z cewki indukcyjnej <50); szeregowo polaczonych lS pierwszego i drugiego kondensatorów (52, 54) do¬ laczonych równolegle do cewki indukcyjnej (50), trzeciego kondensatora (56) dolaczonego, równo¬ legle do drugiego kondensatora (54) poprzez; glów¬ ny obwód pradowy tranzystora przelaczajacego g>8), 60 którego elektroda sterujaca jest polaczona z jed¬ nym z wyjsc zespolu odchylania linii (18), oraz rezystora (64) wyznaczajacego pasmo przenoszenia obwodu rezonansowego dolaczonego równale^Le do trzeciego kondensatora poprzez glówny obwód H pradowy tranzystora przelaczajacego (58). 4»13 115 833 5. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dyskryminator amplitudy. (34) zawiera detektor progowy zrealizowany na tranzystorze (84), w ob¬ wodzie pradowym kolektora którego zalaczony jest rezystorowy dzielnik napiecia (94, 96), a w obwo¬ dzie emiterowym rezystor (88) polaczony równo¬ legle z kondensatorem (86), oraz stopien wyjsciowy zrealizowany na tranzystorze (100), którego baza jest polaczona z punktem polaczenia rezystorów (94, 96) dzielnika napiecia, zalaczonego w obwodzie kolektora pierwszego tranzystora (84) przy czym miedzy kolektorem i emiterem pierwszego tran¬ ie zystora (84) zalaczony jest drugi kondensator (98), emiter drugiego kondensatora jest polaczony z wyjsciem stopnia (40) wythmiania informacji o ko¬ lorze, a kolektor drugiego tranzystora jest pola¬ czony z pierwszym wejsciem (CP) komparatora1 fazy (36). 6. Uklad wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze: miedzy emiterem pierwszego tranzystora (84) a wyjsciem stopnia (40) wytlumiania informacji o kolorze nadawanego obrazu zalaczony jest obwód szeregowy (108, 110) skladajacy sie z rezystora (108) i diody (110).

U4 U V 20 i l-H I U 16vr o^ |-2H-j 3E -38 H/2) R-Y.

I-Y E 'R-y 1 '» FIG.-U115 833 (3.T.

FIG.2.

L2S-MH2- U85 U0625 MH* 8-Y R-V MM -t- l- R-Y B-V R-Y B-Y R-Y FIG.3- n ji_ Fie.4. ** i—t^na VfSBWr4i S2^r r?e h^ FIG. 5. Ua^-^ IDO HO OZGraf. Z.P. Dz-wo, z. 440 (100+15) 12.82 Cena 100 zl